Αθήνα, 14 Σεπτεμβρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους Υπουργούς

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Θέμα: «Μειωμένη χρηματοδότηση και καθυστερήσεις, με ευθύνη της κυβέρνησης, στο πρόγραμμα ορεινής υδρονομίας “Aqua Montis” και άλλες εκκρεμότητες στην αντιπλημμυρική θωράκιση Λάρισας, Ελασσόνας και Αγιάς»

Τρία χρόνια μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023 στη Θεσσαλία, παρατηρούνται σοβαρά χάσματα μεταξύ των κυβερνητικών εξαγγελιών για τα έργα ορεινής υδρονομίας και της πορείας υλοποίησής τους. Στο πλαίσιο αυτό, για την ασφάλεια των κατοίκων και την προστασία των περιουσιών τους αλλά και της αγροτικής παραγωγής, απαιτείται οι υπεύθυνοι για τις καθυστερήσεις να λογοδοτήσουν. Τονίζεται ότι η σημασία των έργων ορεινής υδρονομίας είναι μεγάλη, αφού αποτελούνται από πολλά μικρά φράγματα στους χειμάρρους, φτιαγμένα από πέτρες και υλικά της περιοχής, τα οποία «φρενάρουν» τη ροή των υδάτων ψηλά στις βουνοπλαγιές, προστατεύοντας από πλημμύρες τα πεδινά, ενώ παράλληλα περιορίζουν τη διάβρωση των εδαφών και εμπλουτίζουν τον υδροφόρο ορίζοντα.

Συγκεκριμένα, στις 3/9/2024, το ΥΠΕΝ ανακοίνωνε το ορεινό υδρονομικό πρόγραμμα “Aqua Montis”, ύψους 200 εκατ. ευρώ, με παρεμβάσεις, μεταξύ άλλων, στις περιοχές ευθύνης των Δασαρχείων Ελασσόνας, Λάρισας και Αγιάς. Μάλιστα, προβλεπόταν ότι οι πρώτες συμβασιοποιήσεις θα λάβουν χώρα εντός του 2025 και θα έχουν μέση διάρκεια υλοποίησης έως δύο έτη. Ωστόσο, δύο χρόνια μετά, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Η κοινή ανακοίνωση των συναρμόδιων υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 9/9/2026 παρουσιάζει το χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα μειωμένο στα 123 εκατ. ευρώ, με 96,1 εκατ. από το ΕΣΠΑ και 26,6 εκατ. για ήδη συμβασιοποιημένα έργα του Δασαρχείου Βόλου. Δηλαδή, εμφανίζεται μια χρηματοδοτική απόσταση 77 εκατ. ευρώ από την αρχική εξαγγελία των 200 εκατ., η οποία απαιτεί συγκεκριμένη εξήγηση από την κυβέρνηση.

Σύμφωνα με την παρέμβαση του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας στις 7/9/2026, τα έργα των Δασαρχείων Καλαμπάκας, Ελασσόνας και Καρδίτσας, συνολικού προϋπολογισμού 91,2 εκατ. ευρώ, εξακολουθούν να αναμένουν χρηματοδότηση, παρότι έχουν προετοιμαστεί τα τεύχη δημοπράτησης. Για την ομάδα έργων που περιλαμβάνει τις περιοχές των Δασαρχείων Λάρισας και Αγιάς, προϋπολογισμού 94,5 εκατ. ευρώ, έχει ολοκληρωθεί η ένταξη στο ΕΣΠΑ, αλλά ακολουθούν η έγκριση των τευχών και οι διαγωνισμοί. Συνεπώς, παρά τις συστηματικές προσπάθειες της Περιφέρειας,  η χρηματοδοτική ένταξη απέχει ακόμη από την κατασκευή και παράδοση των παρεμβάσεων.

Συνεπώς:

Επειδή η κυβέρνηση οφείλει να εξασφαλίσει εγκαίρως το σύνολο των αναγκαίων πόρων,

Επειδή οι επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες χωρίς δεσμευτικές προθεσμίες συνιστούν κυβερνητική  αποτυχία στον κρίσιμο τομέα της πρόληψης των φυσικών καταστροφών,

Ερωτώνται οι συναρμόδιοι Υπουργοί:

1. Για ποιους συγκεκριμένους λόγους αποκλίνει η πορεία του «Aqua Montis» από τις εξαγγελίες του 2024 και ποιοι φορείς ευθύνονται για κάθε καθυστέρηση; Η μειωμένη χρηματοδότηση εξηγείται διότι έχει περιοριστεί το φυσικό αντικείμενο του προγράμματος ή παραμένει χωρίς χρηματοδότηση μέρος του αρχικού σχεδιασμού
2. Πότε και από ποια χρηματοδοτική πηγή θα καλυφθούν πλήρως τα έργα των Δασαρχείων Ελασσόνας, Καλαμπάκας και Καρδίτσας; Ποιο ποσό αντιστοιχεί ειδικά στην Ελασσόνα και ποιες ακριβώς παρεμβάσεις περιλαμβάνει;                                                                       
3. Ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα δημοπράτησης, συμβασιοποίησης, έναρξης και ολοκλήρωσης των έργων στις περιοχές ευθύνης των Δασαρχείων Λάρισας, Αγιάς και Ελασσόνας, με αναλυτικό προϋπολογισμό και αρμόδιο φορέα ανά έργο;           
4. Ποια άμεσα μέτρα προστασίας θα χρηματοδοτηθούν ενόψει της προσεχούς περιόδου βροχοπτώσεων, μέχρι την ολοκλήρωση των μόνιμων έργων;                                                   
5. Θα δημοσιοποιούνται ανά τρίμηνο, για κάθε έργο, οι εξασφαλισμένες πιστώσεις, οι πληρωμές, η πρόοδος κατασκευής και οι αποκλίσεις από το χρονοδιάγραμμα; Θα κατατεθούν οι αποφάσεις ένταξης, οι συμβάσεις και αναλυτικός πίνακας των έργων που παραμένουν χωρίς χρηματοδότηση;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Καριπίδης Ιωάννης

Γιαννούλης Χρήστος