Ερώτηση και ΑΚΕ βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία Έλ. Ακρίτα-Α. Παναγιωτόπουλου στη Βουλή

Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα και του Ανδρέα Παναγιωτόπουλου, 12 συνολικά βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ φέρνουν στη Βουλή, την άρνηση δεκάδων δημόσιων νοσοκομείων της χώρας να διενεργούν τεχνητή διακοπή κύησης, παρά το σαφές πλαίσιο που ορίζει ο Νόμος 1609/1986.

Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, επιτρέπεται η διακοπή της κύησης έως τη 12η εβδομάδα κατόπιν απόφασης της εγκύου, χωρίς να απαιτείται ιατρική ένδειξη. Ωστόσο, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, σε μεγάλο μέρος της περιφέρειας και των νησιών η πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα συχνά δεν διασφαλίζεται, καθώς η επίκληση συνειδησιακών λόγων φαίνεται να οδηγεί σε ορισμένες περιπτώσεις σε συνολική άρνηση παροχής της υπηρεσίας, χωρίς να εξασφαλίζεται εναλλακτικός μηχανισμός κάλυψης από την Πολιτεία.

Αυτό σημαίνει ένα πράγμα:

Ότι το δικαίωμα της γυναίκας στην άμβλωση εξαρτάται από τον ταχυδρομικό κώδικα και το εισόδημά της.

Οι βουλευτές ζητούν σαφείς απαντήσεις και δεσμευτικές παρεμβάσεις, ώστε η Πολιτεία να διασφαλίσει ότι ο νόμος εφαρμόζεται καθολικά και ισότιμα σε όλη την επικράτεια.

Αναλυτικά η Ερώτηση-ΑΚΕ:

Προς τον Υπουργό Υγείας

ΘΕΜΑ: «Άρνηση δημόσιων νοσοκομείων της χώρας στη διενέργεια
νόμιμης τεχνητής διακοπής κύησης»
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσιογραφικό ρεπορτάζ, τουλάχιστον 46 δημόσια
νοσοκομεία της χώρας, κυρίως στην περιφέρεια και στα νησιά, αρνούνται να
διενεργούν τεχνητή διακοπή κύησης, σύμφωνα με ότι ορίζει ο Νόμος
1609/1986.
Σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο, επιτρέπεται η διακοπή της κύησης έως τη 12η
εβδομάδα κατόπιν απόφασης της εγκύου, χωρίς να απαιτείται ιατρική ένδειξη.
Παρά ταύτα, σε μεγάλο αριθμό νοσοκομείων καταγράφεται άρνηση παροχής
της υπηρεσίας για λόγους που αποδίδονται σε «συνειδησιακές» ή «ηθικές»
αντιρρήσεις του ιατρικού προσωπικού, χωρίς να διασφαλίζεται εναλλακτικός
μηχανισμός κάλυψης της νόμιμης ιατρικής πράξης.
Η πρακτική αυτή δημιουργεί σοβαρά ζητήματα:
– Παραβίαση της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες δημόσιας υγείας.
– Έμπρακτη ακύρωση ενός θεσμοθετημένου δικαιώματος των γυναικών,
ιδίως στην περιφέρεια.
– Δημιουργία άνισης και ταξικά καθορισμένης πρόσβασης, καθώς η
εναλλακτική λύση είναι η ιδιωτική δαπάνη ή η μετακίνηση σε άλλα
αστικά κέντρα.
– Προσβολή της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας της
γυναίκας με την άσκηση του νόμιμου δικαιώματός της να
παρεμποδίζεται μέσω ηθικής πίεσης, προσβολών και ταπεινώσεων.
Υπενθυμίζεται επίσης ότι, η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, με αφορμή την
υπόθεση του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου το 2017, είχε επισημάνει ότι η
επίκληση αντίρρησης συνείδησης δεν μπορεί να οδηγεί σε αδυναμία

