Βασικός Εισηγητής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ήταν ο βουλευτής Λάρισας, Γιάννης Καριπίδης, στη σημερινή συζήτηση της Βουλής, για το Νομοσχέδιο που φέρνει η κυβέρνηση και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τίτλο: “Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις, επισημαίνοντας:

“Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υπουργέ, κύριε Υφυπουργέ,

πριν τοποθετηθώ για το νομοσχέδιο θα παρουσιάσω τις δύο τροπολογίες του ΣΥΡΙΖΑ για το ανώτατο περιθώριο κέρδους στη διύλιση και τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, στα κατώτερα επιτρεπόμενα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως προτείνουμε.

Η κοινωνία πραγματικά δεν αντέχει άλλο το ράλι της ακρίβειας στα καύσιμα, επιβαρύνει τα νοικοκυριά, συμπιέζει το εισόδημα των παραγωγών και αυξάνει το κόστος μεταφοράς των αγαθών. Η κυβέρνηση οφείλει να παρέμβει εκεί ακριβώς όπου διαμορφώνεται αυτή η επιβάρυνση για να πάρει επιτέλους ανάσα η κοινωνία. Προτείνουμε συγκεκριμένα και αποτελεσματικά μέτρα. Προτείνουμε ανώτατο περιθώριο μικτού κέρδους στη διύλιση και στην παραγωγή προϊόντων διύλισης στο ύψος του ευρωπαϊκού μέσου όρου βάσει του δείκτη Total LNG και μηνιαία αναπροσαρμογή του. Η ρύθμιση θα ισχύει για ένα χρόνο με δυνατότητα μιας παράτασης για έναν ακόμα.

Για τις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται προβλέπεται αποκλεισμός από εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, ενώ οι λεπτομέρειες εφαρμογής καθορίζονται με κοινή υπουργική απόφαση. Στην αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας τεκμηριώνουμε το πάρτι που γίνεται στη διύλιση για το πρώτο εξάμηνο του 26. Το ελληνικό περιθώριο διύλισης, το οποίο είναι ένας αξιόπιστος δείκτης της κερδοφορίας, τη διύλιση, διαμορφώνεται στα 2,95 δολάρια το βαρέλι έναντι του ευρωπαϊκού δείκτη των 12,9 δολαρίων. Και για να θυμηθούμε και παλαιότερα 7,6 δολάρια το 2019 στην Ελλάδα. Ζητούμε από την κυβέρνηση απάντηση σε αυτή την απόκλιση και έλεγχο στην αλυσίδα των καυσίμων.

Στη δεύτερη τροπολογία για τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, προτείνουμε τον ορισμό του στα κατώτερα επίπεδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μείωση δηλαδή του Ειδικού Φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης από 280 ευρώ τον μετρικό τόνο σε 21 ευρώ τον μετρικό τόνο.

Μείωση του Ειδικού Φόρου κατανάλωσης στην αμόλυβδη από 700 που είναι σήμερα, που είναι ο τρίτος υψηλότερο συντελεστή στην Ευρώπη σε 359 που είναι το όριο το ευρωπαϊκό. Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης από 440 σε 330 ευρώ στο χιλιόλιτρο και μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη με μόλυβδο από 600 από 681 σε 421 που είναι το όριό του. Αυτή η μείωση θα είναι περιορισμένης διάρκειας και θα επανεξεταστεί.

