Την πλήρη αναποτελεσματικότητα της κυβερνητικής πολιτικής στον σιδηροδρομικό τομέα και στα έργα αποκατάστασης του σιδηρόδρομου στη Θεσσαλία αναδεικνύει με νέα Ερώτηση προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών ο Τομεάρχης Υποδομών & Μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ και Βουλευτής Μαγνησίας Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, μετά την απόφαση της Κυβέρνησης για περιορισμό των δρομολογίων στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας (Αθήνα-Θεσσαλονίκη).

«Με τον ν. 5167/2024, η Κυβέρνηση προχώρησε στη δημιουργία της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» μέσω της ενοποίησης ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και ΓΑΙΟΣΕ, διακηρύσσοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλιστεί ο καλύτερος δυνατός συντονισμός, η ενιαία εποπτεία και η αποτελεσματική υλοποίηση κρίσιμων έργων σιδηροδρομικής υποδομής. Ωστόσο, στην πράξη, η κυβερνητική επιλογή αποδείχθηκε προσχηματική. Για τα έργα αποκατάστασης του σιδηροδρομικού δικτύου Θεσσαλίας μετά τις καταστροφικές θεομηνίες Daniel και Elias, το Υπουργείο αποφάσισε να κρατήσει για τον εαυτό του την ιδιότητα της Προϊσταμένης Αρχής – μέσω της ΕΥΔΕ ΚΣΣΥ – και να αναθέσει την υλοποίηση σε τέσσερις ιδιωτικές εταιρείες, υποβαθμίζοντας «με το καλημέρα» τη λειτουργική αρμοδιότητα του νέου φορέα.

Τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους. Ο κεντρικός σιδηροδρομικός άξονας Αθήνα – Θεσσαλονίκη περιορίζεται σήμερα σε μόλις δύο δρομολόγια ημερησίως ανά κατεύθυνση, μετά την εντολή του Υπουργείου γιαπροσωρινή διακοπή της κυκλοφορίας σε τμήματα της γραμμής λόγω εργασιών αποκατάστασης στο θεσσαλικό δίκτυο, παρά το γεγονός ότι τα έργα κοστολογήθηκαν και ανατέθηκαν ώστε να εκτελεστούν υπό κυκλοφορία, δηλαδή, χωρίς να διακοπούν τα δρομολόγια.

Η σημαντική μείωση των σιδηροδρομικών δρομολογίων στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη επιβεβαιώνει τους κινδύνους που ενέχει η πολιτική επιλογή της Κυβέρνησης για ανάθεση της διαχείρισης και υλοποίησης σιδηροδρομικών έργων από φορείς με μηδενική εμπειρία», ανέφερε ο Βουλευτής.

Στην Ερώτησή του, που συνυπογράφουν συνολικά 11 Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, καλεί τον αρμόδιο Υπουργό να απαντήσει στα εξής κρίσιμα ερωτήματα:

1. Λαμβάνοντας υπόψη ότι σκοπός του νόμου 5167/2024 ήταν η βέλτιστη διαχείριση των σιδηροδρομικών ζητημάτων μέσω του κεντρικού πλέον σχεδιασμού των σιδηροδρομικών έργων και της υλοποίησης τους από έναν ενιαίο φορέα, για ποιο λόγο δεν ανατέθηκε στην «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» ο σχεδιασμός και υλοποίηση των έργων αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias;

2. Επιβεβαιώνει ότι τα έργα αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, δηλαδή, χωρίς να επηρεαστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας και η ομαλή εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού;

3. Αναγνωρίζει ότι εφόσον τα έργα αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, οι ανάδοχοι οφείλουν να τηρούν το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης χωρίς την ανάγκη περικοπής δρομολογίων στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας;

4. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έργα αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, για ποιο λόγο προχώρησε σε περικοπή των δρομολογίων στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας;

5. Υπάρχει κίνδυνος μη τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων για την υλοποίηση των έργων αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στις συμβάσεις ανάθεσης;

6. Πως προτίθεται να παρέμβει προκειμένου να αποκατασταθεί η απρόσκοπτη λειτουργία του συγκοινωνιακού έργου στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας και να μην στερείται το επιβατικό κοινό την παροχή ποιοτικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών;

Ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος ανέφερε: «Για έργα που σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, οι περικοπές δρομολογίων προκειμένου να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης συνιστούν ομολογία αποτυχίας εκ μέρους του Υπουργείου. Τα ελλείμματα  στον σχεδιασμό, την ανάθεση, την υλοποίηση και την εποπτεία των έργων σιδηροδρομικής υποδομής στη Θεσσαλία, έχουν άμεσο αντίκτυπο στην εξυπηρέτηση των πολιτών και την απρόσκοπτη παροχή ποιοτικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών στο επιβατικό κοινό».