πρόσβασης των γυναικών σε νόμιμη ιατρική πράξη στο δημόσιο σύστημα
υγείας, ενώ και ο Συνήγορος του Πολίτη είχε τονίσει ότι η ελευθερία της
εγκύου να προσφεύγει σε τεχνητή διακοπή κύησης δεν μπορεί να υπόκειται
σε αδικαιολόγητους περιορισμούς.
Επιπλέον, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, παρά τη θεσμική
κατοχύρωση της τεχνητής διακοπής κύησης με τον Νόμο 1609/1986, η χώρα
μας εξακολουθεί να μην διαθέτει επίσημη, ολοκληρωμένη και διαφανή ετήσια
καταγραφή των αμβλώσεων που πραγματοποιούνται στο δημόσιο σύστημα
υγείας. Με βάση τα σχετικά δημοσιεύματα, στο πληροφοριακό σύστημα του
ΕΟΠΥΥ υφίσταται διακριτός κωδικός για την τεχνητή διακοπή κύησης,
δεδομένου ότι πρόκειται για νόμιμη και συνταγογραφούμενη ιατρική πράξη.
Ωστόσο, σύμφωνα με μαρτυρίες επαγγελματιών υγείας, παρατηρείται
πρακτική καταχώρισης των σχετικών επεμβάσεων με εναλλακτικούς
κωδικούς, όπως «ατελής κύηση», «εξωμήτρια κύηση», ή «παλίνδρομη
κύηση» γεγονός που οδηγεί σε στρέβλωση των στατιστικών δεδομένων.
Επειδή:
– Η αναπαραγωγική υγεία αποτελεί θεσμοθετημένη υποχρέωση του
δημόσιου συστήματος υγείας ήδη από τον Νόμο 1036/1980,
– Η επίκληση συνείδησης είναι ατομικό δικαίωμα του ιατρού, αλλά
μπορεί να αναιρεί υποχρέωση της Πολιτείας,
– Η πρόσβαση στην τεχνητή διακοπή κύησης συνιστά ζήτημα δημόσιας
υγείας, ισότητας και σεβασμού της αυτοδιάθεσης του σώματος,
– Η έλλειψη αξιόπιστης και συστηματικής καταγραφής του αριθμού των
αμβλώσεων στερεί από την Πολιτεία τη δυνατότητα χάραξης
τεκμηριωμένης και στοχευμένης δημόσιας πολιτικής, καθώς και
ανάπτυξης αποτελεσματικής καμπάνιας ενημέρωσης και
ολοκληρωμένων προγραμμάτων σεξουαλικής αγωγής.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Σε ποια δημόσια νοσοκομεία της χώρας διενεργείται σήμερα
   τεχνητή διακοπή κύησης εντός των 12 εβδομάδων που
   προβλέπει ο Νόμος 1609/1986, και σε ποια εξ αυτών παρέχεται
   και φαρμακευτική (χημική) τεχνική διακοπή κύησης;
2. Πόσες τεχνητές διακοπές κύησης (χειρουργικές και
   φαρμακευτικές) πραγματοποιήθηκαν στο δημόσιο σύστημα
   υγείας ανά έτος από το 2020 έως σήμερα; Υφίσταται ενιαίο
   σύστημα καταγραφής;
3. Ποια είναι η επίσημη πολιτική του Υπουργείου σχετικά με την
   άσκηση αντίρρησης συνείδησης από ιατρούς και πώς
   διασφαλίζεται ότι αυτή δεν οδηγεί σε συλλογική άρνηση παροχής
   νόμιμης ιατρικής πράξης σε επίπεδο κλινικής ή νοσοκομείου;

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Παρακαλείται ο Υπουργός Υγείας να καταθέσει στη Βουλή:

1. Πλήρη και επικαιροποιημένο κατάλογο όλων των δημόσιων
   νοσοκομείων που διαθέτουν μαιευτική ή/και γυναικολογική κλινική, με σαφή
   αναφορά σε ποια εξ αυτών διενεργείται τεχνητή διακοπή κύησης εντός 12
   εβδομάδων.
2. Αναλυτικά στοιχεία, ανά νοσοκομείο και ανά Υγειονομική Περιφέρεια,
   για τον αριθμό τεχνητών διακοπών κύησης που πραγματοποιήθηκαν το 2020
   έως και σήμερα.
3. Στοιχεία για το πόσες φαρμακευτικές (χημικές) διακοπές κύησης
   πραγματοποιήθηκαν στο δημόσιο σύστημα υγείας τα ίδια έτη.
4. Τυχόν εγκυκλίους, οδηγίες ή κατευθυντήριες γραμμές του Υπουργείου
   Υγείας προς τις διοικήσεις των νοσοκομείων σχετικά με: την άσκηση
   αντίρρησης συνείδησης, την υποχρέωση διασφάλισης πρόσβασης σε νόμιμη
   ιατρική πράξη, τη διαδικασία παραπομπής σε άλλο δημόσιο νοσοκομείο.
5. Στοιχεία για τη λειτουργία των Μονάδων Οικογενειακού
   Προγραμματισμού ανά νοσοκομείο και δομή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας
   Υγείας, καθώς και τις υπηρεσίες που παρέχουν σήμερα.

Οι Ερωτώσες Βουλεύτριες και οι Ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μίλτος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Κατερίνα

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παπαηλιού Γιώργος

Παππάς Νίκος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γιώργος