ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

ΘΕΜΑ: «Καταγγελία για ύποπτη δραστηριότητα 32 τουρκικών αλιευτικών σκαφών στο Αιγαίο και στο Ιόνιο, ελλιπής έλεγχος και απουσία επιθεωρήσεων».

Σύμφωνα με πρόσφατη τεκμηριωμένη καταγγελία του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», που εμπεριέχεται σε δημοσιεύματα¹², τουρκικά αλιευτικά σκάφη –συγκεκριμένα 32 μεγάλα γρι-γρι και ρυμουλκά– έχουν παρουσιάσει επί έναν και πλέον μήνα ύποπτη και παρατεταμένη παραμονή σε περιοχές του Αιγαίου και του Ιονίου, κατά την πορεία τους από τη Μάλτα προς την Τουρκία. Πρόκειται για σκάφη που ρυμουλκούν κλωβούς με ζωντανό τόνο, αγνώστου ποσότητας, χωρίς να υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση για τη νομιμότητα της δραστηριότητάς τους.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», η παραμονή των εν λόγω τουρκικών σκαφών στις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες —συχνά για διάστημα που υπερβαίνει τις δύο εβδομάδες ανά σκάφος— δικαιολογείται προσχηματικά μέσω επαναλαμβανόμενων αναφορών σε τεχνικές βλάβες, χωρίς να τεκμηριώνεται σχετική ανάγκη επισκευής ή ανεφοδιασμού. Παράλληλα, καταγράφονται συστηματικές συναντήσεις και προσεγγίσεις των σκαφών μεταξύ τους σε διεθνή ύδατα, ενέργειες που ενδέχεται να σχετίζονται με μη ελεγχόμενες μεταφορές φορτίου ή άλλες συναλλαγές. Επιπλέον, παρατηρείται σκόπιμη επιλογή πλεύσης υπό ιδιαίτερα δυσμενείς καιρικές συνθήκες, με προφανή στόχο την αποτροπή ελέγχων από τις αρμόδιες λιμενικές και ευρωπαϊκές αρχές. Την ίδια στιγμή, παραμένει απολύτως αδιευκρίνιστο το πώς διασφαλίζεται η καθημερινή σίτιση των ζωντανών τόνων που μεταφέρονται σε πλωτούς κλωβούς, δεδομένου ότι απαιτούνται τεράστιες ποσότητες άγριων ιχθύων ημερησίως για τη διατροφή τους, γεγονός που δημιουργεί εύλογες υπόνοιες για παράνομη ή μη καταγεγραμμένη αλιευτική δραστηριότητα. Παρότι η παρουσία σκαφών επιθεώρησης από τη Frontex και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ελέγχου της Αλιείας (EFCA) προβλέπεται ρητά από το Κοινό Σχέδιο Επιθεώρησης της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση του Τόνου (ICCAT), κατά την επίμαχη περίοδο δεν διαπιστώθηκε εμφανής επιχειρησιακή παρουσία τέτοιων μέσων στην περιοχή, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα ως προς την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου ελέγχου στις ελληνικές θάλασσες.

Την ίδια ώρα, καταγγέλλεται ότι χώρες όπως η Μάλτα, η Ιταλία και η Τουρκία εμπλέκονται σε άτυπα δίκτυα παράνομης διακίνησης τόνου, παρακάμπτοντας τις διεθνείς ποσοστώσεις μέσω παχυντικών μονάδων και της μαύρης αγοράς. Η Τουρκία ειδικά αξιοποιεί τους ζωντανούς τόνους τόσο για εξαγωγή όσο και για πάχυνση, με τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις λόγω της απαιτούμενης τροφής (9 τόνοι άγριων ψαριών ανά τόνο πάχυνσης).

Επειδή η υπεραλίευση αποτελεί μείζονα απειλή για τα θαλάσσια οικοσυστήματα της Μεσογείου,

Επειδή η αποτελεσματική εποπτεία της αλιευτικής δραστηριότητας είναι ζήτημα εθνικού, ευρωπαϊκού και διεθνούς συμφέροντος,

Επειδή η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει την εφαρμογή των διεθνών και ευρωπαϊκών κανονισμών χωρίς εξαιρέσεις και επιφυλάξεις,

Επειδή η αλιευτική ισορροπία της Μεσογείου διατρέχει άμεσο κίνδυνο,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Έχουν λάβει γνώση για την παρουσία των εν λόγω τουρκικών αλιευτικών σκαφών και την παρατεταμένη παραμονή τους στα ελληνικά ύδατα; Έχουν διενεργηθεί σχετικοί έλεγχοι;
2. Ποιος φορέας είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή του Κοινού Σχεδίου Επιθεώρησης (Joint Inspection Scheme) της ICCAT στα ελληνικά ύδατα και τι ενέργειες έχουν γίνει το τελευταίο διάστημα;
3. Για ποιο λόγο απουσιάζει πλήρως η επιχειρησιακή παρουσία των σκαφών της Frontex και του EFCA από τον έλεγχο αλιευτικών δραστηριοτήτων στο Αιγαίο και το Ιόνιο, και πώς σκοπεύει η ελληνική κυβέρνηση να διασφαλίσει την τήρηση των διεθνών δεσμεύσεων στα ελληνικά ύδατα;
4. Ποια είναι η συνεργασία της Ελλάδας με τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς (ICCAT, EFCA) για την πάταξη της παράνομης διακίνησης τόνου και τον έλεγχο της προέλευσης των αποθεμάτων;
5. Υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από τις ελληνικές αρχές ή άλλους ευρωπαϊκούς εταίρους σχετικά με την προέλευση των αλιευμάτων που μεταφέρονται στους κλωβούς ή τη διατροφή των παχυνόμενων τόνων;
6. Πώς διασφαλίζεται η νομιμότητα της αλιείας των άγριων ψαριών που χρησιμοποιούνται ως τροφή για τους τόνους στις παχυντικές μονάδες; Υπάρχουν έλεγχοι και στοιχεία για την προέλευσή τους;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Καλαματιανός Διονύσιος – Χαράλαμπος

Ακρίτα Έλενα

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παπαηλιού Γεώργιος

Ψυχογιός Γεώργιος

1 https://www.news247.gr/ellada/xartis-ipopti-drastiriotita-32-tourkikon-alieftikon-se-aigaio-kai-ionio/

2 https://www.avgi.gr/koinonia/508724_upopti-drastiriotita-32-toyrkikon-alieytikon-skafon