Αναλυτικά η Ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: «Κατακερματισμός αρμοδιοτήτων και αναποτελεσματικότητα στα έργα αποκατάστασης του σιδηροδρόμου Θεσσαλίας»

Με τον νόμο 5167/2024 και τον βαρύγδουπο τίτλο: «Αναδιάρθρωση σιδηροδρομικού τομέα και ενίσχυση ρυθμιστικών φορέων μεταφορών», επιλέχθηκε από την Κυβέρνηση η ενοποίηση κρίσιμων για το σιδηροδρομικό έργο φορέων – ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΟΣΕ – και ο μετασχηματισμός τους σε έναν ενιαίο εταιρικό σχηματισμό, την «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.».

Σύμφωνα με όσα ευαγγελιζόταν ο αρμόδιος Υπουργός, στόχος της παρέμβασης ήταν η βέλτιστη διαχείριση των σιδηροδρομικών ζητημάτων μέσω του κεντρικού πλέον σχεδιασμού των σιδηροδρομικών έργων και της υλοποίησής τους από έναν ενιαίο φορέα.

Το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό των σιδηροδρομικών φορέων που ενοποιήθηκαν στην «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» είναι άρτια καταρτισμένο για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των απαιτητικών τεχνικά έργων στο σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας.

Τα σιδηροδρομικά έργα, για την αποκατάσταση των ζημιών στο σιδηροδρομικό δίκτυο της Θεσσαλίας από τις θεομηνίες Daniel και Elias, περιλαμβάνουν έργα στις γραμμές Θεσσαλονίκη – Αθήνα (Αθηνών – Θεσσαλονίκης), Παλαιοφάρσαλος – Καλαμπάκα και Λάρισα – Βόλος, καθώς και την αποκατάσταση συστημάτων σηματοδότησης και ηλεκτροκίνησης.

Παρά την επιλογή της Κυβέρνησης για ενοποίηση των κρίσιμων σιδηροδρομικών φορέων με σκοπό τον βέλτιστο δυνατό συντονισμό και υλοποίηση των σιδηροδρομικών έργων, στην περίπτωση των έργων αποκατάστασης του σιδηροδρομικού δικτύου Θεσσαλίας μετά τις εκτεταμένες καταστροφές που προκάλεσαν τα ακραία καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias, δεν επιλέχθηκε η ανάθεση του σχεδιασμού και της υλοποίησης των έργων στη νέα εταιρεία.

Αντίθετα, το Υπουργείο επέλεξε να διατηρήσει το ίδιο την αρμοδιότητα ως Προϊσταμένη Αρχή – μέσω της Ειδικής Υπηρεσίας  Έργων Κατασκευής και Συντήρησης Συγκοινωνιακών Υποδομών  (ΕΥΔΕ ΚΣΣΥ) – και να αναθέσει την υλοποίηση των έργων σε τέσσερις (4) εταιρείες αναδόχους (ΜΕΤΚΑ Α.Τ.Ε., ΑΒΑΞ Α.Ε., ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., ALSTOM TRANSPORT S.A.).

Από τον Δεκέμβριο του 2024, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου «Αναδιάρθρωση σιδηροδρομικού τομέα και ενίσχυση ρυθμιστικών φορέων μεταφορών», είχαμε επισημάνει ότι η μη ανάθεση της υλοποίησης των κρίσιμων έργων για την αποκατάσταση του θεσσαλικού σιδηροδρόμου στην «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» ακυρώνει στην πράξη το κυβερνητικό αφήγημα για τον σκοπό ενοποίησης των σιδηροδρομικών φορέων και υποβαθμίζει «με το καλημέρα» τη λειτουργική αρμοδιότητα του νέου φορέα.

