Ομιλία του βουλευτή Επικρατείας – Τομεάρχη Εθνικής Άμυνας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ευάγγελου Αποστολάκη στην Ολομέλεια της Βουλής επί του νομοσχεδίου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για την ιδιωτικοποίηση του Λιμένα Ηρακλείου

Τα σημαντικότερα σημεία της ομιλίας:

• «Αναφέρομαι πρώτον στις προκλητικές δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος στράφηκε με απρεπείς χαρακτηρισμούς κατά του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Δένδια. Οι δηλώσεις είναι πραγματικά απαράδεκτες και θα έπρεπε να έχουν αντιμετωπιστεί με περισσότερη αυστηρότητα από την Ελληνική Κυβέρνηση. Και αυτό γιατί, πλέον γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρο ποιες είναι οι πραγματικές θέσεις του Προέδρου της γείτονος και πώς αυτός εκτιμά και αποτιμά τη συνεργασία και τον διάλογο στο πλαίσιο και της Διακήρυξης των Αθηνών. Οι δηλώσεις δε αυτές έχουν ακόμα μεγαλύτερη σημασία εάν εξεταστούν και υπό το πρίσμα του Κυπριακού. Και αυτό γιατί έχει γίνει πλέον σαφής η στόχευση της τουρκικής πλευράς για αλλαγή του στάτους κβο στη Κύπρο, με κύριο όχημα την παρουσίαση της παράνομης τουρκικής εισβολής και κατοχής σαν επιχείρηση αποκατάστασης της ειρήνης. Η Ελληνική Κυβέρνηση πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική στη διαχείριση του διαλόγου με την γείτονα και στη διαχείριση του Κυπριακού, προτάσσοντας την ευρωπαϊκή και διεθνή του διάσταση.»
• «Πάνω στη βάση της σπουδαιότητας θέλω να τονίσω και τη γεωστρατηγική σημασία των λιμένων της Κρήτης. Θεωρώ ότι αυτή είναι πλέον αυταπόδεικτη έπειτα και από τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Τα πράγματα στην περιοχή μας είναι ρευστά και οι όποιες κινήσεις, ακόμη και εάν έχουν οικονομικά οφέλη για τη χώρα θα πρέπει να μελετώνται και υπό αυτό το πρίσμα για να μπορέσει να γίνει μια ορθή αποτίμηση κόστους και οφέλους για τη χώρα.»
• «Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου το τίμημα της παραχώρησης του 67% των μετοχών του Λιμένα Ηρακλείου ανέρχεται στο ποσό των 80 εκατομμυρίων ευρώ. Και πραγματικά θα αναρωτηθεί κάποιος… είναι αυτό το κατάλληλο τίμημα για ένα τόσο μεγάλο Λιμάνι; Η απάντηση είναι όχι. Πρώτον γιατί οι υπάρχουσες υποδομές, αποτιμώνται σε πολλά εκατομμύρια ευρώ. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί το κόστος των υπαρχόντων κρηπιδωμάτων. Δεύτερον οι υποχρεωτικές επενδύσεις που περιγράφονται στη σύμβαση, δεν είναι καθόλου ελκυστικές. Προβλέπεται μόνο η υποχρέωση κατασκευής ενός κτηρίου 2.040 τ.μ. για την στέγαση των Υπηρεσιών του Υπουργείου Ναυτιλίας. Το κόστος της κατασκευής ενός τέτοιου κτηρίου υπολογίζεται σήμερα περίπου στα 3 εκατομμύρια ευρώ. Τρίτον το τίμημα δεν είναι ικανοποιητικό, καθώς με τη μεταβίβαση του 67% στον προτιμητέο επενδυτή, στην Κοινοπραξία Grimaldi – Μινωικές Γραμμές, στην πραγματικότητα δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες για την εμφάνιση μονοπωλίου με τις γνωστές σε όλους συνέπειες για την τοπική και εθνική οικονομία.»
• «Ανησυχούν στο Ηράκλειο για τον αντίκτυπο που θα έχει η ιδιωτικοποίηση του Λιμανιού τους. Και έχουν δίκιο. Όποιος έχει επισκεφθεί την πόλη, ξέρει ότι το λιμάνι αποτελεί οργανικό της μέρος και την επηρεάζει και χωροταξικά και περιβαλλοντικά. Έχουμε δει ότι το λιμάνι αυτό είναι μέσα στον αστικό ιστό της πόλης. Όποιες αλλαγές γίνονται σε αυτό μπορεί να επηρεάσουν δραματικά την ποιότητα ζωής των κατοίκων της πόλης.»
• «Δεν μπορούμε λοιπόν να συνηγορήσουμε σε μια ιδιωτικοποίηση ενός σημαντικού λιμένα της Χώρας, ενός σημαντικού λιμένα της Κρήτης, χωρίς καν να έχουμε μπροστά μας ένα σοβαρό αναπτυξιακό πλάνο, χωρίς να έχουμε διαβεβαιώσεις για τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας, χωρίς να έχουμε διαβεβαιώσεις για την διατήρηση του κόστους, της ταχύτητας και της ποιότητας μεταφοράς των προϊόντων και μετακίνησής των επιβατών»

Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της ομιλίας:

Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ξεκινώντας, θα ήθελα να αναφερθώ σε κάποια σοβαρά ζητήματα που απασχόλησαν την επικαιρότητα και που έχουν ουσιώδη σημασία για τα εθνικά μας θέματα. Αναφέρομαι πρώτον στις προκλητικές δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος στράφηκε με απρεπείς χαρακτηρισμούς κατά του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Δένδια. Οι δηλώσεις είναι πραγματικά απαράδεκτες και θα έπρεπε να έχουν αντιμετωπιστεί με περισσότερη αυστηρότητα από την Ελληνική Κυβέρνηση. Και αυτό γιατί, πλέον γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρο ποιες είναι οι πραγματικές θέσεις του Προέδρου της γείτονος και πώς αυτός εκτιμά και αποτιμά τη συνεργασία και τον διάλογο στο πλαίσιο και της Διακήρυξης των Αθηνών. Οι δηλώσεις δε αυτές έχουν ακόμα μεγαλύτερη σημασία εάν εξεταστούν και υπό το πρίσμα του Κυπριακού. Και αυτό γιατί έχει γίνει πλέον σαφής η στόχευση της τουρκικής πλευράς για αλλαγή του στάτους κβο στη Κύπρο, με κύριο όχημα την παρουσίαση της παράνομης τουρκικής εισβολής και κατοχής σαν επιχείρηση αποκατάστασης της ειρήνης. Η Ελληνική Κυβέρνηση πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική στη διαχείριση του διαλόγου με την γείτονα και στη διαχείριση του Κυπριακού, προτάσσοντας την ευρωπαϊκή και διεθνή του διάσταση.

Θέλω επίσης να αναφερθώ στη Μέση Ανατολή γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δίπλα στη πόρτα μας μαίνεται ένας πόλεμος. Οι νεκροί στη Γάζα και στην ευρύτερη εμπόλεμη περιοχή έχουν φτάσει στις 38.983 άτομα σήμερα.

Προχωρώντας στο σημερινό σχέδιο νόμου που αφορά στην ιδιωτικοποίηση του Λιμένα Ηρακλείου θέλω να ξεκινήσω τονίζοντας την μεγάλη σημασία που έχουν τα λιμάνια της Κρήτης για την βιωσιμότητα και ανάπτυξη του νησιού. Η πλειοψηφία των μεταφορών και των μετακινήσεων γίνεται με τα πλοία που συνδέουν την Κρήτη με την ηπειρωτική Ελλάδα.

Γίνεται εύκολα αντιληπτή η σπουδαιότητα του Λιμένα Ηρακλείου για πάρα πολλούς τομείς της τοπικής και όχι μόνο οικονομίας.

Πάνω στη βάση της σπουδαιότητας θέλω να τονίσω και τη γεωστρατηγική σημασία των λιμένων της Κρήτης. Θεωρώ ότι αυτή είναι πλέον αυταπόδεικτη έπειτα και από τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Τα πράγματα στην περιοχή μας είναι ρευστά και οι όποιες κινήσεις, ακόμη και εάν έχουν οικονομικά οφέλη για τη χώρα θα πρέπει να μελετώνται και υπό αυτό το πρίσμα για να μπορέσει να γίνει μια ορθή αποτίμηση κόστους και οφέλους για τη χώρα.

Κατά της διάρκεια των συνεδριάσεων της Επιτροπής, ο εισηγητής μας τόνισε ότι το 93% των Ευρωπαϊκών Λιμένων έχουν ακόμα και σήμερα δημόσιο χαρακτήρα. Το ίδιο ισχύει και για τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες. Δεν πρόκειται για μια τυχαία συνθήκη αλλά για στοχευμένη επιλογή των κρατών που αντιλαμβάνονται ότι τα Λιμάνια έχουν πολυπαραγοντική σημασία καθώς σε αυτά ασκείται πέραν της εμπορικής δραστηριότητας και δημόσια εξουσία. Είναι λοιπόν ένα βασικό ερώτημα πού θέλουμε να κατατάσσεται η δική μας χώρα και με βάση αυτή την απάντηση να παίρνουμε και τις αντίστοιχες αποφάσεις.

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου το τίμημα της παραχώρησης του 67% των μετοχών του Λιμένα Ηρακλείου ανέρχεται στο ποσό των 80 εκατομμυρίων ευρώ. Και πραγματικά θα αναρωτηθεί κάποιος… είναι αυτό το κατάλληλο τίμημα για ένα τόσο μεγάλο Λιμάνι; Και μάλιστα ένα λιμάνι με σημαντική συμβολή και στο τομέα της κρουαζιέρας; Η απάντηση είναι όχι. Όχι δεν είναι ικανοποιητικό. Δεν είναι ικανοποιητικό για πολλούς λόγους. Ανέφερε ο εισηγητής μας προηγουμένως ότι η εταιρία που αναλαμβάνει το λιμάνι πληρώνει 1,5 εκατομμύριο το χρόνο για να χρησιμοποιεί το λιμάνι για τα πλοία του, οπότε συγκρίνετε το τίμημα για να καταλάβουμε εάν είναι αξιόλογο ή όχι.

Πρώτον γιατί οι υπάρχουσες υποδομές, αποτιμώνται σε πολλά εκατομμύρια ευρώ. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί το κόστος των υπαρχόντων κρηπιδωμάτων. Δεύτερον οι υποχρεωτικές επενδύσεις που περιγράφονται στη σύμβαση, δεν είναι καθόλου ελκυστικές. Προβλέπεται μόνο η υποχρέωση κατασκευής ενός κτηρίου 2.040 τ.μ. για την στέγαση των Υπηρεσιών του Υπουργείου Ναυτιλίας. Το κόστος της κατασκευής ενός τέτοιου κτηρίου υπολογίζεται σήμερα περίπου στα 3 εκατομμύρια ευρώ. Τρίτον το τίμημα δεν είναι ικανοποιητικό, καθώς με τη μεταβίβαση του 67% στον προτιμητέο επενδυτή, στην Κοινοπραξία Grimaldi – Μινωικές Γραμμές, στην πραγματικότητα δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες για την εμφάνιση μονοπωλίου με τις γνωστές σε όλους συνέπειες για την τοπική και εθνική οικονομία. Συνέπειες που θα έχουν σοβαρότατο αντίκτυπο στο κόστος και στην ποιότητα μετακίνησης των επιβατών αλλά και στη μεταφορά προϊόντων. Αυτό το ενδεχόμενο σε συνδυασμό με την έλλειψη πρόβλεψης στην εν λόγω σύμβαση των ελάχιστων επιπέδων διακίνησης επιβατών και φορτίων, σίγουρα δημιουργεί δυσπιστία και στον πιο καλοπροαίρετο.

Υπάρχουν και άλλα σημεία στη συγκεκριμένη σύμβαση που μας προκαλούν ανησυχία. Διαβάζουμε στο άρθρο 9 παράγραφος 4 ότι ο νέος ιδιοκτήτης δύναται να απαγορεύει την πρόσβαση στον αρμόδιο κυβερνητικό φορέα με μια απλή ειδοποίηση και μάλιστα με την επίκληση λόγων που δεν προσδιορίζονται με σαφήνεια στη σύμβαση. Πώς όμως θα μπορέσει ο εκάστοτε κυβερνητικός φορέας που να κάνει τους απαραίτητους ελέγχους, παραδείγματος χάρη για την τήρηση της κείμενης περιβαλλοντικής ή εργατικής νομοθεσίας;

Ακούστηκαν αρκετοί φορείς κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων σε επίπεδο επιτροπής. Νομίζω ότι οι ανησυχίες της τοπικής αυτοδιοίκησης πρέπει να τονιστούν και στην Ολομέλεια καθώς είναι εύλογες. Ανησυχούν στο Ηράκλειο για τον αντίκτυπο που θα έχει η ιδιωτικοποίηση του Λιμανιού τους. Και έχουν δίκιο. Όποιος έχει επισκεφθεί την πόλη, ξέρει ότι το λιμάνι αποτελεί οργανικό της μέρος και την επηρεάζει και χωροταξικά και περιβαλλοντικά. Έχουμε δει ότι το λιμάνι αυτό είναι μέσα στον αστικό ιστό της πόλης. Όποιες αλλαγές γίνονται σε αυτό μπορεί να επηρεάσουν δραματικά την ποιότητα ζωής των κατοίκων της πόλης. Είναι ακόμα ζητούμενο εάν ο Δήμαρχος της πόλης θα συμμετέχει στο Δ.Σ. της εταιρείας.

Θέλω να σημειώσω κάτι τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό. Δίνει η Κυβέρνηση ένα σημαντικό λιμάνι, χωρίς μέχρι σήμερα να γνωρίζουμε ποιο θα είναι το αναπτυξιακό πρόγραμμα και ποια η μελέτη διαχείρισης.

Δεν μπορούμε λοιπόν να συνηγορήσουμε σε μια ιδιωτικοποίηση ενός σημαντικού λιμένα της Χώρας, ενός σημαντικού λιμένα της Κρήτης ,χωρίς καν να έχουμε μπροστά μας ένα σοβαρό αναπτυξιακό πλάνο, χωρίς να έχουμε διαβεβαιώσεις για τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας, χωρίς να έχουμε διαβεβαιώσεις για την διατήρηση του κόστους, της ταχύτητας και της ποιότητας μεταφοράς των προϊόντων και μετακίνησής των επιβατών.

Σας ευχαριστώ.