Κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού και τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κατέθεσαν έντεκα (11) Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία του βουλευτή Αχαΐας και Τομεάρχη Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Αχαΐας Ανδρέα Παναγιωτόπουλου, αναδεικνύοντας την ανεπάρκεια μέτρων προστασίας και ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων της Δυτικής Ελλάδας.

Αφορμή αποτέλεσε η πρόσφατη πλημμύρα στην Αρχαία Ήλιδα, όπου τμήματα του αρχαιολογικού χώρου βρέθηκαν κάτω από το νερό, αποκαλύπτοντας σοβαρές ελλείψεις σε αντιπλημμυρικές υποδομές και συνολικό σχεδιασμό προστασίας. Το περιστατικό αυτό, σε συνδυασμό με προηγούμενα γεγονότα, όπως η πυρκαγιά στον αρχαιολογικό χώρο Βούντενης το καλοκαίρι του 2025, και στις Πόρτες παλαιότερα επιβεβαιώνουν το διαρκές χάσμα μεταξύ κυβερνητικών εξαγγελιών και πραγματικής ετοιμότητας.

Παράλληλα, τονίζεται η καθυστέρηση στην ανάδειξη σημαντικών μνημείων, όπως το Ρωμαϊκό Στάδιο Πατρών, γεγονός που συνιστά πολιτική υποβάθμισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και στερεί σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι, ενώ το 2024 καταγράφηκαν πάνω από 748.000 επισκέπτες σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους της Δυτικής Ελλάδας, δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη ενίσχυση σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό.

Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι, παρά τις αναφορές της κυβέρνησης σε στρατηγικές προσαρμογής στην κλιματική κρίση, δεν υπάρχει επαρκής εξειδίκευση μέτρων πρόληψης, συντήρησης και ουσιαστικής θωράκισης των αρχαιολογικών χώρων, ιδιαίτερα για την Αχαΐα.

Με την ερώτηση ζητούνται συγκεκριμένες απαντήσεις σχετικά με τα αίτια των πρόσφατων καταστροφών σε αρχαιολογικούς χώρους, τα αντιπλημμυρικά έργα και έργα πυροπροστασίας που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, την ενίσχυση των αρμόδιων υπηρεσιών σε προσωπικό και την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Πολιτιστική Κληρονομιά και την Κλιματική Αλλαγή.

Η προστασία των αρχαιολογικών χώρων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πολιτιστικής ευθύνης, αλλά και βασικό πυλώνα βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση εντείνει τους κινδύνους.

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα, 3 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Την Υπουργό Πολιτισμού

Τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Θέμα: «Εξαγγελίες χωρίς ουσιαστική θωράκιση και ανάπτυξη των αρχαιολογικών χώρων της Δυτικής Ελλάδας»

Η πρόσφατη εικόνα από την πλημμυρισμένη Αρχαία Ήλιδα, με τμήματα του αρχαιολογικού χώρου να βρίσκονται κάτω από το νερό και με εμφανείς ελλείψεις σε υποδομές αντιπλημμυρικής προστασίας και συνολικής διαχείρισης, ανέδειξε με δραματικό τρόπο ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Δυτικής Ελλάδας παραμένει ευάλωτη απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Το περιστατικό αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα ελλείψεων πρόληψης, συντήρησης και ουσιαστικής θωράκισης αρχαιολογικών χώρων, παρά τις επανειλημμένες κυβερνητικές εξαγγελίες περί «στρατηγικής προσαρμογής στην κλιματική κρίση» και πρόληψης πυρκαγιών και πλημμυρικών φαινομένων.

Στην Αχαΐα, η πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου 2025 εισήλθε στον Αρχαιολογικό Χώρο Βούντενης, προκαλώντας ζημιές σε δασικές εκτάσεις και υποδομές του αρχαιολογικού πάρκου.

