ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό  Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

ΘΕΜΑ: «Κίνδυνος απώλειας και έντοκης επιστροφής ενισχύσεων για τους πληγέντες αγρότες της κακοκαιρίας DANIEL»

Σφοδρές αντιδράσεις και έντονη ανησυχία έχει προκαλέσει ο κίνδυνος μη καταβολής των ενισχύσεων στους πληγέντες αγρότες από την κακοκαιρία DANIEL αλλά και της έντοκης επιστροφής της προκαταβολής που έχουν λάβει, εξαιτίας κυβερνητικών αστοχιών, καθυστερήσεων και σοβαρών ασάφειών.

Η απουσία διευκρινιστικής εγκυκλίου της ΚΥΑ 76424/05-12-2025 (ΦΕΚ Β’ 6484/05-12-2025), η οποία προβλέπει τη χορήγηση προκαταβολής για την αποζημίωση πληγεισών αγροτικών εκμεταλλεύσεων από την κακοκαιρία DANIEL, ιδίως ως προς τη διαδικασία που ακολουθείται μετά την αρχική εκτίμηση της ζημιάς και τις προϋποθέσεις της τελικής εξόφλησης, έχει οδηγήσει τους πληγέντες παραγωγούς σε καθεστώς αβεβαιότητας και οικονομικής ασφυξίας.

Σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία, μετά την επέλευση της θεομηνίας διενεργείται αρχικά πρώτη εκτίμηση από τον ΕΛΓΑ, κατά την οποία αποτυπώνεται και καταγράφεται το μέγεθος της ζημιάς στο φυτικό κεφάλαιο. Στην προκειμένη περίπτωση, και ενώ οι αρχικές εκτιμήσεις είχαν ολοκληρωθεί, ο ΕΛΓΑ προχώρησε, με καθυστέρηση σχεδόν δύο (2) ετών, στη χορήγηση προκαταβολής ενίσχυσης, χωρίς ωστόσο η χορήγηση αυτή να συνοδευτεί από την έκδοση των πορισμάτων της πρώτης εκτίμησης, ώστε να διασφαλιστεί η θεσμική συνέχεια της διαδικασίας και να μπορούν οι πληγέντες παραγωγοί να προχωρήσουν νομίμως και εγκαίρως στα επόμενα στάδια.

Η εν λόγω ΚΥΑ προβλέπει ρητά την έντοκη ανάκτηση της προκαταβολής σε περίπτωση μη πλήρωσης των προϋποθέσεών της, οι οποίες όμως δεν είχαν εξειδικευθεί ούτε γνωστοποιηθεί στους πληγέντες παραγωγούς, με αποτέλεσμα, επί δύο και πλέον έτη, να παραμένουν χωρίς σαφείς οδηγίες και χωρίς ουσιαστική στήριξη. Υπό τις συνθήκες αυτές, οι παραγωγοί αναγκάστηκαν είτε να εγκαταλείψουν τις καλλιέργειές τους είτε να προχωρήσουν σε ανασύσταση του φυτικού τους κεφαλαίου με ίδια κεφάλαια, σε μερική ή ολική αποκατάσταση, προκειμένου να συνεχίσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα.

Διευκρινίζεται ότι, σύμφωνα με τη διοικητική πρακτική του ΕΛΓΑ, οι αιτήσεις ανασύστασης υποβάλλονται στο στάδιο της δεύτερης εκτίμησης, η οποία διενεργείται μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν και σε ποιο βαθμό έχει υλοποιηθεί η ανασύσταση και να εκδοθούν τα τελικά πορίσματα για την εκκαθάριση και καταβολή του υπολοίπου της αποζημίωσης, γεγονός που προϋποθέτει την ύπαρξη και κοινοποίηση των πορισμάτων της πρώτης εκτίμησης. 

Ωστόσο, η μοναδική έως σήμερα σχετική αναφορά για το θέμα έγινε από τον ΕΛΓΑ στις 23 Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με την οποία «όποιος γνωστοποιήσει στον ΕΛΓΑ την περάτωση των εργασιών αποκατάστασης, οι γεωπόνοι του οργανισμού θα προχωρήσουν στη σύνταξη πορίσματος, για να γίνει στη συνέχεια η εκκαθάριση και εξόφληση των δικαιούχων», χωρίς να αποσαφηνίζονται ουσιαστικά οι προϋποθέσεις καταβολής των ενισχύσεων. Ενδεικτικά, δεν υπάρχει καμία αναφορά στα κριτήρια ανασύστασης, στον αριθμό στρεμμάτων, στον αριθμό δέντρων, ούτε στη δυνατότητα ή μη αλλαγής καλλιέργειας.

Ως εκ τούτου, πληγέντες παραγωγοί που έχουν ήδη προβεί, καλόπιστα, σε ανασύσταση του φυτικού τους κεφαλαίου κινδυνεύουν όχι μόνο με οριστικό αποκλεισμό από τις δικαιούμενες ενισχύσεις, αλλά και με την έντοκη επιστροφή των προκαταβολών που έχουν λάβει, εξαιτίας θεσμικού πλαισίου που δημοσιεύθηκε δύο (2) χρόνια μετά την επέλευση της ζημιάς. Ιδιαίτερα προβληματικό είναι το γεγονός ότι, ενώ κρίθηκε αναγκαία η χορήγηση προκαταβολής, δεν κρίθηκε ταυτόχρονα αναγκαία η έκδοση των πορισμάτων της πρώτης εκτίμησης, με αποτέλεσμα να αποσυνδεθεί η οικονομική ενίσχυση από τη θεσμικά προβλεπόμενη διοικητική διαδικασία και να δημιουργηθούν συνθήκες ανασφάλειας δικαίου εις βάρος των πληγέντων παραγωγών.

Επειδή η αδικαιολόγητη καθυστέρηση άνω των δύο ετών για την έκδοση του θεσμικού πλαισίου ενίσχυσης των πληγέντων δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο απώλειας των ενισχύσεων και έντοκης επιστροφής τους από δικαιούχους που δεν φέρουν καμία ευθύνη,

Επειδή η Κυβέρνηση άφησε τους παραγωγούς να αποκαταστήσουν μόνοι τους τις ζημιές και στη συνέχεια τους «τιμωρεί» επειδή δεν συμμορφώθηκαν με κανόνες που δεν είχαν ακόμη θεσπιστεί,

Επειδή η στήριξη της αγροτικής παραγωγής δεν μπορεί να γίνεται με καθυστερήσεις, ασάφειες και τιμωρητικές πολιτικές εις βάρος των πληγέντων.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος αποκλεισμού από την καταβολή αποζημίωσης αλλά και της έντοκης επιστροφής των προκαταβολών των πληγέντων παραγωγών;
2. Για ποιους λόγους η χορήγηση της προκαταβολής δεν συνοδεύτηκε από την ταυτόχρονη έκδοση των πορισμάτων της πρώτης εκτίμησης, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκαιρη υποβολή αιτήσεων ανασύστασης και η ομαλή μετάβαση στη δεύτερη εκτίμηση;

Ο Ερωτών Βουλευτής   

Κόκκαλης Βασίλειος