Οι αγρότες μας, κύριε Υπουργέ, σας καλούμε να δεχτείτε τις τροπολογίες αυτές. Οι αγρότες μας, οι αλιείς μας και οι μικρές επιχειρήσεις χρειάζονται επειγόντως μείωση του κόστους παραγωγής. Δεν μπορείτε να του ζητάτε διαρκώς να προσαρμόζονται σε νέους κανόνες, αλλά να βάζουν όλο και πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη, ενώ αφήνετε στο απυρόβλητο τα περιθώρια κέρδους των ισχυρών. Η στήριξη της παραγωγής απαιτεί γενναίες αποφάσεις που θίγουν συμφέροντα, όταν αυτά επιβαρύνουν την κοινωνία. Περνάω τώρα στο νομοσχέδιο που συζητούμε σήμερα και για το οποίο αποτυπώνεται η ίδια πολιτική αντίφαση. Η κυβέρνηση απαιτεί περισσότερα από τον παραγωγό, χωρίς να δεσμεύεται εξίσου συγκεκριμένα για όσα οφείλει το κράτος. Π ερισσότερες καταχωρίσεις σε πλατφόρμες. Νέες υποχρεώσεις, Αυστηρότερες κυρώσεις. Αλλά πού είναι οι επαρκείς δημόσιες υποδομές; Πού είναι το σχέδιο που θα επιτρέψει στους ανθρώπους της αλιείας να συνεχίσουν τη δουλειά τους, προστατεύοντας ταυτόχρονα τον θαλάσσιο πλούτο; Στην Επιτροπή θέσαμε συγκεκριμένα ερωτήματα. Ακούσαμε τους φορείς, εξετάσαμε τις απαντήσεις σας, κύριε Υπουργέ, και τις αλλαγές που ανακοινώσατε. Η θέση μας είναι σαφής ο ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία καταψηφίζει το νομοσχέδιο επί της αρχής.

Θα υπερψηφίσουμε επιμέρους χρήσιμες διατάξεις, αλλά οι επιμέρους διορθώσεις δεν θεραπεύουν την απουσία ολοκληρωμένης πολιτικής για την αλιεία και τον πρωτογενή τομέα. Κύριε Υπουργέ, στην 4η συνεδρίαση απαντήσατε στην κριτική μας για την κυβερνητική καθυστέρηση, υπενθυμίζοντας ότι ο Αλιευτικός Κώδικας χρονολογείται από το 1970. Η ηλικία του κώδικα όμως δεν αποτελεί δικαιολογία για τα πενιχρά αποτελέσματα της δικής σας επταετούς διακυβέρνησης στην αλιεία. Ο εκσυγχρονισμός κρίνεται από το αν λύνει προβλήματα και όχι από το πόσες ψηφιακές υποχρεώσεις, προσθέτει. Είπατε ότι ο έλεγχος της αλιείας αποτελεί δικαιοσύνη και απαντήστε μας ποιος θα κάνει αυτόν τον έλεγχο; Οι υποστελεχωμένες υπηρεσίες. Η Ένωση Περιφερειών ζήτησε κοστολόγηση, προσωπικό και πόρους, ώστε οι θεολόγοι του Δημοσίου, όπως οι θεολόγοι του Δημοσίου, περιέγραψαν τις Περιφερειακές Ενότητες με έναν ή με κανέναν ακόμα θεολόγο.

Αυτές οι υπηρεσίες στις οποίες αναθέτετε προς τις αρμοδιότητες, σας καλούμε να καταθέσετε συγκεκριμένο σχέδιο προσλήψεων, εξοπλισμού και χρηματοδότησης ανά περιοχή. Διαφορετικά, οι έλεγχοι θα εξαρτώνται από τις αντοχές κάθε υπηρεσίας και η οργανωμένη παρανομία θα αξιοποιεί τα κενά. Επίσης, οι αλλαγές που ανακοινώσατε στα πρόστιμα και η αύξηση της προθεσμίας εξηγήσεων από 5 σε 10 ημέρες επιβεβαιώνουν ότι οι ενστάσεις μας είχαν ουσία. Παραμένει όμως το ερώτημα της εφαρμογής. Πως εξασφαλίζεται η ενιαία αντιμετώπιση από λιμάνι σε λιμάνι; Πως προστατεύεται ο Ελαίας από διοικητικό λάθος ή βλάβη της πλατφόρμας; Απαιτούνται σαφείς εγγυήσεις άμυνας, έγκαιρη εξέταση προσφυγών και δωρεάν τεχνική υποστήριξη. Γιατί η αυστηρότητα απέναντι στη σοβαρή παρανομία πρέπει να συνοδεύεται από αναλογικότητα απέναντι στο διορθώσουμε το τυπικό σφάλμα. Επίσης, η προσθήκη διαβούλευση στο άρθρο 10 δεν απαντά το ερώτημα στο ερώτημα γιατί κρίσιμοι όροι για τις άδειες και την πρόσβαση στους πόρους παραπέμπονται σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις.

Οι υπουργοί και οι παραγωγοί και οι οικογένειές τους που ζουν από την αλιεία πρέπει να γνωρίζουν τους κανόνες για να σχεδιάσουν τη ζωή τους. Αλλά και η αλλαγή από τρεις σε δύο συλλόγους ανά δήμο δεν αναιρεί την υποχρέωσή σας να εγγυηθείτε αποτελεσματική εκπροσώπηση, ιδίως στις μικρές και απομακρυσμένες κοινότητες. Επιπλέον, στην τελευταία τοποθέτηση υποσχεθήκατε πλήρη εικόνα της αλιευτικής δραστηριότητας, ενώ παρέπεμψε την ερασιτεχνική αλιεία σε επόμενο νομοσχέδιο. Η προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας όμως, είπε στην ακρόαση ότι η υπηρεσιακή εισήγηση περιλάμβανε διατάξεις για την ερασιτεχνική αλιεία και ότι τα ψηφιακά εργαλεία είναι σχεδόν έτοιμα γιατί αφαιρέθηκαν και για πότε προγραμματίζεται το χημικό.

Το σχετικό νομοσχέδιο μετά τις εκλογές. Η παράνομη εμπορία που εμφανίζεται ως ερασιτεχνική δραστηριότητα, πλήττει τους επαγγελματίες και υπονομεύει την προστασία των αλιευτικών αποθεμάτων για τη βιωσιμότητα. Επαναλάβατε ότι αποσύρετε το εργαλείο και δεν καταστρέφετε το σκάφος. Το κρίσιμο ερώτημα είναι όμως με ποιο εισόδημα θα συνεχίσει να ζει ο άνθρωπος που το δουλεύει; Αναφέρατε 73 εναπομείναντα σκάφη. Ενίσχυση 25.000 ευρώ σε μελλοντικό πρόγραμμα και δυνατότητα ένταξης σε προγράμματα επίσης μελλοντικά. Αλλά με ποια κοστολόγηση καθορίστηκε το ποσό αυτό και πότε θα καταβληθεί; Και ποιος θα καλύψει την προσαρμογή για την απώλεια εισοδήματος μέχρι να ξεκινήσει η άλλη δραστηριότητα.

Οι εκπρόσωποι των θιγόμενων αλιέων έθεσαν ακριβώς αυτό το ζήτημα της επιβίωσης. Η επίκληση της συμμόρφωσης στις αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας δεν σας απαλλάσσει από την ευθύνη για τις κοινωνικές συνέπειες. Επιπλέον, η προστασία του περιβάλλοντος που συνομολογούν συνομολογούν ότι είναι απολύτως αναγκαία, απαιτεί τεκμηρίωση και χρηματοδοτούμενη μετάβαση.

Αυτό είναι το κλειδί για τις επόμενες κινήσεις. Χρηματοδοτούμενη μετάβαση. Όμως, η γενικόλογη επίκληση διαθέσιμων ή μελλοντικών προγραμμάτων δεν υποκαθιστά ένα κοστολογημένο σχέδιο μετάβασης με εξασφαλισμένη την πρόσβαση. Σαφείς προθεσμίες και κάλυψη απώλειας εισοδήματος. Αντίστοιχα, για το όριο του 5% ανά είδος και ανά εκφόρτωση στα αλιεύματα γαύρου και σαρδέλας από μηχανότρατες. Η θέση των επαγγελματικών ενώσεων συγκρούονται διχάζονται.

