ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Θέμα: «Ένα στα τρία πρόστιμα φορολογικού ελέγχου ακυρώνεται – Ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του».

Σύμφωνα με τα επισήμως δημοσιευμένα στοιχεία των σχετικών απολογιστικών Εκθέσεων της ΑΑΔΕ, που αφορούν τη λειτουργία της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), κατά την τελευταία τριετία, αποτυπώνεται με σαφήνεια ένα ανησυχητικό φαινόμενο: Περίπου 3 στις 10 προσφυγές φορολογουμένων γίνονται δεκτές, με αποτέλεσμα τη μερική ή ολική ακύρωση φόρων και προστίμων που είχαν επιβληθεί από τις ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.

Συγκεκριμένα, για τα έτη 2022, 2023 και 2024 ο αριθμός των υποβληθεισών ενδικοφανών προσφυγών, ανήλθε αντίστοιχα σε 7.862, 6.956 και 5.822 με αυτές που εξετάστηκαν εμπροθέσμως, να ανέρχονται σε υψηλά ποσοστά της τάξεως του 91,9%, 95,7% και 98,1% αντίστοιχα. Το παράδοξο είναι ότι παρά το μειούμενο πλήθος των ενδικοφανών προσφυγών που υποβάλλονται, τα ποσοστά των αποφάσεων που τις κρίνουν ως βάσιμες και δεκτές ανέρχονται για τα παραπάνω έτη σε 29,4%, 31,7% και 31,9% αντίστοιχα, τάση που διατηρείται και για το πρώτο τετράμηνο του 2025 καθώς το 30,5% των ενδικοφανών προσφυγών φαίνεται να καταλήγει υπέρ των φορολογουμένων.

Τα στοιχεία αυτάδεν είναι νέα, ωστόσο αποτυπώνουν μιασταθερή διαχρονική πορεία των τελευταίων ετών,καθώς το ποσοστό αποδοχής ενδικοφανών προσφυγών κυμαίνεται σταθερά μεταξύ 29% και περίπου 32%, γεγονός που μαρτυρά ότι πίσω από τους αριθμούς, κρύβονται περισσότερο σύνθετα ζητήματα, που σχετίζονται με συστημικά προβλήματα, στη διαδικασία του φορολογικού ελέγχου. Οι ενδικοφανείς προσφυγές που γίνονται δεκτές, δεν είναι απλώς «τυπικές ακυρώσεις». Σε πολλές περιπτώσεις, πρόκειται για υψηλά ποσά φόρων και προστίμων που επιβάλλονται, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, ή φέρουν άλλες τυπικές ή ουσιαστικές πλημμέλειες, ενώ παράλληλα δεν είναι λίγες αυτές που η διόρθωσή τους, επέρχεται μόνο κατόπιν μακρόχρονης και κοστοβόρας διαδικασίας από μέρους του φορολογουμένου, λαμβάνοντας κανείς υπόψη ότι σημαντικός αριθμός αυτών που απορρίπτονται από τη Δ.Ε.Δ., καταλήγει τελικά στα διοικητικά δικαστήρια.

Στην παραπάνω εικόνα, που εγείρει εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του φορολογικού ελέγχου, προστίθεται η ανησυχία που το τελευταίο διάστημα έχει εκφραστεί δημόσια από τους εργαζόμενους της ΑΑΔΕ και τις συλλογικές οργανώσεις τους. Σύμφωνα με σχετικές ανακοινώσεις και παρεμβάσεις των τελευταίων, εκφράζεται έντονος προβληματισμός για την υποβάθμιση του ρόλου των ελεγκτικών μηχανισμών, τον τρόπο αντιμετώπισής τους από τη Διοίκηση και τις συνέπειες που φαίνεται τελικά να έχει στη λειτουργία της ΑΑΔΕ η υπερσυγκέντρωση εξουσιών. Ειδικότερα, ο κλάδος έχει εκφράσει ήδη την αντίθεσή του σε διοικητικές πρακτικές που αποδυναμώνουν τον φορολογικό έλεγχο, όπως η κεντρικοποίηση των υπηρεσιών, η κατάργηση υπηρεσιών της περιφέρειας και η κατάργηση του ΣΔΟΕ, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που κρούεται ο κώδωνας του κινδύνου για τις συνθήκες εργασίας των ελεγκτών, την απαξίωσή τους από τη Διοίκηση, αλλά και την υπερβολική πίεση για παραγωγή αποτελεσμάτων που οδηγούν πολλές φορές σε ποιοτικά ανεπαρκείς ή «επιφανειακούς» ελέγχους.

Όλα τα παραπάνω καθιστούν επιτακτική την ανάγκη πολιτικής και διοικητικής παρέμβασης, με σκοπό τη στήριξη ενός φορολογικού μηχανισμού που η αξιοπιστία του έχει αρχίσει ήδη να κλονίζεται. Η αποτελεσματικότητα του φορολογικού ελέγχου αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών και την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων, απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία του κράτους δικαίου και την οικονομική ανάπτυξη. Η πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι οι φορολογικοί έλεγχοι γίνονται με ακρίβεια, διαφάνεια και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών, και ταυτόχρονα να υποστηρίξει με κάθε δυνατό τρόπο, τους εργαζόμενους που τους διενεργούν.

Για τους λόγους αυτούς,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Πώς ερμηνεύει τη συστηματική ακύρωση φορολογικών πράξεων από τη Δ.Ε.Δ., σε ποσοστό που αγγίζει το 30%,όταν η διοίκηση της ΑΑΔΕ διατείνεται περί συνεχούς εκσυγχρονισμού και διαδικασιών ψηφιακού ελέγχου;
2. Έχει αξιολογήσει συγκεκριμένα ποιο είναι το ποσοστό λάθους στους φορολογικούς ελέγχους, ποια τα αίτιά του και πώς αυτό αντανακλάται στην αξιοπιστία του φορολογικού συστήματος;
3. Σε ποιο βαθμό η αυξημένη πίεση για επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων και οι ελλείψεις σε προσωπικό και κατάλληλα μέσα, όπως καταγγέλλουν οι ίδιοι οι εφοριακοί υπάλληλοι, έχουν συμβάλει στη χαμηλή ποιότητα των ελέγχων; Πώς προτίθεται να στηρίξει το προσωπικό της ΑΑΔΕ ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων;
4. Δεδομένου ότι από μερίδα της κοινής γνώμης ασκείται πλέον έντονη κριτική στην υπερσυγκέντρωση εξουσιών σε ένα φορέα και δη σε ένα πρόσωπο και ειδικότερα στους κινδύνους που αυτή μπορεί να υποκρύπτει, υπάρχει πρόθεση να επανεξεταστεί το θεσμικό καθεστώς της ΑΑΔΕ, ιδίως ως προς την λογοδοσία προς το Κοινοβούλιο, τη διαφάνεια, τη λειτουργία μηχανισμών εσωτερικών υποθέσεων και εσωτερικού ελέγχου;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Μαμουλάκης Χάρης

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Παππάς Νίκος

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος