Ερώτηση Γ. Γαβρήλου – Π. Τσαπανίδου: Σε κρίση η λειτουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους λόγω αδιαφορίας
Αθήνα, 21 Απριλίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού
Θέμα: «Σε κρίση η λειτουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους λόγω αδιαφορίας»
Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) είναι η επίσημη δημόσια υπηρεσία (Ν. 4610/2019) που εποπτεύει, διασώζει, συντηρεί και διαχειρίζεται το αρχειακό υλικό της Ελλάδας, αποτελώντας θεμέλιο της ιστορικής έρευνας. Αποστολή των ΓΑΚ είναι η προστασία, διάσωση και τελικώς διάθεση αρχείων για διοικητικούς, νομικούς και ερευνητικούς σκοπούς, προσφέροντας πρόσβαση στην ιστορική μνήμη.
Παρά όμως τον σημαντικό ρόλο που επιτελούν, τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, ιδιαίτερα σε περιφερειακό επίπεδο. Σημαντική υποστελέχωση, προβλήματα και ελλείψεις σύγχρονων υποδομών, καθυστέρηση στις απαραίτητες προμήθειες και εγκατάλειψη της ανάγκης συνολικού εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεων και εργαλείων, είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα που θέτουν την λειτουργία τους σε κίνδυνο. Δυστυχώς, κάθε δέσμευση μέχρι στιγμής για δήθεν χρηματοδότησή τους από το Ταμείο Ανάκαμψης έχει πέσει στο κενό, αφήνοντας τις σημαντικές αυτές υπηρεσίες σε δεινή θέση.
Τα παραπάνω προβλήματα διαπιστώθηκαν επί τόπου και κατά την πρόσφατη επίσκεψη του βουλευτή Αργολίδας ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στα ΓΑΚ Αργολίδας στο Ναύπλιο. Δυστυχώς, η κατάσταση ήταν απογοητευτική: στέγαση σε τρία διαφορετικά κτίρια χωρίς προδιαγραφές για ασφαλή φύλαξη των αρχείων (πολλά αρχεία βρίσκονται εκτεθειμένα λόγω έλλειψης χώρων), χωρίς δυνατότητα πρόσβασης ΑΜΕΑ, με μόνο τρεις υπάλληλοι να υπηρετούν και αυτοί δια μέσου της διαδικασίας αποσπάσεων, κανένας μόνιμος ειδικευμένος υπάλληλος, ανύπαρκτη χρηματοδότηση σε βαθμό που ακόμη και για τα στοιχειώδη έξοδα οι υπάλληλοι αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους. Για την περιοχή δε του Άργους δεν υπάρχει καμία οργάνωση των Αρχείων.
Επειδή το πρόβλημα της υποστελέχωσης είναι έντονο τόσο στην Κεντρική Υπηρεσία όσο και στις Περιφερειακές Υπηρεσίες, καθώς λειτουργούν με δραματικά μειωμένο προσωπικό, γεγονός που δυσχεραίνει την ταξινόμηση και τη συντήρηση του αρχειακού υλικού,
Επειδή η υποχρηματοδότηση των υπηρεσιών δημιουργεί σημαντικά εμπόδια στις προμήθειες απαραίτητων υλικών και στην κάλυψη λειτουργικών αναγκών,
Επειδή πολλές περιφερειακές κυρίως υπηρεσίες στεγάζονται σε ακατάλληλους ή ανεπαρκείς χώρους,
Επειδή καθυστερεί η ψηφιοποίηση γεγονός που δυσχεραίνει την πρόσβαση των ερευνητών στο αρχειακό υλικό,
Επειδή το Υπουργείο Παιδείας, στο οποίο υπάγονται τα ΓΑΚ, έχει δεσμευτεί κατά καιρούς για την επίλυση των προβλημάτων μέσω κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και μόνιμων προσλήψεων, όμως ακόμη καμία υπόσχεση δεν έχει υλοποιηθεί,
Επειδή το έργο των ΓΑΚ είναι απαραίτητο για την διάσωση, διατήρηση, προστασία και διάθεση της ιστορικής μας μνήμης,
Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:
1. Τι προτίθεται να κάνει σχετικά με την στελέχωση των ΓΑΚ με μόνιμο και εξειδικευμένο προσωπικό;
2. Γιατί δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική χρηματοδότηση των ΓΑΚ τα τελευταία χρόνια;
3. Ποια πρόβλεψη υπάρχει για την εξεύρεση επαρκών και κατάλληλων χώρων για τη στέγαση των ΓΑΚ σε κεντρικό αλλά και – κυρίως – σε περιφερειακό επίπεδο;
4. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την ψηφιοποίηση των αρχείων, ώστε να διασφαλιστεί η προστασία τους αλλά και να διευκολυνθεί η πρόσβαση των ενδιαφερόμενων ερευνητών επιστημόνων αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας σε αυτά;
5. Υπάρχει σχεδιασμός για συγκέντρωση των Γενικών Αρχείων του Κράτους και για τους τέσσερις Δήμους της Αργολίδας σε ένα κέντρο;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Τσαπανίδου Πόπη
