Ο βουλευτής Αρκαδίας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Γιώργος Παπαηλιού κατά την ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Θεσμικό πλαίσιο για τις διαδικασίες ελέγχου, τα διοικητικά μέτρα και τις κυρώσεις στον τομέα των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων με Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης, Προστατευόμενες Γεωγραφικές Ενδείξεις και Εγγυημένων Παραδοσιακών Ιδιότυπων Προϊόντων» είπε, μεταξύ των άλλων, τα εξής:

1) Ο σκοπός του νομοσχεδίου για τα ΠΟΠ, ΠΓΕ και ΕΠΙΠ προϊόντα, όπως αναφέρεται στην «ανάλυση συνεπειών ρύθμισης», είναι  να ενισχυθεί η αναγνώριση και κατοχύρωση των συγκεκριμένων  γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, μέσω και της προσαρμογής της υφιστάμενης νομοθεσίας για την εφαρμογή του σχετικού ευρωπαϊκού κανονισμού.

Όμως το νομοσχέδιο είναι πρόχειρο, ελλιπές και αποσπασματικό και θα αποδειχθεί αναποτελεσματικό. για τη διασφάλιση της ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων με Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης και την αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων, της νοθείας και του αθέμιτου ανταγωνισμού, που αποτελούν «πληγή» για την αγροτική οικονομία.

Τα περισσότερα προϊόντα ΠΟΠ, ΠΓΕ και ΕΠΙΠ, είναι στην πλειονότητά τους τρόφιμα, που ελέγχονται ως τρόφιμα και από τον ΕΦΕΤ. Δηλαδή, υπάρχουν δύο ελεγκτικοί μηχανισμοί, που προβλέπουν διαφορετικά κυρωτικά συστήματα.

Ο πολυκερματισμός των μηχανισμών ελέγχου ενισχύει μία οιονεί συντεχνιακή αντιμετώπιση της κατάστασης. Αποτέλεσμα είναι η μη επιβολή ουσιαστικών κυρώσεων και η διαμόρφωση ενός τοπίου αυθαιρεσίας και ατιμωρησίας. 

Στο νομοσχέδιο, δεν αποσαφηνίζονται οι αρμοδιότητες κάθε αρχής ελέγχου, ώστε οι έλεγχοι να μην είναι δειγματοληπτικοί και συνακόλουθα αναποτελεσματικοί. 

Για την αντιμετώπιση τυχόν παρανομιών στη διαδικασία παραγωγής, συσκευασίας και εμπορίας προστατευόμενων προϊόντων, απαιτείται προγραμματισμός και υλοποίηση  προσλήψεων προσωπικού που να ασκούν τον έλεγχο. 

Επιβάλλεται μία άλλη προσέγγιση των διαδικασιών ελέγχου, των διοικητικών μέτρων και των κυρώσεων στον τομέα των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, προσαρμοσμένη στις τρέχουσες συνθήκες, με την εφαρμογή ενός ενιαίου, συγκροτημένου και απλοποιημένου πλαισίου και περαιτέρω τη δημιουργία μιάς Ενιαίας Αρχής Ελέγχου των τροφίμων, με στόχο τη στήριξη και την προστασία των παραγωγών και των προϊόντων τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι αναγκαία, η ενίσχυση του ενιαίου φορέα  σε πόρους και ανθρώπινο δυναμικό, αφού οι λειτουργούντες σήμερα ελεγκτικοί μηχανισμοί  είναι διάσπαρτοι, υποστελεχωμένοι και επιπλέον λειτουργούν με πολλές επικαλύψεις μεταξύ των υπηρεσιών αλλά και «θολά» σημεία που ευνοούν την ανάπτυξη της παραβατικότητας και την πρόκληση ανασφάλειας δικαίου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της κατάστασης είναι ότι ο οργανισμός «ΕΛΓΟ Δήμητρα» μετά την παραίτηση του προέδρου και των εξαιρετικά σοβαρών δημόσιων καταγγελιών του για κακοδιαχείριση και οικονομικά σκάνδαλα παραμένει ακόμη ακέφαλος. 

Όσον αφορά τα διοικητικά μέτρα και τα πρόστιμα, αυτά κλιμακώνονται με τρόπο, που να μη λειτουργούν. Έτσι καθίστανται αναποτελεσματικά, μη συμβάλλοντας στη συμμόρφωση των επιχειρήσεων προς τους κανόνες. Ο δε τρόπος κλιμάκωσης των μέτρων αυτών προκαλεί αθέμιτο ανταγωνισμό και άνιση, μη δίκαιη μεταχείριση για τις επιχειρήσεις που τηρούν τις προδιαγραφές.

2) Μεμονωμένα ο αγροτικός τομέας, της κτηνοτροφίας συμπεριλαμβανομένης,  συμβάλλει κατά 5 %- 6% στο ελληνικό ΑΕΠ. 

Όμως λόγω των συνεργειών του με τη μεταποίηση, τη βιομηχανία, τις εξαγωγές και τον τουρισμό, η συμβολή  του υπερβαίνει το 30 %. 

