Αθήνα, 15 Σεπτεμβρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Θέμα: «Απότομα εισοδηματικά όρια στα vouchers βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών οδηγούν σε δυσανάλογη απώλεια στήριξης για τις οικογένειες».

Το πρόγραμμα «Προώθηση και υποστήριξη παιδιών για την ένταξή τους στην προσχολική εκπαίδευση καθώς και για την πρόσβαση παιδιών σχολικής ηλικίας, εφήβων και ατόμων με αναπηρία σε υπηρεσίες δημιουργικής απασχόλησης» αποτελεί κρίσιμο εργαλείο κοινωνικής πολιτικής για χιλιάδες οικογένειες, καθώς συμβάλλει στην κάλυψη των αναγκών φροντίδας των παιδιών και στη συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής.

Για την περίοδο 2026–2027, ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 393.560.450 ευρώ. Σύμφωνα με την ΕΕΤΑΑ, η δράση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και εθνικούς πόρους, ενώ μέσω αυξημένων πόρων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας επιδιώκεται η διεύρυνση της ομάδας των ωφελούμενων παιδιών.

Ωστόσο, ο τρόπος διαμόρφωσης των εισοδηματικών κριτηρίων και των διαφορετικών κατηγοριών αξίας τοποθέτησης δημιουργεί έντονες ασυνέχειες στην παρεχόμενη στήριξη. Για τη λήψη πλήρους voucher, το συνολικό οικογενειακό εισόδημα του φορολογικού έτους 2025 δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 27.000 ευρώ για οικογένειες με έως δύο παιδιά, τα 30.000 ευρώ για οικογένειες με τρία παιδιά, τα 33.000 ευρώ για οικογένειες με τέσσερα παιδιά και τα 36.000 ευρώ για οικογένειες με πέντε παιδιά και άνω.

Για τις κατηγορίες δομών Α1, Α2, Β1 και Β2 προβλέπεται, σε περίπτωση υπέρβασης των ανωτέρω ορίων, δυνατότητα λήψης voucher μειωμένης αξίας, με ανώτατο οικογενειακό εισόδημα 35.000 ευρώ για οικογένειες με έως δύο παιδιά και 38.000 ευρώ για οικογένειες με τρία παιδιά, ενώ για οικογένειες με τέσσερα παιδιά και άνω η χορήγηση μειωμένου voucher δεν υπόκειται σε εισοδηματικό όριο.

Η μειωμένη αξία τοποθέτησης για τις κατηγορίες Α1, Α2, Β1 και Β2 ανέρχεται σε 2.178 ευρώ. Αντιθέτως, η πλήρης ετήσια αξία τοποθέτησης διαφοροποιείται ανά κατηγορία θέσης και παρεχόμενες υπηρεσίες και μπορεί, ενδεικτικά, να ανέρχεται έως 3.239 ευρώ για θέσεις Α1 και Β1 με σίτιση. Συνεπώς, η υπέρβαση του σχετικού εισοδηματικού ορίου ακόμη και κατά ελάχιστο ποσό μπορεί να συνεπάγεται, για συγκεκριμένη κατηγορία θέσης, μείωση της ενίσχυσης κατά 1.061 ευρώ.

Χαρακτηριστική είναι περίπτωση οικογένειας με έως δύο παιδιά που τέθηκε υπόψη μας, η οποία αναφέρει ότι, ενώ κατά την προηγούμενη περίοδο είχε λάβει voucher πλήρους αξίας, κατά την περίοδο 2026–2027, με φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα 27.185 ευρώ, δηλαδή μόλις 185 ευρώ πάνω από το όριο των 27.000 ευρώ, έλαβε voucher μειωμένης αξίας 2.178 ευρώ. Η συγκεκριμένη περίπτωση αναδεικνύει με σαφήνεια το ευρύτερο πρόβλημα των απότομων εισοδηματικών «γκρεμών», καθώς  μια οριακή αύξηση του δηλωθέντος εισοδήματος μπορεί να προκαλεί απώλεια κοινωνικής ενίσχυσης πολλαπλάσια της ίδιας της αύξησης.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε συνθήκες επίμονης ακρίβειας και αυξημένου κόστους στέγασης, διατροφής, ενέργειας και υπηρεσιών φροντίδας. Μια περιορισμένη ονομαστική αύξηση των αποδοχών δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη αντίστοιχη βελτίωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, ιδίως όταν η υπέρβαση εισοδηματικών ορίων μπορεί να οδηγεί ταυτόχρονα σε μείωση περισσότερων κοινωνικών παροχών.

Η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως ουσιωδώς διαφορετικές δύο οικογένειες των οποίων το ετήσιο εισόδημα απέχει ελάχιστα ευρώ, ούτε να δημιουργεί συνθήκες στις οποίες μια μικρή αύξηση μισθού οδηγεί τελικά σε μεγαλύτερη απώλεια κοινωνικής στήριξης. Απαιτείται η εξέταση ενός δικαιότερου και περισσότερο αναλογικού συστήματος, με σταδιακή μεταβολή της ενίσχυσης και τακτική αναπροσαρμογή των εισοδηματικών ορίων σύμφωνα με τις πραγματικές οικονομικές συνθήκες.

