Σοβαρό ζήτημα θεσμικής αναξιοπιστίας, οικονομικής αδικίας και απαξίωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναδεικνύει η Ερώτηση που κατέθεσε ο Βουλευτής Μαγνησίας και Τομεάρχης Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος προς τους Υπουργούς Εσωτερικών, Ναυτιλίας και Εθνικής Οικονομίας, σχετικά με την πολύχρονη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση απόδοσης του προβλεπόμενου αντισταθμιστικού τέλους στους παραλιμένιους Δήμους της χώρας.

«Με τον νόμο 4597/2019 που έφερε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, κυρώθηκαν οι Συμβάσεις Παραχώρησης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των Οργανισμών Λιμένων Α.Ε. σε Αλεξανδρούπολη, Βόλο, Ελευσίνα, Ηγουμενίτσα, Ηράκλειο, Καβάλα, Κέρκυρα, Λαύριο, Πάτρα και Ραφήνα. Στο ίδιο νομοθετικό πλαίσιο θεσπίστηκε ρητά η απόδοση έκτακτου αντισταθμιστικού τέλους προς τους οικείους Δήμους, ως αντιστάθμισμα για τις σοβαρές επιβαρύνσεις που υφίστανται από τη λιμενική δραστηριότητα.

Οι επιβαρύνσεις αυτές είναι γνωστές και διαχρονικές. Αυξημένη κυκλοφοριακή συμφόρηση, θόρυβος και ατμοσφαιρική ρύπανση, επιβάρυνση των δημοτικών υποδομών, περιβαλλοντικές πιέσεις και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είχε φέρει το θέμα στη Βουλή από το 2023, ζητώντας ενημέρωση για το εάν έχουν εκδοθεί οι προβλεπόμενες ΚΥΑ, εάν έχουν καταβληθεί τα οφειλόμενα ποσά στους παραλιμένιους Δήμους και εάν όχι, πού οφείλονται οι σχετικές καθυστερήσεις. Με σχετική απάντησή του, ο Υπουργός Ναυτιλίας ανέφερε ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί η έκδοση των σχετικών ΚΥΑ λόγω της πανδημίας και αναμένεται αυτό να γίνει το συντομότερο δυνατό. Παρόλα αυτά, έξι (6) χρόνια μετά τη θέσπιση του νόμου και δύο (2) χρόνια μετά τη σχετική απάντηση του Υπουργείου καμία Κοινή Υπουργική Απόφαση δεν έχει εκδοθεί και ούτε ένα ευρώ δεν έχει αποδοθεί στους Δήμους», ανέφερε ο Βουλευτής.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο, τα οφειλόμενα ποσά για την περίοδο 2019–2024 εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 9–10 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζεται το 2025. Πρόκειται για πόρους που θα μπορούσαν να ενισχύσουν κρίσιμες δημοτικές παρεμβάσεις, κοινωνικές δομές, περιβαλλοντικά έργα και υποδομές.

Στην Ερώτηση του, που συνυπογράφουν συνολικά 16 Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, καλεί τους αρμόδιους Υπουργούς να δώσουν σαφείς απαντήσεις στα εξής κρίσιμα ερωτήματα:

1. Έχουν εκδοθεί οι κατ’ εξουσιοδότηση του Νόμου (δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 5 του νόμου 4597/2019) Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ) των Υπουργών Εσωτερικών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Οικονομικών με αφετηρία το έτος 2019 και για τα έτη 2020, 2021,2022, 2023 και 2024;
2. Ποιο είναι το ακριβές χρηματικό ποσό που δυνάμει του νόμου είναι καταβλητέο σε κάθε έναν από τους παραλιμένιους Δήμους των Οργανισμών Λιμένα Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πάτρας και Ραφήνας με αφετηρία το έτος 2019 και για κάθε ένα από τα έτη 2020, 2021,2022, 2023 και 2024;
3. Ποιο είναι το χρηματικό ποσό που έπρεπε να λάβει ο κάθε Δήμος για όλα τα ανωτέρω έτη συνολικά;
4. Έχει καταβληθεί οποιοδήποτε ποσό στους παραλιμένιους Δήμους των Οργανισμών Λιμένα Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πάτρας και Ραφήνας για την ανωτέρω αιτία;
5. Αν οι προβλεπόμενες Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις δεν έχουν εκδοθεί και εφόσον εξέλειψαν οι λόγοι της μη έκδοσης τους με το πέρας της περιόδου της πανδημίας, ποιες είναι οι αιτίες της καθυστέρησης της έκδοσής τους και πότε προβλέπεται να εκδοθούν.