Η κυβέρνηση οφείλει να καταθέσει τη συγκεκριμένη επιστημονική τεκμηρίωση που εξηγεί το ποσοστό και να εξηγήσει πώς θα αποτρέψει τις απορρίψεις αλιευμάτων. Δεν μπορεί να μεταφέρει στους ίδιους τους ψαράδες την ευθύνη να λύσουν μια σύγκρουση που απαιτεί μια επιστημονικά θεμελιωμένη απόφαση από το κράτος για τις υδατοκαλλιέργειες. Η οικονομική σημασία του κλάδου αυξάνει την ανάγκη για ισχυρή δημόσια εποπτεία. Γι αυτό σας ρωτήσαμε επανειλημμένα, χωρίς να λάβουμε πειστικές απαντήσεις, ποιος ελέγχει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις;

Γιατί το νομοσχέδιο δεν προβλέπει ρητά τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης. Στην Επιτροπή επιμείναμε στη δημοσιοποίηση των στοιχείων, στη μετρήσιμη αποκατάσταση και στην φέρουσα ικανότητα των περιοχών. Η Ύδρα ανάπαυση χρειάζεται έλεγχο και της αρχικής θέσης και της θέσης υποδοχής, ώστε να μην μεταφέρει απλώς την επιβάρυνση αλλού. Ανακοινώσατε ότι απομάκρυνση εγκαταστάσεων θα καλύπτει και τις συνοδές εγκαταστάσεις σε δημόσια γη. Παραμένει όμως η ουσιαστική ένσταση για τις παρατάσεις απομάκρυνσης.

Ποια περιβαλλοντολογικά δεδομένα δικαιολογούν την αύξηση από 24 σε 30 μήνες μετά τη λήξη, η διακοπή ή τη διακοπή της μίσθωσης και από 20 σε 90 ημέρες για τις αυθαίρετες εγκαταστάσεις. Εδώ η κυβερνητική αυστηρότητα εμφανίζει αξιοσημείωτη ελαστικότητα. Ακόμη και η Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας επισήμανε ότι το Εθνικό Συμβούλιο Υδατοκαλλιεργειών δεν έχει συνεδριάσει από το 2023.

Ποια ουσιαστική λειτουργία εξασφαλίζεται αλλάζοντας τη σύνθεση του; Η εκπροσώπηση της μεγαλύτερης παραγωγικής μονάδας δεν μπορεί να υποκαθιστά την ανεξάρτητη επιστημονική γνώση και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Το επαναλαμβάνω αυτό και ως βουλευτής Λάρισας, έχοντας ήδη αναφέρει την επιχειρούμενη μύθου καλλιέργειας στο Δέλτα του Πηνειού και τις αντιδράσεις του Δήμου Αγιάς. Και επειδή προέρχομαι από την αυτοδιοίκηση, θέλω να γίνει σαφές ότι η Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει αποφασιστικό ρόλο σε τέτοιου είδους επενδύσεις.

Δικαιούται ουσιαστικό λόγο. Οι αντιρρήσεις της δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενόχληση που αργά ή γρήγορα θα παρακαμφθεί. Κύριε Υπουργέ, η μεταφορά ευθύνης στον παραγωγό διατρέχει και τις υπόλοιπες διατάξεις. Το Μητρώο Αγροτών συνδέεται για την πρόσβαση στις ενισχύσεις. Ποια εγγύηση υπάρχει όμως ότι η πραγματική παραγωγή δεν θα αποκλειστούν λόγω διοικητικών σφαλμάτων;

Η εμπειρία των δυσλειτουργιών στις δηλώσεις ενίσχυσης που αναδείξαμε και για τη Θεσσαλία απαιτεί ασφαλείς διαδικασίες διόρθωσης. Η ψηφιοποίηση πρέπει να μειώνει την ταλαιπωρία και να κατοχυρώνει τα δικαιώματα και όχι το αντίθετο. Για τις σχολές επαγγελμάτων κρέατος τώρα επαναλαμβάνουμε ότι χρειάζεται η δημόσια κατάρτιση, εκπαιδευτές και προστασίας των σπουδαστών. Στη μελισσοκομία η ιχνηλασιμότητα πρέπει να φτάνει στην εισαγωγή, στην ανάμειξη και στην εμπορία, εκεί που ελέγχονται ουσιαστικά.

