Της Μαρίκας Φραγκάκη

Το ιδρυτικό συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ έγινε τον Ιούλιο 2013. Σύμφωνα με το καταστατικό του κόμματος, το τακτικό συνέδριο συγκαλείται κάθε τρία χρόνια και ψηφίζει αποφάσεις που ισχύουν μέχρι το επόμενο συνέδριο. Συνεπώς, το 2016 αποτελεί έτος συνεδρίου. Επιπλέον, οι πυκνές πολιτικές εξελίξεις που μεσολάβησαν την προηγούμενη τριετία, και ιδιαίτερα το 2015, επιβάλλουν τη σύγκληση τακτικού συνεδρίου μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.

Ειδικότερα, θα δοθεί η ευκαιρία το κόμμα να συζητήσει με συντεταγμένο και δημοκρατικό τρόπο τις συνθήκες στις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας, τις διαπραγματεύσεις του 2015 και το αποτέλεσμά τους, την πορεία και τις προοπτικές της οικονομίας, τους όρους για την έξοδο από την κρίση και την ανάκαμψη. Πρόκειται για μια μεγάλη και αναγκαία κουβέντα, που αφορά όχι μόνο τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ολόκληρη την κοινωνία.

Τον Ιούλιο 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ υποχρεώθηκε να αποδεχθεί την εφαρμογή ενός προγράμματος το οποίο αποκλίνει από τις προεκλογικές του δεσμεύσεις. Ο σ. Τσίπρας, εξερχόμενος από τις πολύωρες διαπραγματεύσεις της 13ης Ιουλίου, δήλωσε ότι υπέγραψε μια συμφωνία την οποία δεν πιστεύει. Σε αντίθεση, δηλαδή, με τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, που οικειοποιήθηκαν τα Μνημόνια ως δική τους στόχευση και πολιτική, ο ΣΥΡΙΖΑ πολιτικοποίησε τη διαδικασία, αναδεικνύοντας τη σκληρή αντιπαράθεση μεταξύ δύο αντιθετικών αντιλήψεων για την Ευρωπαϊκή Ένωση: της Ευρώπης της Δημοκρατίας και της κοινωνικής συνοχής και της Ευρώπης της λιτότητας και των ανισοτήτων. Το αποτέλεσμα της αντιπαράθεσης κρίθηκε από τον συσχετισμό δυνάμεων τη δεδομένη στιγμή, αναδεικνύοντας με έμφαση την ανάγκη για την αλλαγή του συσχετισμού αυτού στο ευρωπαϊκό και το διεθνές επίπεδο.

Η μη οικειοποίηση από τον ΣΥΡΙΖΑ της συμφωνίας με τους πιστωτές πρακτικά σημαίνει ότι α) η εφαρμογή των μέτρων που περιλαμβάνονται σ’ αυτή επιδιώκεται να υπακούει σε κριτήρια προστασίας των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και κατανομής των βαρών με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης και β) οι αρχικές στοχεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ παραμένουν εν ισχύ και ενσωματώνονται στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του κόμματος. Οι στοχεύσεις αυτές είναι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές. Ενδεικτικά, αναφερόμαστε σε ορισμένες από αυτές.

Στο πολιτικό επίπεδο, το σύστημα της διαπλοκής που διαμορφώθηκε τα τελευταία είκοσι και πλέον έτη πρέπει όχι μόνο να εκτεθεί σε κοινή θέα, αλλά και να αποδιαρθρωθεί. Η διόγκωση του δημόσιου χρέους δεν είναι παρά σύμπτωμα του φαινομένου αυτού. Στο κοινωνικό επίπεδο, η αύξηση της ανεργίας και το βάθεμα των ανισοτήτων αποτελούν φαινόμενα που πρέπει να καταπολεμηθούν αποφασιστικά. Φαινόμενα σαν κι αυτά εκτρέφουν επικίνδυνες συμπεριφορές. Λαμβάνοντας υπόψη την αναμενόμενη εγκατάσταση στην χώρα μας προσφύγων και μεταναστών από τη Μέση Ανατολή, είναι προφανές ότι βαδίζουμε σε δύσκολα μονοπάτια. Στο οικονομικό, τέλος, επίπεδο, η αντιμετώπιση της τροχοπέδης του χρέους -δημόσιου και ιδιωτικού- αποτελεί βασικό όρο για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την έξοδο από την κρίση των τελευταίων έξι ετών.

Στις συνθήκες αυτές ο ΣΥΡΙΖΑ αναμετριέται με τον εαυτό του. Καλείται να δικαιώσει την ψήφο που έλαβε από σχεδόν δύο εκατομμύρια πολίτες και να αντιστοιχηθεί με την κοινωνική του βάση.

Καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια τόσο από τα κομματικά όργανα, όσο και από τα στελέχη να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της νέας περιόδου. Η προσαρμογή μετά την αποχώρηση πολλών συντρόφων μας το 2015 είναι ακόμα μια πρόκληση.

Συνολικά, πολλά έγιναν και πολλά περισσότερα πρέπει να γίνουν άμεσα. Το κόμμα πρέπει να ανασυγκροτηθεί στις νέες συνθήκες και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες της κοινωνίας που το στήριξε σε επανειλημμένες αναμετρήσεις το προηγούμενο χρονικό διάστημα, καθώς και στις απαιτήσεις του ξεχωριστού ρόλου που σηματοδοτεί η άσκηση εξουσίας από ένα κόμμα της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Ο τρόπος λειτουργίας του κόμματος και η διάρθρωσή του πρέπει να επανεξεταστούν και να αντιστοιχηθούν όχι μόνο με τις διαθέσεις της κοινωνίας, αλλά και με τα σύγχρονα εργαλεία άσκησης πολιτικής σε μια περίοδο ταχείας τεχνολογικής εξέλιξης.

Η προσυνεδριακή διαδικασία θα δώσει την ευκαιρία για τη σε βάθος συζήτηση των πιο πάνω και άλλων πολλών θεμάτων, ενώ το συνέδριο θα επιτρέψει την υλοποίηση των απαραίτητων προσαρμογών με θεσμικό και δημοκρατικό τρόπο. Το νέο τοπίο απαιτεί από όλους και όλες μας την ανασύνταξη των δυνάμεών μας τόσο σε κομματικό όσο και σε ατομικό επίπεδο.

* Η Μαρίκα Φραγκάκη είναι μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