Παράλληλα, σοβαρό πρακτικό πρόβλημα δημιουργείται από τον χρόνο ανακοίνωσης του θεσμικού πλαισίου και έναρξης των αιτήσεων. Για την περίοδο 2026–2027 η σχετική τροποποίηση της ΚΥΑ δημοσιεύθηκε στις 17 Ιουλίου 2026, η ΕΕΤΑΑ ανακοίνωσε την ίδια ημέρα το πρόγραμμα και οι αιτήσεις υποβλήθηκαν από 18 Ιουλίου έως 5 Αυγούστου 2026. Οι οριστικοί πίνακες δικαιούχων αναρτήθηκαν στις 17 Αυγούστου 2026.

Την ίδια στιγμή, πολλές οικογένειες καλούνται ήδη από την άνοιξη να αναζητήσουν και να δεσμεύσουν θέση σε βρεφικό ή παιδικό σταθμό για την επόμενη περίοδο, συχνά καταβάλλοντας ποσά εγγραφής ή προκαταβολές. Έτσι, ο οικογενειακός προγραμματισμός γίνεται χωρίς οι γονείς να γνωρίζουν εγκαίρως εάν θα λάβουν voucher και, κυρίως, αν αυτό θα είναι πλήρους ή μειωμένης αξίας.

Επειδή η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές και ποιοτικές υπηρεσίες προσχολικής αγωγής και φροντίδας αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για τη στήριξη της οικογένειας και τη συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής,

Επειδή η οριακή υπέρβαση ενός εισοδηματικού ορίου δεν μπορεί να συνεπάγεται δυσανάλογα μεγάλη απώλεια οικονομικής ενίσχυσης,

Επειδή οι απότομες μεταβολές των κοινωνικών παροχών μπορούν να οδηγήσουν στο παράδοξο μια μικρή αύξηση των αποδοχών να καταλήγει σε μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος μιας οικογένειας,

Επειδή η σωρευτική επίδραση των εισοδηματικών κριτηρίων διαφορετικών κοινωνικών παροχών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό της κοινωνικής πολιτικής,

Επειδή τα εισοδηματικά όρια πρέπει να ανταποκρίνονται στην εξέλιξη του κόστους ζωής και στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των οικογενειών,

Επειδή οι οικογένειες πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως, πριν από την έναρξη της νέας περιόδου, εάν και σε ποιο ύψος δικαιούνται voucher, ώστε να μπορούν να προγραμματίσουν τη φροντίδα των παιδιών τους.

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

1. Πόσες οικογένειες έλαβαν για την περίοδο 2026–2027 voucher πλήρους και πόσες μειωμένης αξίας για τις κατηγορίες Α1, Α2, Β1 και Β2, ανά εισοδηματική κατηγορία και αριθμό τέκνων;

2. Πόσες οικογένειες έλαβαν κατά την τρέχουσα περίοδο voucher μειωμένης αντί πλήρους αξίας λόγω υπέρβασης των προβλεπόμενων εισοδηματικών ορίων;

3. Προτίθεται να επανεξετάσει τα απόλυτα εισοδηματικά όρια και να θεσπίσει δικαιότερο, αναλογικότερο σύστημα σταδιακής μεταβολής της αξίας του voucher, ώστε μια οριακή αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος να μην οδηγεί σε πολλαπλάσια απώλεια της παρεχόμενης ενίσχυσης;

4. Έχει εξεταστεί η σωρευτική οικονομική επίπτωση που προκαλεί στις οικογένειες η ταυτόχρονη μείωση ή απώλεια διαφορετικών κοινωνικών παροχών λόγω υπέρβασης εισοδηματικών ορίων και προτίθεται το Υπουργείο να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των εισοδηματικών «γκρεμών»;

5. Προτίθεται να θεσπίσει μηχανισμό τακτικής αναπροσαρμογής των εισοδηματικών ορίων, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των μισθών, τον πληθωρισμό και το πραγματικού κόστος διαβίωσης των οικογενειών;

6. Προτίθεται, από την επόμενη περίοδο, να ολοκληρώνει και να ανακοινώνει νωρίτερα το θεσμικό πλαίσιο, τα εισοδηματικά όρια και τη διαδικασία χορήγησης των vouchers, ώστε οι γονείς να γνωρίζουν εγκαίρως, πριν δεσμεύσουν θέση ή καταβάλουν εγγραφή ή προκαταβολή σε δομή, εάν δικαιούνται voucher και ποιας αξίας;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Αμανατίδης Ιωάννης

Ακρίτα Έλενα

Γιαννούλης Χρήστος

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νικόλαος