Αναλυτικά η Ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Εσωτερικών

Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής

Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών

Θέμα: «Πολύχρονη καθυστέρηση απόδοσης πόρων προερχόμενων από τους Οργανισμούς Λιμένα στην αυτοδιοίκηση, με κυβερνητική ευθύνη».

Σύμφωνα με τον νόμο 4597/2019, που έφερε προς ψήφιση στη Βουλή η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, κυρώθηκαν και απέκτησαν ισχύ τυπικού νόμου, από κοινού με τα προσαρτήματα αυτών, οι Συμβάσεις Παραχώρησης που είχαν συναφθεί μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των Ανωνύμων Εταιρειών των Οργανισμών Λιμένων Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πάτρας και Ραφήνας.

Με την παράγραφο 2 του άρθρου 5 του ίδιου νόμου θεσπίστηκε ήδη από το 2019 διάταξη σύμφωνα με την οποία: «Το ποσοστό ύψους δύο τοις εκατό (2%) επί του συνόλου των ενοποιημένων ετήσιων εσόδων των Οργανισμών Λιμένος Α.Ε. της οικείας χρήσης, εξαιρουμένων των εκτάκτων εσόδων των προηγούμενων χρήσεων και των εσόδων από χρηματοοικονομική διαχείριση, που ορίζεται ως αντάλλαγμα της παραχώρησης στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 5.2 κάθε Σύμβασης Παραχώρησης που κυρώνεται με τον παρόντα νόμο, αντικαθίσταται με ποσοστό ύψους τρεισήμισι τοις εκατό (3,5%), διατηρούμενης της ίδιας βάσης υπολογισμού».

Περαιτέρω με την παράγραφο 3, περιπτώσεις (α) και (β) του άρθρου 5 του ν.4597/2019 θεσπίσθηκε διάταξη η οποία προέβλεπε μεταξύ άλλων ότι: «Με αφετηρία το έτος 2019, το αργότερο έως την 30η Σεπτεμβρίου κάθε ημερολογιακού έτους κατά τη διάρκεια ισχύος των κυρουμένων διά του παρόντος Συμβάσεων Παραχώρησης, το Ελληνικό Δημόσιο αποδίδει στους οικείους δήμους έκτακτο αντισταθμιστικό τέλος, το οποίο αντιστοιχεί συνολικά σε ποσοστό υπολογιζόμενο επί του συνόλου όλων των ποσών, εξαιρουμένων των προσαυξήσεων, ποινικών ρητρών και φόρων, που πράγματι εισέπραξε από τους Οργανισμούς Λιμένος Α.Ε. δυνάμει των Συμβάσεων Παραχώρησης αναφορικά με το προηγούμενο κάθε φορά ημερολογιακό έτος». Επίσης προέβλεπε ότι «Το ακριβές ποσοστό της περίπτωσης α΄, καθώς και λοιπά ζητήματα για την εφαρμογή της παραγράφου 3 καθορίζονται, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.»

Η απόδοση του αντισταθμιστικού τέλους προς τους παραλιμένιους Δήμους θεσπίστηκε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως αντιστάθμισμα για την όχληση που υφίστανται οι πόλεις από τη δραστηριότητα των Οργανισμών Λιμένων (κυκλοφοριακή επιβάρυνση, αυξημένος θόρυβος, ρύποι, χρήση δημοτικών οδών από χρήστες λιμένων κλπ).