Η αγροτική πολιτική που εφαρμόζει η ΝΔ περιορίζεται στην ανακύκλωση των προερχομένων από την Ευρωπαϊκή Ένωση επιδοτήσεων υπέρ των ημετέρων και δεν αφορά  τον αγροτικό πληθυσμό-τον μικρομεσαίο αγρότη και κτηνοτρόφο, αφού, εδώ και πέντε χρόνια, από το 2019 που ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας, οι επιδοτήσεις δίδονται εν πολλοίς αυθαίρετα, με αδιαφάνεια και όχι τακτικά-κανονικά, ακόμη και σε ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με την παραγωγή προϊόντων και την εκτροφή ζώων.

Και όλα αυτά, στο πλαίσιο του κομματισμού, της μικροπολιτικής, της ρουσφετολογίας και βάσει της συγκυρίας, για επικοινωνιακούς λόγους. 

Τα μείζονα θέματα (ενδεικτικά, η νέα ΚΑΠ, η λειψυδρία, τα φωτοβολταϊκά σε αγροτική γη, ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ο ΕΛΓΑ και άλλα),  είτε δεν αντιμετωπίζονται, είτε αντιμετωπίζονται στρεβλά.    

Το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο στο πλαίσιο της νέας  Κοινής Αγροτικής Πολιτικής αποδείχτηκε ανεφάρμοστο. Τροποποιείται, αλλά τα στελέχη του ΥΠΑΑΤ δεν «βρίσκουν άκρη»  με τις διατάξεις για την «πράσινη» πολιτική που έχει ψηφιστεί. 

Για την αγροτική παραγωγή, η λειψυδρία αποτελεί τεράστιο πρόβλημα  που συνδέεται και με την κλιματική κρίση αλλά και με την έλλειψη-την ανυπαρξία υποδομών για την ορθολογική διαχείριση των υδάτων.

Το .θέμα αυτό δεν αντιμετωπίζεται με ασκήσεις επί χάρτου. Χρειάζεται ένα σοβαρό συνολικό σχέδιο της πολιτείας και έργα υποδομής. Όχι αποσπασματικές δήθεν λύσεις, μέσω της ιδιωτικοποίησης αυτού του κατ΄ εξοχήν δημόσιου-κοινωνικού αγαθού (του νερού), που προωθείται από την κυβέρνηση. 

Για τα αγροτικά φωτοβολταϊκά, η κυβέρνηση ισχυρίζεται, ότι δεν υπάρχει χώρος στο δίκτυο. Που να βρεθεί, αφού αυτό «έχει καταληφθεί» από τις ελάχιστες μεγάλες εταιρείες «βιομηχανικών» φωτοβολταϊκών, που καλύπτουν ακόμη και τη γη υψηλής παραγωγικότητας ;

Η κυβέρνηση της ΝΔ διέλυσε τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος έχει τεθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό εποπτεία-την  επιτήρηση του ΥΠΑΑΤ. Εν τω μεταξύ έχει αλλάξει 4 διοικήσεις (εκτός από τους 3 υπουργούς ΑΑΤ που ανασχηματίστηκαν !)

Ο ΕΛΓΑ «δεν βγαίνει» οικονομικά, οι αποζημιώσεις στους αγρότες  δίδονται «πετσοκομένες» και με καθυστέρηση   και ακόμη αναμένεται η αναθεώρηση του κανονισμού του, προκειμένου να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα-στους νέους κ]ινδύνους.

Σήμερα, αν η γεωργία αποτελεί τον ασθενή της ελληνικής οικονομίας-της πρωτογενούς παραγωγής, η κτηνοτροφία αποτελεί τον μεγάλο ασθενή. 

Από την πολιτεία αντιμετωπίζεται ως παρίας.

Εγκαταλείπεται δε,  λόγω του υπέρογκου κόστους εκτροφής των ζώων και της μη λήψης μέτρων για την ανακούφιση των κτηνοτρόφων. 

Στο υπέρογκο κόστος παραγωγής  προστέθηκε και η πανώλη.

Η ανεξέλεγκτη εισαγωγή ζώων από χώρες του εξωτερικού είναι η αιτία αυτής της ζωονόσου. Και, ενώ έπρεπε να απαγορευτούν οι σχετικές εισαγωγές, η κυβέρνηση απαγόρευσε τη μετακίνηση-τη μεταφορά ζώων εντός της χώρας !

Οι πόροι που «έπεσαν» στον αγροτικό τομέα δεν «έχουν πιάσει τόπο»  και αντί ο αγροτικός τομέας «να πάρει τα πάνω του», οι αγρότες-οι κτηνοτρόφοι είναι σε απόγνωση. 

Απαιτούνται  (περισσότεροι) έλεγχοι, (περισσότερες) προσλήψεις για τη στήριξη εφαρμοσμένης πολιτικής στον πρωτογενή τομέα, η χρήση-η αξιοποίηση  των νέων τεχνολογιών, καλύτερη αγροτική εκπαίδευση και  εκσυγχρονισμός του ΥΠΑΑΤ.

Οι προτάσεις- οι θέσεις  για τον πρωτογενή τομέα πρέπει να ενταχθούν σε ένα  στρατηγικό σχέδιο για την συνολική ανασυγκρότηση της υπαίθρου, που να την καθιστά ζώσα και βιώσιμη.