Oι τερατώδεις ελληνοποιήσεις και στην κτηνοτροφία. Η αύξηση των ποινών δεν μπορεί να καλύψει τα κενά των κτηνιατρικών υπηρεσιών, ούτε αποκαθιστά το εισόδημα των πληγέντων. Οι άνθρωποι που χάνουν το κοπάδι τους χρειάζονται έγκαιρες αποζημιώσεις και ασφαλές σχέδιο ανασύστασης. Ήρθε πραγματικά η ώρα να συζητήσουμε για την ανασύσταση των κοπαδιών ένα ένα.

Ένα πρόβλημα το οποίο πλήττει όλη τη Θεσσαλία. Ξεκάθαρες απαντήσεις οφείλετε και για το άρθρο 74, το οποίο έχει ξεσηκώσει δικαίως θύελλα αντιδράσεων. Στην 4η συνεδρίαση της Επιτροπής υποστηρίξατε ότι διορθώνετε αδικίες για πραγματικούς παραγωγούς της περιόδου 18 22, χωρίς να αλλάξετε την επιλεξιμότητα ή να καταργείτε ελέγχους, αλλά η συγκεκριμένη ρύθμιση επιχειρεί ουσιαστικά να νομιμοποιήσει εκ των υστέρων δηλώσεις για βοσκοτόπια, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν υπήρχαν τα αντίστοιχα ζώα, ενώ φαίνεται ότι συνδέεται και με εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ακριβώς έτσι έγινε νομιμοποίηση βοσκοτόπων χωρίς ζώα. Επιπλέον, εξαιρείτε για κάποιους λόγους, οι οποίοι δεν είναι προφανείς τα δεδομένα των δασικών χαρτών από την εκκαθάριση αυτών των ετών. Πώς ακριβώς λοιπόν θα αποδεικνύεται η πραγματική αγροτική δραστηριότητα; Ποια στοιχεία θα διασταυρώνονται; Πώς θα διασφαλίζεται ότι δεν. Ότι δεν θα ωφεληθούν ψευδείς δηλώσεις;

Δεν έχουμε λάβει απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα, διότι φαίνεται πως η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει εκκρεμότητες ενόψει των εκλογών του 2027.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.

Η δική μας πρόταση έχει σαφές περιεχόμενο. Ζητούμε ισχυρές ελεγκτικές υπηρεσίες, περιφερειακά σχέδια βιώσιμης αλιείας, προστασία της μικρής παραγωγής, ανανέωση του αλιευτικού στόλου χωρίς αύξηση της αλιευτικής πίεσης και πραγματική στήριξη των νέων αλιέων. Επιπλέον, χρειάζεται σχέδιο για τα ιστορικά είδη αποζημιώσεων, περίοδοι ανάπαυσης και επαρκής χρηματοδότηση της μετάβασης κατά την κατάργηση της βίζας.

Όλα αυτά απουσιάζουν από το νομοσχέδιο και γι αυτό το καταψηφίζουμε στηρίζοντας επιμέρους ρυθμίσεις που υπηρετούν πραγματικές ανάγκες. Επαναλαμβάνουμε την ευθύνη τόσο ως είναι απέναντι στους ανθρώπους της παραγωγής όσο και στις επόμενες γενιές που δικαιούνται ζωντανές θάλασσες.

Σας ευχαριστώ”.