Στις 16 Νοεμβρίου 2023, 15 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ με ερώτησή τους προς τους συναρμόδιους Υπουργούς ζητούσαν να πληροφορηθούν εάν έχουν εκδοθεί οι προβλεπόμενες ΚΥΑ, εάν έχουν καταβληθεί τα οφειλόμενα ποσά στους παραλιμένιους Δήμους και εάν όχι, πού οφείλονται οι σχετικές καθυστερήσεις.

Με απάντησή του, στις 8 Δεκεμβρίου 2023, ο Υπουργός Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής ενημέρωσε τους βουλευτές ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί η έκδοση των σχετικών ΚΥΑ, λόγω της πανδημίας και αναμένεται αυτό να γίνει το συντομότερο δυνατό.

Δύο και πλέον χρόνια μετά την απάντηση του Υπουργού Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και έξι και πλέον έτη μετά τη θέσπιση του νόμου από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, δεν έχουν ακόμα αποδοθεί τα οφειλόμενα χρήματα προς τους Δήμους. Σύμφωνα με υπολογισμούς, τα ποσά που θα έπρεπε να έχουν λάβει οι παραλιμένιοι Δήμοι την περίοδο 2019-2024 ξεπερνούν τα 9 και προσεγγίζουν τα 10 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται το έτος 2025.

Δεν είναι δυνατόν Δήμοι, οι κάτοικοι των οποίων αντιμετωπίζουν δυσχέρειες στην καθημερινότητά τους από τη λιμενική λειτουργία και υφίστανται τις συνέπειες σημαντικών περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, να μην ωφελούνται από τους πόρους του αντισταθμίσματος που προβλέπει ο νόμος.

Επειδή, σύμφωνα με την απάντηση της 8ης Δεκεμβρίου του 2023 του Υπουργού Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής στην προαναφερόμενη ερώτηση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, οι συνθήκες που δημιούργησαν ανασταλτικό παράγοντα για την εξέλιξη των διαδικασιών επεξεργασίας και τελικής έκδοσης Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων για την απόδοση στους Δήμους του ανταποδοτικού τέλους δεν υφίστανται πλέον.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Έχουν εκδοθεί οι κατ’ εξουσιοδότηση του Νόμου (δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 5 του νόμου 4597/2019) Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ) των Υπουργών Εσωτερικών, Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών με αφετηρία το έτος 2019 και για τα έτη 2020, 2021,2022, 2023 και 2024;
2. Ποιο είναι το ακριβές χρηματικό ποσό που, δυνάμει του νόμου, είναι καταβλητέο σε κάθε έναν από τους παραλιμένιους Δήμους των Οργανισμών Λιμένα Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πάτρας και Ραφήνας με αφετηρία το έτος 2019 και για κάθε ένα από τα έτη 2020, 2021,2022, 2023 και 2024;
3. Ποιο είναι το χρηματικό ποσό που έπρεπε να λάβει ο κάθε Δήμος για όλα τα ανωτέρω έτη συνολικά;
4. Έχει καταβληθεί οποιοδήποτε ποσό στους παραλιμένιους Δήμους των Οργανισμών Λιμένα Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πάτρας και Ραφήνας για την ανωτέρω αιτία;
5. Αν οι προβλεπόμενες Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις δεν έχουν εκδοθεί και εφόσον εξέλειψαν οι λόγοι της μη έκδοσής τους με το πέρας της περιόδου της πανδημίας, ποιες είναι οι αιτίες της καθυστέρησης της έκδοσής τους και πότε προβλέπεται να εκδοθούν.

Οι ερωτώντες Bουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Καλαματιανός Διονύσης

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μίλτος

Κεδίκογλου Συμεών

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος