Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για την αδράνεια και την έλλειψη μέτρων προστασίας των κτηνοτρόφων που πλήττονται από τον καταρροϊκό πυρετό ασκεί ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, με ερώτηση που κατέθεσε προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κώστα Τσιάρα.

Ο κ. Κόκκαλης καταγγέλλει ότι οι εστίες της νόσου πολλαπλασιάζονται με ανησυχητικούς ρυθμούς, ενώ το Υπουργείο «σιωπά» και περιορίζεται σε αποσπασματικά μέτρα απαγόρευσης μετακινήσεων, χωρίς να εφαρμόζει τα εργαλεία που η ίδια η νομοθεσία προβλέπει για στήριξη των κτηνοτρόφων.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας των Ζώων, μέχρι τις 26 Αυγούστου 2025 έχουν καταγραφεί 40 επιβεβαιωμένες εστίες, με τον πραγματικό αριθμό να εκτιμάται πολύ μεγαλύτερος, αφού πολλοί παραγωγοί αποφεύγουν να δηλώσουν κρούσματα γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη αποζημίωσης.

Ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπενθυμίζει ότι, βάσει Κοινής Υπουργικής Απόφασης, υπάρχουν δυνατότητες ενίσχυσης είτε μέσω των Περιφερειών είτε απευθείας από το Υπουργείο για την προμήθεια εμβολίων και εντομοκτόνων. Ωστόσο, όπως τονίζει, «στην πράξη η κυβέρνηση δεν αξιοποιεί αυτές τις δυνατότητες, αφήνοντας τους παραγωγούς απροστάτευτους».

Η κριτική του ΣΥΡΙΖΑ εντείνεται από το γεγονός ότι σε προηγούμενη ερώτηση είχε δοθεί η απάντηση πως «δεν έχει εκδοθεί σχετική εγκύκλιος, διότι στη χειμερινή περίοδο δεν κυκλοφορούν τα έντομα-φορείς». Σήμερα όμως, εν μέσω καλοκαιριού και με την επιδημία να καλπάζει, καμία ουσιαστική ενίσχυση δεν έχει δρομολογηθεί, ενώ σε αρκετές περιοχές διαπιστώνονται ελλείψεις εμβολίων και καθυστερήσεις στην εφαρμογή προληπτικών μέτρων.

Ο κ. Κόκκαλης προειδοποιεί ότι η νόσος έχει υψηλή θνησιμότητα, προκαλεί σοβαρές αποβολές και μείωση της παραγωγής γάλακτος, με τεράστιο οικονομικό αντίκτυπο για τους κτηνοτρόφους. 

Υπενθυμίζει μάλιστα ότι σε προηγούμενες επιζωοτίες, το 2014 και το 2020, εφαρμόστηκαν συνδυαστικά μέτρα με εμβολιασμούς και εντομοκτονίες, τα οποία αποδείχθηκαν αποτελεσματικά – σε αντίθεση με τη σημερινή κυβερνητική απραξία.

Ο Λαρισαίος βουλευτής καλεί τον Υπουργό να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις για:

την ακριβή επιδημιολογική εικόνα και τις πληγείσες περιοχές, τα μέτρα πρόληψης που έχουν ληφθεί ή σχεδιάζονται, την πρόθεση για οικονομική κάλυψη των δαπανών αγοράς εντομοαπωθητικών και εντομοκτόνων, με αναδρομική ισχύ από τον Μάρτιο.

«Η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει έμπρακτα τον πρωτογενή τομέα και να προστατεύσει το εισόδημα των κτηνοτρόφων, οι οποίοι για ακόμη μια φορά βρίσκονται εκτεθειμένοι σε μια καταστροφική επιζωοτία χωρίς την παραμικρή βοήθεια», υπογραμμίζει ο κ. Κόκκαλης, καταλήγοντας ότι η κυβέρνηση φέρει ακέραια την ευθύνη για την απουσία συντονισμένης και αποτελεσματικής αντίδρασης.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

ΘΕΜΑ: «Καταρροϊκός Πυρετός: Οι εστίες πολλαπλασιάζονται, το Υπουργείο σιωπά»

Οι εκτροφές αιγοπροβάτων της χώρας μας, εκτός από την Ευλογιά, μαστίζονται και από τον Καταρροϊκό Πυρετό. Η επιδημιολογική κατάσταση του Καταρροϊκού Πυρετού στη χώρα μας αυτή τη στιγμή χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας των Ζώων (26/08/2025), 40 επιβεβαιωμένες εστίες έχουν καταγραφεί τους τελευταίους δύο μήνες σε πολλές περιοχές της Ελλάδας (με τον ορότυπο 8). Εκτιμάται ωστόσο, ότι ο πραγματικός αριθμός των εστιών είναι κατά πολύ μεγαλύτερος, καθώς πολλοί κτηνοτρόφοι δεν δηλώνουν τα περιστατικά στις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι δεν προβλέπεται αποζημίωση για τις απώλειες.

Σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 59322/26923/2025 (ΦΕΚ 1011/Β/2025) και ειδικότερα το άρθρο 7, σημείο Γ, υφίσταται η δυνατότητα παροχής οικονομικής στήριξης στους κτηνοτρόφους, είτε: μέσω των Περιφερειών, οι οποίες δύνανται να προμηθεύσουν τους κτηνοτρόφους με εμβόλια, εντομοκτόνα και εντομοαπωθητικά, με την κάλυψη της σχετικής δαπάνης από το Υπ.Α.Α.Τ., βάσει κατάλληλα καταρτισμένων προγραμμάτων εγκεκριμένων από το Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων της Διεύθυνσης Υγείας Ζώων του Υπ.Α.Α.Τ., ή απευθείας μέσω του Υπ.Α.Α.Τ., καλύπτοντας τις δαπάνες αγοράς εντομοκτόνων ή/και εντομοαπωθητικών, υπό όρους και προϋποθέσεις που καθορίζονται με σχετικές εγκυκλίους της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, ανάλογα με την επιδημιολογική εξέλιξη της νόσου.

Ωστόσο, στην πράξη, το Υπουργείο δεν αξιοποιεί τα διαθέσιμα αυτά εργαλεία, περιοριζόμενο αποκλειστικά στη λήψη περιοριστικών μέτρων για τις μετακινήσεις των ζώων, χωρίς να λαμβάνει καμία ουσιαστική μέριμνα για την ενίσχυση των πληγέντων παραγωγών, είτε για την αγορά των απαιτούμενων εντομοαπωθητικών, είτε για τη χορήγηση εμβολίων, όπως συνέβη κατά τις προηγούμενες επιζωοτίες Καταρροϊκού Πυρετού (2014 και 2020).

Μάλιστα, στη σχετική ερώτηση υπ’ αριθ. 1956/2-12-2024 Ερώτηση που καταθέσαμε, στην απάντηση του αρμόδιου ΥφΑΑΤ κ. Κέλλα  αναφέρονταν  ότι « μέχρι στιγμής, δεν έχει εκδοθεί σχετική εγκύκλιος από τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ, καθόσον βρισκόμαστε στη χειμερινή περίοδο, κατά την οποία δεν κυκλοφορούν τα έντομα Culicoides τα οποία είναι οι διαβιβαστές του νοσήματος».

Επιπλέον, σε ορισμένες περιοχές της χώρας, παρατηρείται έλλειψη επάρκειας εμβολίων, ενώ εκφράζεται δυσαρέσκεια για την καθυστέρηση στην υλοποίηση προληπτικών μέτρων και ενίσχυσης του ελέγχου.

Επειδή  ο ιός εμφανίζει υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, προκαλεί σοβαρές αποβολές, μείωση στην παραγωγή γάλακτος, αναπτυξιακές καθυστερήσεις και σοβαρά προβλήματα στειρότητας στα ζώα,

Επειδή η χρήση αδρανοποιημένων εμβολίων, σε συνδυασμό με την καταπολέμηση των εντόμων-φορέων και τον περιορισμό των μετακινήσεων των ευαίσθητων ειδών, έχει αποδειχθεί ως αποτελεσματικό συμπληρωματικό μέτρο καταπολέμησης της νόσου,

Επειδή η κατάσταση είναι κρίσιμη και καθίσταται απολύτως αναγκαία η άμεση οικονομική ενίσχυση των κτηνοτρόφων και η αξιοποίηση των διατάξεων της ισχύουσας ΚΥΑ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν το αυξημένο κόστος πρόληψης και θεραπείας καθώς και οι παραγωγικές απώλειες και οι απαιτήσεις των επιβαλλόμενων κτηνιατρικών μέτρων εξυγίανσης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας,

Επειδή η ασθένεια έχει προκαλέσει στο παρελθόν σημαντική οικονομική ζημιά στον κτηνοτροφικό τομέα, εγείρεται ανάγκη για άμεση και συντονισμένη παρέμβαση των αρμόδιων υπηρεσιών,

Επειδή είναι ευθύνη της Πολιτείας να διασφαλίσει την υγεία του ζωικού πληθυσμού, την επιβίωση του πρωτογενούς τομέα και την προστασία του εισοδήματος των κτηνοτρόφων, που πλήττονται επανειλημμένα από επιζωοτίες χωρίς την απαραίτητη θεσμική και οικονομική υποστήριξη.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποια είναι η τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα για τον καταρροϊκό πυρετό στη χώρα και ποιες περιοχές έχουν χαρακτηριστεί ως πληγείσες;
2. Τι μέτρα πρόληψης και περιορισμού της διασποράς της νόσου έχουν ληφθεί ή προγραμματίζεται να ληφθούν;
3. Υπάρχει πρόθεση, μέσω έκδοσης της σχετικής εγκυκλίου, για κάλυψη των δαπανών αγοράς εντομοαπωθητικών και εντομοκτόνων από τους κτηνοτρόφους, με αναδρομική ισχύ από τον Μάρτιο και έως το τέλος Νοεμβρίου, την περίοδο, δηλαδή της μεγάλης δραστηριότητας και κυκλοφορίας του εντόμου διαβιβαστή Culicoides;;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Βασίλειος Κόκκαλης