Σε απάντηση της υπ’ αριθ. 8636/17.09.2025 Κοινοβουλευτικής Ερώτησής μας, το Υπουργείο Πολιτισμού με έγγραφό του παρέθεσε γενικές πληροφορίες για εθνικές δράσεις και προγράμματα, αναφέροντας ότι η μελέτη εφαρμογής πυροπροστασίας της Βούντενης «έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται προς έλεγχο».

Αντίστοιχα, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επικαλέστηκε το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπουργείων και στοιχεία γενικών προσλήψεων στο Πυροσβεστικό Σώμα, χωρίς εξειδίκευση για την επιχειρησιακή ενίσχυση της Αχαΐας.

Ωστόσο, τα πρόσφατα περιστατικά όπως η πλημμύρα στην Αρχαία Ήλιδα, η πυρκαγιά στη Βούντενη και στις Πόρτες παλαιότερα αποδεικνύουν ότι το χάσμα μεταξύ εξαγγελιών και πραγματικής ετοιμότητας παραμένει.

Παράλληλα, η εικόνα αδιαφορίας δεν περιορίζεται μόνο στην πολιτική προστασία των αρχαιολογικών χώρων,αλλά επεκτείνεται και στην ίδια την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αχαΐας.

Όπως επισημαίνεται και στην από 1ης Σεπτεμβρίου 2025 κοινοβουλευτική ερώτησή μας για το Ρωμαϊκό Στάδιο Πατρών, η ολοκλήρωση της αποκάλυψης και ανάδειξης του μνημείου παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα. Η συστηματική καθυστέρηση σε απαλλοτριώσεις, κατεδαφίσεις, ανασκαφές, ενοποιήσεις και έργα ανάδειξης συνιστά πολιτική επιλογή υποβάθμισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αχαΐας, η οποία επηρεάζει άμεσα την πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ στη Δυτική Ελλάδα καταγράφηκαν το 2024 περισσότεροι από 748.000 επισκέπτες σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, γεγονός που αποδεικνύει τη δυναμική και τη σημασία τους, η κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλίσει αντίστοιχη επένδυση σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό ώστε να προστατευθούν και να αναδειχθούν τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι της περιοχής.

Επειδή οι αρχαιολογικοί χώροι της Αχαΐας και συνολικά της Δυτικής Ελλάδας αποτελούν ανεκτίμητο κεφάλαιο πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτόχρονα και κρίσιμους μοχλούς βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης,

Επειδή η κλιματική κρίση καθιστά τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές συχνότερες και εντονότερες,

ΕΠΕΙΔΗ οι μέχρι τώρα απαντήσεις των Υπουργείων παραμένουν γενικόλογες και δεν συνοδεύονται από αναλυτικό απολογισμό υλοποιημένων έργων ανά χώρο στο νομό.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Γιατί κάηκαν οι αρχαιολογικοί χώροι της Βούντενης και των Πορτών και γιατί πλημμύρησε η Αρχαία Ήλιδα;
2. Ποια συγκεκριμένα αντιπλημμυρικά και πυροπροστασίας έργα έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία πέντε έτη στους αρχαιολογικούς χώρους της Αχαΐας;
3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η εφαρμογή της μελέτης πυροπροστασίας της Βούντενης και ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της;
4. Από τις αυτοψίες που αναφέρονται στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας, πόσες αφορούν χώρους της Αχαΐας και ποια συγκεκριμένα μέτρα εφαρμόστηκαν έκτοτε;
5. Πόσο έχει ενισχυθεί σε προσωπικό η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας και οι πυροσβεστικές υπηρεσίες τα δύο τελευταία χρόνια στον νομό;
6. Ποιος είναι ο απολογισμός υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου Δράσης «Πολιτιστική Κληρονομιά και Κλιματική Αλλαγή» ειδικά για τους αρχαιολογικούς χώρους της Δυτικής Ελλάδας;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Βέττα Καλλιόπη

Ψυχογιός Γιώργος

Ακρίτα Έλενα

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παππάς Νικόλαος

Τσαπανίδου Πόπη