ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ-ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο «Κύρωση της από 11.3.2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Επείγουσες ρυθμίσεις για την ανάσχεση φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας» (Α΄ 37)»

Θέμα: «Επιβολή ανώτατου περιθωρίου κέρδους στη διύλιση πετρελαίου και επιβολή προσωρινής συνεισφοράς αλληλεγγύης σε περίπτωση παραβίασης του »

Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Με τηνπροτεινόμενη ρύθμισηεισάγεται ο έλεγχος στις αυξήσεις από το αρχικό στάδιο της διύλισης. Ο στόχος είναι η πολιτεία να δράσει προληπτικά περιορίζοντας τα περιθώρια κέρδους στο σύνολο της αλυσίδας.

Ειδικότερα, προβλέπεται η θέσπιση ανώτατου περιθωρίου μικτού κέρδους στην διύλιση πετρελαίου και την παραγωγή προϊόντων διύλισης αυτού στο ύψος του μέσου όρου των αντίστοιχων αποδεδειγμένων περιθωρίων των ελληνικών διυλιστηρίων την τετραετία 2018-21. Ο υπολογισμός του ποσού βασίζεται στα φορολογικά έσοδα της περιόδου 2018-2021, προκειμένου να αποτυπώνει τις συνθήκες πριν από την εκρηκτική αύξηση των τιμών και αποτιμάται στο ποσό των 8-9 δολαρίων το βαρέλι.

Το μέτρο έχει προσωρινό χαρακτήρα και ισχύει για 6 μήνες με σχετική πρόβλεψη για παράταση της ισχύος.

Αρμόδια Αρχή για τον έλεγχο της τήρησης του τιθέμενου με την παρ. 1 περιθωρίου μικτού κέρδους ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παραβίαση της παρ. 1 επιβάλλεται στην εταιρεία Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης που καθορίζεται στην παρ. 4 και αποκλεισμός της εταιρείας από τα εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Προβλέπεται μεταξύ άλλων η έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος & Ενέργειας με την οποία θα καθορίζονται τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, η δυνατότητα παράτασης της ισχύος εφαρμογής για ακόμη 6 μήνες καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος.

Με το άρθρο 114 του νόμου 5007/2022 θεσπίστηκε έκτακτη Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης για το φορολογικό έτος 2022. Η διάταξη στηρίχθηκε στο άρθρο 14 τουτου Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1854 του Συμβουλίου της 6ης Οκτωβρίου 2022 σχετικά με παρέμβαση έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας. Στον Κανονισμό προβλεπόταν ρητά η δυνατότητα να ληφθούν αντίστοιχα μέτρα και για το φορολογικό έτος 2023 κάτι που η κυβέρνηση επέλεξε να μη νομοθετήσει.

Με την προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπεται η επιβολή της έκτακτης Προσωρινής Συνεισφοράς Αλληλεγγύης στα πρότυπα των οριζόμενων στον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/1854 και για το έτος 2026 στις εταιρείες που θα παραβιάσουν την υποχρέωση της παρ. 1 .

Ο υπολογισμός του ποσού αναφοράς για την εκτίμηση των πλεοναζόντων κερδών επί των οποίων επιβάλλεται η έκτακτη Προσωρινή Εισφορά Αλληλεγγύης βασίζεται στα φορολογικά έσοδα της περιόδου 2018-2021, προκειμένου να στοχεύει επακριβώς στην επιβολή εισφοράς επί των υπερκερδών που προκύπτουν λόγω των συνθηκών στην αγορά καυσίμων.

Ο εφαρμοστέος συντελεστής για το έτος 2026 ορίζεται σε ποσοστό ενενήντα τοις εκατό (90%) επί των πλεοναζόντων κερδών και όχι τριάντα τρία τοις εκατό (33%), όπως εφαρμόστηκε με το άρθρο 114 του Ν. 5007/2022.

Τέλος, δίνεται η δυνατότητα τα έσοδα από την Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης να χρησιμοποιηθούν και για τη μείωση των επιπτώσεων από τις υψηλές τιμές καυσίμων, χρηματοδοτώντας εμμέσως μέτρα όπως η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Με τον τρόπο αυτό γίνεται δυνατή η ελάφρυνση όλων των καταναλωτών από φαινόμενα υπερκερδών στα καύσιμα.