Πριν από λίγες ημέρες, το αρμόδιο Υπουργείο ενημέρωσε ότι τα έργα του θεσσαλικού σιδηροδρόμου «[…] προχωρούν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και βρίσκονται πλέον στην πιο κρίσιμη φάση τους. Η ολοκλήρωση αναμένεται το καλοκαίρι του 2026. […] Για την υλοποίηση των εργασιών απαιτείται η προσωρινή διακοπή της κυκλοφορίας σε τμήματα της γραμμής κατά τη διάρκεια της ημέρας, γεγονός που συνεπάγεται μείωση δρομολογίων».

Τα παραπάνω συνεπάγονται ότι η λειτουργία του βασικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας, που ενώνει τις δύο μεγαλύτερες πληθυσμιακά πόλεις (Αθήνα – Θεσσαλονίκη), περιορίζεται σε μόλις δύο δρομολόγια ημερησίως ανά κατεύθυνση.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του επιστημονικού προσωπικού της  «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.», η σημαντική μείωση των σιδηροδρομικών δρομολογίων στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη επιβεβαιώνει τις εκφρασμένες επισημάνσεις των εκπροσώπων για τους κινδύνους που ενέχει η πολιτική επιλογή της Κυβέρνησης για ανάθεση της διαχείρισης και υλοποίησης σιδηροδρομικών έργων από φορείς με μηδενική εμπειρία.

Σύμφωνα με όσα αναφέρουν, τα έργα αποκατάστασης του σιδηροδρομικού δικτύου Θεσσαλίας σχεδιάστηκαν και κοστολογήθηκαν ώστε να πραγματοποιηθούν υπό κυκλοφορία, δηλαδή, χωρίς να επηρεαστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας και η ομαλή εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού.

Για έργα που σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, οι περικοπές δρομολογίων προκειμένου να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης συνιστούν ομολογία αποτυχίας εκ μέρους του Υπουργείου.

Το Υπουργείο, ως αναθέτουσα Αρχή των έργων αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου, όφειλε να μεριμνήσει για την τήρηση των συμβαλλόμενων όρων, ήτοι για ολοκλήρωση των έργων εντός χρονοδιαγράμματος και την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων υπό κυκλοφορία, χωρίς, δηλαδή, την περικοπή δρομολογίων και τη διατάραξη της ομαλότητας του συγκοινωνιακού έργου.

Η κυβερνητική αποτυχία στον σχεδιασμό, την ανάθεση, την υλοποίηση και την εποπτεία των έργων σιδηροδρομικής υποδομής στη Θεσσαλία, έχει άμεσο αντίκτυπο στην εξυπηρέτηση των πολιτών και την απρόσκοπτη παροχή ποιοτικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών στο επιβατικό κοινό.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:

1. Λαμβάνοντας υπόψη ότι σκοπός του νόμου 5167/2024 ήταν η βέλτιστη διαχείριση των σιδηροδρομικών ζητημάτων μέσω του κεντρικού πλέον σχεδιασμού των σιδηροδρομικών έργων και της υλοποίησής τους από έναν ενιαίο φορέα, για ποιον λόγο δεν ανατέθηκε στην «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» ο σχεδιασμός και υλοποίηση των έργων αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias;
2. Επιβεβαιώνει ότι τα έργα αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, δηλαδή,  χωρίς να επηρεαστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας και η ομαλή εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού;
3. Αναγνωρίζει ότι, εφόσον τα έργα αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, οι ανάδοχοι οφείλουν να τηρούν το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης χωρίς την ανάγκη περικοπής δρομολογίων στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας;
4. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έργα αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σχεδιάστηκαν και ανατέθηκαν υπό κυκλοφορία, για ποιον λόγο προχώρησε σε περικοπή των δρομολογίων στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας;
5. Υπάρχει κίνδυνος μη τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων για την υλοποίηση των έργων αποκατάστασης του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου από τις καταστροφές που προκάλεσαν τα καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στις συμβάσεις ανάθεσης;
6. Πώς προτίθεται να παρέμβει προκειμένου να αποκατασταθεί η απρόσκοπτη λειτουργία του συγκοινωνιακού έργου στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας και να μην στερείται το επιβατικό κοινό την παροχή ποιοτικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Ψυχογιός Γεώργιος