Αθήνα, 15 Ιανουαρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ & ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Δικαιοσύνης

Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Υγείας

Θέμα: «Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, ρητορική και εγκλήματα μίσους, ισότητα και συμπεριληψιμότητα στην εκπαίδευση και στην υγεία».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας γνωστοποίησε πως τον Απρίλιο 2026 θα επισκεφθεί την Ελλάδα προκειμένου να εξετάσει την κατάσταση σχετικά με ρητορική και εγκλήματα μίσους, καθώς και την ισότητα και τη συμπεριληψιμότητα στην εκπαίδευση και στην υγεία. Παράλληλα, ζήτησε να της υποβληθούν πληροφορίες με βάση εκτενή ερωτηματολόγια τον Ιανουάριο 2026.

Υπενθυμίζεται πως στην 5ηΈκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI) για την Ελλάδα (δημοσίευση 24/2/2015, παράγραφοι 34, 35, 37), αναφέρεται πως «[…] δεν υπάρχουν λεπτομερή στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις λίγες υποθέσεις που φτάνουν στα δικαστήρια, δεδομένου ότι δεν υπάρχει κεντρική βάση δεδομένων για τα εγκλήματα μίσους. Κάθε δικαστήριο υποτίθεται ότι θα συγκεντρώνει τα δικά του δεδομένα, χωρίς τυποποιημένα κριτήρια. Η ECRI συνιστά στις ελληνικές αρχές να δημιουργήσουν έναν εθνικό μηχανισμό παρακολούθησης για περιστατικά ομιλιών μίσους. Αυτός θα πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μια κεντρική βάση δεδομένων για δικαστικές υποθέσεις […] Επίσης επιθυμεί να τονίσει την έλλειψη αποτελεσματικών απαντήσεων: η σχετική ποινική νομοθεσία δεν εφαρμόζεται πάντα και η κατάσταση χειροτερεύει από τη μη καταδίκη των ομιλιών μίσους[…]».

Με βάση το απόσπασμα αυτό και ανάλογα αποσπάσματα παρόμοιων οργάνων του ΟΗΕ, υποβάλαμε την ερώτηση 1026/4-10-2023, στην οποία μεταξύ άλλων ρωτούσαμε «Από τη θέσπιση του αντιρατσιστικού νόμου 4285/2014 μέχρι σήμερα, πόσες είναι οι δικογραφίες που έχουν σχηματιστεί για ρατσιστικά αδικήματα με διάκριση μεταξύ ρητορικής ρατσιστικού μίσους και ενεργειών ρατσιστικής βίας; Ποια ήταν η δικαστική εξέλιξη αυτών των υποθέσεων; Δηλαδή πόσες αρχειοθετήθηκαν, πόσες παραπέμφθηκαν σε δίκη και πόσες κατέληξαν σε καταδικαστικές ή αθωωτικές αποφάσεις (με διάκριση μεταξύ πρωτόδικων αποφάσεων, εφετειακών αποφάσεων και αποφάσεων Αρείου Πάγου);»

Στην απάντηση 125/25-10-2023 του Υπουργείου Δικαιοσύνης αναφερόταν πως μεταξύ 10-9-2014 και 30-9-2023 είχαν υποβληθεί 547 μηνύσεις για ρητορική μίσους και 733 μηνύσεις για ρατσιστική βία, δηλαδή συνολικά 1280 μηνύσεις, από τις οποίες 650 είχαν αρχειοθετηθεί ενώ είχαν εκδοθεί 93 καταδικαστικές αποφάσεις και 84 αθωωτικές αποφάσεις χωρίς όμως να υπάρχει διαχωρισμός πόσες από αυτές αφορούσαν ρητορική μίσους και πόσες αφορούσαν ρατσιστικά εγκλήματα.

Κατόπιν των παραπάνω,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Από τη θέσπιση του αντιρατσιστικού νόμου 4285/2014 μέχρι σήμερα, πόσες είναι οι δικογραφίες που έχουν σχηματιστεί για ρατσιστικά αδικήματα με διάκριση μεταξύ ρητορικής ρατσιστικού μίσους και ενεργειών ρατσιστικής βίας; Ποια ήταν η δικαστική εξέλιξη αυτών των υποθέσεων; Δηλαδή πόσες αρχειοθετήθηκαν, πόσες παραπέμφθηκαν σε δίκη και πόσες κατέληξαν σε καταδικαστικές ή αθωωτικές αποφάσεις;

2. Μπορεί να υπάρξει ανάλυση με διάκριση μεταξύ ρητορικής ρατσιστικού μίσους και ενεργειών ρατσιστικής βίας, καθώς και μεταξύ δικογραφιών με βάση το Ν. 927/79 για δημόσια υποκίνηση μίσους ή βίας ή/και δημόσια επιδοκιμασία ή άρνηση εγκλημάτων ή/και δικογραφιών με βάση το Άρθρο 82^Α ΠΚ για ρατσιστικό κίνητρο;

3. Μπορεί να γίνει ανάλογη διάκριση μεταξύ πρωτόδικων αποφάσεων, εφετειακών αποφάσεων και αποφάσεων Αρείου Πάγου, καθώς και κυρίως με βάση τις ακριβείς ποινές που επιβλήθηκαν σε κάθε καταδικαστική απόφαση;

4. Ποια είναι η δραστηριότητα του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας μετά την επαναλειτουργία του τον Ιούνιο 2024; Πόσες συνεδριάσεις έχουν γίνει και ποια τα συγκεκριμένα αποτελέσματα αυτών;

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Παρακαλούνται οι κ.κ. Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή τα ακόλουθα έγγραφα:

1. Τα έγγραφα που υπέβαλαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, σε απάντηση του εκτενούς ερωτηματολογίου της σχετικά με ρητορική και εγκλήματα μίσους, καθώς και με την ισότητα και τη συμπεριληψιμότητα στην εκπαίδευση και στην υγεία.

2. Τα έγγραφα σχετικά με τις συνεδριάσεις του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας μετά την επαναλειτουργία του τον Ιούνιο 2024 (ατζέντες, πρακτικά, έγγραφα που μοιράστηκαν στις συνεδριάσεις αυτές, άλλα έγγραφα που εξέδωσε το Εθνικό Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας μετά την επαναλειτουργία του τον Ιούνιο 2024, κτλ.)

Οι ερωτώσες Βουλεύτριες και οι ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παππάς Νίκος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γιώργος