Β. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ- ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Άρθρο…. «Επιβολή ανώτατου περιθωρίου κέρδους στη διύλιση πετρελαίου»

«1. Θεσπίζεται ανώτατο περιθώριο μικτού κέρδους στην διύλιση πετρελαίου και την παραγωγή προϊόντων διύλισης αυτού, στο ύψος του μέσου όρου των αντίστοιχων αποδεδειγμένων περιθωρίων των ελληνικών διυλιστηρίων την τετραετία 2018-21. Ο υπολογισμός του μέσου όρου βασίζεται στα δημοσιευθέντα αποτέλεσμα των δυο ομίλων διύλισης της περιόδου 2018-2021,

προκειμένου να αποτυπώνει τις συνθήκες πριν από την εκρηκτική αύξηση των τιμών και αποτιμάται στο ποσό των 8-9 δολαρίων το βαρέλι. Το μέτρο έχει έκτακτο χαρακτήρα και διαρκεί για έξι (6) μήνες.

2. Αρμόδια Αρχή για τον έλεγχο της τήρησης του τιθέμενου με την παρ. 1 περιθωρίου μικτού κέρδους ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παραβίαση της παρ. 1 επιβάλλεται στην εταιρεία Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης που καθορίζεται στην παρ. 4 και αποκλεισμός της εταιρείας από τα εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.

3. Με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος & Ενέργειας καθορίζονται τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, δυνατότητα παράτασης εφαρμογής της ρύθμισης για έξι (6) μήνες  καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος.

4. Η Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης έχει επείγοντα, προσωρινό και έκτακτο χαρακτήρα και επιβάλλεται επί των πλεοναζόντων κερδών των εταιρειών που παραβίασαν την υποχρέωση της παρ. 1 κατά το έτος 2026, όπως αυτά προσδιορίζονται στην παρ. 6.

5.Υπόχρεοι για την καταβολή της συνεισφοράς της παρ. 1 είναι εταιρείες, νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, και μόνιμες εγκαταστάσεις, κατά την έννοια των άρθρων 2 και 6 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), οι οποίοι είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και των οποίων τα ακαθάριστα έσοδα για το εκάστοτε φορολογικό έτος προέρχονται, κατά εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) τουλάχιστον, από οικονομικές δραστηριότητες στους τομείς της εξόρυξης λιθάνθρακα και λιγνίτη, της άντλησης αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, της παραγωγής προϊόντων οπτανθρακοποίησης και διύλισης πετρελαίου, κατά την έννοια του Κανονισμού (ΕΚ) 1893/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, για τη θέσπιση της στατιστικής ταξινόμησης των οικονομικών δραστηριοτήτων NACE αναθεώρηση 2 και για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΟΚ) 3037/90 του Συμβουλίου και ορισμένων κανονισμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικών με ειδικούς στατιστικούς τομείς (L393). Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται εφόσον το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) των ακαθαρίστων εσόδων της εταιρείας, νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, ή της μόνιμης εγκατάστασης προέρχεται από τις εξής οικονομικές δραστηριότητες, κατά ομάδα NACE:

α) 05.1 εξόρυξη λιθάνθρακα, β) 05.2 εξόρυξη λιγνίτη, γ) 06.1 άντληση αργού πετρελαίου, δ) 06.2 άντληση φυσικού αερίου, ε) 19.1 παραγωγή προϊόντων οπτανθρακοποίησης (κωκοποίησης), στ) 19.2 παραγωγή προϊόντων διύλισης πετρελαίου.

Ως ακαθάριστα έσοδα για την εφαρμογή της παρούσας θεωρούνται τα ακαθάριστα έσοδα, όπως αυτά δηλώνονται από τους υπόχρεους της παρούσας στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του έτους 2026, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.

6.Τα πλεονάζοντα κέρδη για την επιβολή της Προσωρινής Συνεισφοράς Αλληλεγγύης ισούνται με τη θετική διαφορά μεταξύ των φορολογητέων κερδών εκάστοτε φορολογικού έτους του υπόχρεου και του εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%) του ποσού αναφοράς του δεύτερου εδαφίου. Το ποσό αναφοράς ισούται με το ένα τέταρτο (1/4) του αθροίσματος των φορολογητέων κερδών ή ζημιών των φορολογικών ετών 2018 έως και 2021 και όταν αυτό είναι αρνητικό, θεωρείται μηδενικό.

Σε περίπτωση που ο υπόχρεος της παρ.5 συστάθηκε ή διεξάγει εργασίες μετά το φορολογικό έτος 2018, το ποσό αναφοράς προσαρμόζεται αναλόγως των ετών λειτουργίας της.

Όταν μια συγχώνευση, διάσπαση, ή μερική εισφορά περιουσιακών στοιχείων έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την αύξηση ή τη μείωση της διαφοράς του πρώτου εδαφίου, η βάση επιβολής της συνεισφοράς διορθώνεται αναλόγως. Σε περίπτωση απόσχισης κλάδου, για το ποσό αναφοράς του δεύτερου εδαφίου, λαμβάνονται υπόψη τα φορολογητέα κέρδη ή οι ζημιές που αφορούν στον κλάδο αυτό.

Ως φορολογητέα κέρδη ή ζημιές για την εφαρμογή του πρώτου εδαφίου νοούνται τα φορολογητέα κέρδη ή ζημιές του υπόχρεου της παρ.5, που λαμβάνονται υπόψη για την επιβολή του φόρου εισοδήματος.

7.Ο εφαρμοστέος συντελεστής (ΕΣ) ορίζεται σε ενενήντα τοις εκατό (90 %) για το έτος 2026.

8.Κατ’ εφαρμογή των παρ. 5 έως και 7, η Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης (Π.Σ.Α.) υπολογίζεται ως εξής:

Π.Σ.Α. = [Φορολογητέα κέρδη φορολογικού έτους – (120% x (1/4 x (φορολογητέα κέρδη ή ζημίες φορολογικών ετών 2018 + 2019+ 2020 + 2021))] x ΕΣ.

9.Για την επιβολή της συνεισφοράς, ο υπόχρεος της παρ. 5 υποβάλλει ηλεκτρονικά δήλωση στη Φορολογική Διοίκηση έως την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα του Ιουνίου του επόμενου ημερολογιακού έτους. Η Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης καταβάλλεται κατ’ ανάλογη εφαρμογή του πρώτου εδαφίου της παρ. 77 του άρθρου 72 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Η προθεσμία και η άσκηση προσφυγής κατά του προσδιορισμού της συνεισφοράς δεν αναστέλλουν την εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης.

10.Για την υποβολή και τον έλεγχο της δήλωσης, τον προσδιορισμό της συνεισφοράς και την κοινοποίησή της στον υπόχρεο, την είσπραξη και την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών εφαρμόζεται ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4987/2022, Α’ 206). Για την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για τον προσδιορισμό και την είσπραξη της εισφοράς, καθώς και της αξίωσης του υπόχρεου για επιστροφή τυχόν αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, όπως και για τις κυρώσεις σε περίπτωση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης ή ανακριβούς υποβολής της δήλωσης του πρώτου εδαφίου, συμπεριλαμβανομένων των τόκων εκπρόθεσμης καταβολής, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις που ισχύουν για τον φόρο εισοδήματος.

11.Τα έσοδα από την Προσωρινή Συνεισφορά Αλληλεγγύης εισπράττονται ως δημόσια έσοδα που χρησιμοποιούνται για να καλυφθούν δαπάνες στήριξης των καταναλωτών για τον μετριασμό των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης και των υψηλών τιμών καυσίμων Προς τούτο εγγράφονται ισόποσες πιστώσεις, στον Αναλυτικό Λογαριασμό Εξόδου 2910601001 «Πιστώσεις για δαπάνες εφαρμογής δράσεων προγραμμάτων» του ειδικού φορέα 1023-7110000000 «Γενικές Κρατικές Δαπάνες» του Υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με το άρθρο 74 του ν. 4270/2014 (Α’ 143).

Αθήνα, 19 Μαρτίου 2026

ΟΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

Φάμελλος Σωκράτης

Καλαματιανός Διονύσης

Μαμουλάκης Χάρης

Παππάς Νίκος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γεροβασίλη Όλγα

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Καραμέρος Γιώργος

Κασιμάτη Νίνα

Κεδίκογλου Συμεών

Κόκκαλης Βασίλης

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος