ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ – ΠΡΟΣΘΗΚΗ
ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ
ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΜΕ ΤΙΤΛΟ:
«Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών – Φορολογική μεταχείριση και εποπτεία κρυπτοστοιχείων – Λογιστική μεταρρύθμιση της Γενικής Κυβέρνησης – Ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος – Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2024/1619, (ΕΕ) 2024/2994, (ΕΕ) 2024/927, (ΕΕ) 2023/2864, (ΕΕ) 2024/2811 και (ΕΕ) 2024/1640 – Διατάξεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους – Συνταξιοδοτική ρύθμιση και λοιπές διατάξεις»
ΘΕΜΑ: «Κατάργηση του αυτοτελούς εκτελεστού τίτλου του εξωδικαστικού μηχανισμού υπέρ οφειλετών και συνοφειλετών, εγγυητών – Επαναφορά της διαδικασίας διαταγής πληρωμής – Κατάργηση αναδρομικής εφαρμογής».
Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Με την παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 5313/2026 (Α΄ 102) προστέθηκαν οι παρ. 3 και 4 στο άρθρο 27 του ν.4738/2020 (Α΄ 207). Με αυτές αναγνωρίστηκε στη σύμβαση αναδιάρθρωσης του εξωδικαστικού μηχανισμού ισχύς εκτελεστού τίτλου για απαιτήσεις προς χρηματοδοτικούς φορείς, με δυνατότητα έκδοσης απογράφου και επίσπευσης αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς και επέκταση των συνεπειών σε συμβληθέντες εγγυητές, συνοφειλέτες και ασφαλειοδότες.
Περαιτέρω, με την παρ. 2 του άρθρου 15 του ίδιου νόμου, η ρύθμιση εφαρμόστηκε και σε συμβάσεις που είχαν καταρτιστεί πριν από την έναρξη ισχύος του, εφόσον η αθέτησή τους επήλθε μεταγενέστερα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο μεταβλήθηκε εκ των υστέρων η δικονομική μεταχείριση ήδη συναφθεισών συμβάσεων, χωρίς το νέο καθεστώς εκτελεστότητας να αποτελεί αναγκαία παράμετρο της αρχικής συμβατικής απόφασης των μερών.
Η εξομοίωση της εξωδικαστικής συμφωνίας με εκτελεστό τίτλο επιτρέπει την έναρξη αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς να προηγηθεί η συνήθης διαδικασία απόκτησης τίτλου που ελέγχει τις σχετικές προϋποθέσεις. Η προβλεπόμενη εκ των υστέρων δυνατότητα άσκησης ένδικων βοηθημάτων δεν αίρει την ανάγκη ισόρροπης προστασίας των συμβαλλομένων, ιδίως ως προς την ύπαρξη, την έκταση και το απαιτητό της οφειλής. Ανακύπτουν, επομένως, σοβαρά ζητήματα ασφάλειας δικαίου, δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, αναλογικότητας και αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.
Με την προτεινόμενη ρύθμιση καταργούνται ρητά οι παρ. 3 και 4 του άρθρου 27 του ν. 4738/2020 και η παρ. 2 του άρθρου 15 του ν. 5313/2026. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης παύει να αποτελεί αυτοτελή εκτελεστό τίτλο, ανεξαρτήτως του χρόνου κατάρτισης ή αθέτησής της. Για την επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης εξαιτίας αθέτησης της ρύθμισης, οι χρηματοδοτικοί φορείς θα πρέπει προηγουμένως να επιδιώκουν την έκδοση διαταγής πληρωμής κατά τα άρθρα 623 επ. ΚΠολΔ, όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, ή να αποκτούν δικαστικό τίτλο όταν αυτές δεν συντρέχουν. Προβλέπεται επίσης μεταβατικός κανόνας για εκκρεμείς διαδικασίες εκτέλεσης που βασίζονται αποκλειστικά στη σύμβαση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατάργηση της εκτελεστότητας της σύμβασης αναδιάρθρωσης έναντι των συνοφειλετών, εγγυητών και ασφαλειοδοτών, οι οποίοι εκτίθενται στον κίνδυνο άμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της περιουσίας τους, χωρίς προηγούμενη έκδοση διαταγής πληρωμής ή δικαστικής απόφασης. Η ρύθμιση που καταργείται ήταν ιδιαίτερα επαχθής στις περιπτώσεις υποχρεωτικής συνυπογραφής της σύμβασης για την προστασία της κύριας κατοικίας. Η προτεινόμενη κατάργηση διασφαλίζει ότι η συμμετοχή τους στη ρύθμιση δεν συνεπάγεται αυτομάτως δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος τους, χωρίς προηγούμενη απόκτηση αυτοτελούς νόμιμου εκτελεστού τίτλου, ενώ διατηρούνται ακέραιες οι νόμιμες υποχρεώσεις τους.
Η προτεινόμενη τροπολογία δεν ακυρώνει τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης ούτε διαγράφει απαιτήσεις. Διατηρεί τα δικαιώματα δικαστικής επιδίωξης των αξιώσεων, αλλά επαναφέρει την ανάγκη προηγούμενης απόκτησης νόμιμου εκτελεστού τίτλου, με δικαστικό έλεγχο των απαιτήσεων κατά τη διαδικασία της διαταγής πληρωμής ή της αγωγής. Παράλληλα διαφυλάσσει τις ολοκληρωμένες πράξεις εκτέλεσης και τα δικαιώματα τρίτων που έχουν ήδη αποκτηθεί νόμιμα.
Β. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ-ΠΡΟΣΘΗΚΗ
Άρθρο 1
Κατάργηση του αυτοτελούς εκτελεστού τίτλου του εξωδικαστικού μηχανισμού – Επαναφορά της διαδικασίας διαταγής πληρωμής – Κατάργηση αναδρομικής εφαρμογής – Μεταβατικές ρυθμίσεις
- Στο άρθρο 27 του ν. 4738/2020 (Α΄ 207) επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α. οι παρ. 3 και 4 καταργούνται και β. προστίθενται νέες παράγραφοι 3 έως 6 και το άρθρο 27 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 27 Αθέτηση της σύμβασης αναδιάρθρωσης από τον οφειλέτη και καταγγελία από καταλαμβανόμενο πιστωτή
1. Αν ο οφειλέτης καταστεί υπερήμερος ως προς καταβολές της σύμβασης αναδιάρθρωσης, με συνέπεια το συνολικό ύψος του ποσού σε καθυστέρηση να υπερβαίνει αθροιστικά είτε την αξία τριών (3) δόσεων είτε την αξία τουλάχιστον του τρία τοις εκατό (3%) του συνολικά οφειλομένου ποσού σύμφωνα με την επιτευχθείσα ρύθμιση, οποιοσδήποτε καταλαμβανόμενος πιστωτής δύναται να καταγγείλει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Καταγγελία από καταλαμβανόμενο πιστωτή συνεπάγεται την απώλεια της ρύθμισης ως προς τον πιστωτή αυτόν.
2. Η απώλεια της ρύθμισης ως προς οποιονδήποτε πιστωτή συνεπάγεται την αναβίωση των απαιτήσεων του πιστωτή αυτού στο ύψος που είχαν πριν από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης, οι οποίες, αφαιρουμένων ποσών που τυχόν καταβλήθηκαν στο πλαίσιο της ρύθμισης, καθίστανται άμεσα ληξιπρόθεσμες και απαιτητές και συνεχίζουν να εκτοκίζονται σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Η απώλεια της ρύθμισης ως προς καταλαμβανόμενο πιστωτή δεν ασκεί επίδραση στη νομική θέση των λοιπών καταλαμβανόμενων πιστωτών.
3. Οι συμβάσεις αναδιάρθρωσης του ν.4738/2020 δεν αποτελούν εκτελεστούς τίτλους ανεξαρτήτως του χρόνου κατάρτισής τους ή του χρόνου τυχόν αθέτησής τους. Η κατάργηση καταλαμβάνει και συμβάσεις που καταρτίστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 5313/2026, καθώς και αθετήσεις που επήλθαν μετά την έναρξη ισχύος του και πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
4. Για την επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης λόγω αθέτησης σύμβασης αναδιάρθρωσης του ν.4738/2020, όταν ο πιστωτής στηρίζει την απαίτησή του στην εν λόγω σύμβαση, απαιτείται προηγούμενη έκδοση διαταγής πληρωμής, σύμφωνα με τα άρθρα 623 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Εάν οι προϋποθέσεις έκδοσης διαταγής πληρωμής δεν συντρέχουν, ο πιστωτής δύναται να επιδιώξει την έκδοση δικαστικής απόφασης κατά τις γενικές διατάξεις. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης δεν υποκαθιστά τη διαταγή πληρωμής ή δικαστική απόφαση και δεν αποτελεί αφ’ εαυτής εκτελεστό τίτλο.
5. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος δεν επιτρέπονται η έκδοση απογράφου, η επίσπευση ή η συνέχιση αναγκαστικής εκτέλεσης με αποκλειστικό εκτελεστό τίτλο τη σύμβαση αναδιάρθρωσης δυνάμει των καταργούμενων διατάξεων. Εκκρεμείς διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης που στηρίζονται αποκλειστικά σε τέτοιο τίτλο παύουν αυτοδικαίως, εφόσον δεν έχουν ολοκληρωθεί. Δεν θίγονται ολοκληρωμένες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις και δικαιώματα τρίτων που έχουν αποκτηθεί νόμιμα.
6. Η κατάργηση δε θίγει το κύρος ή το ουσιαστικό περιεχόμενο των συμβάσεων αναδιάρθρωσης, τις αξιώσεις που απορρέουν από αυτές και τη δυνατότητα δικαστικής επιδίωξης απαιτήσεων σύμφωνα με την παρ.4. Δεν θίγεται η αναγκαστική εκτέλεση με βάση άλλο αυτοτελή νόμιμο εκτελεστό τίτλο ούτε οι ειδικές διαδικασίες εκποίησης των παρ.4 έως 14 του άρθρου 14 του ν.4738/2020, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις τους».
- Η παρ. 2 του άρθρου 15 του ν. 5313/2026 καταργείται.
- Η ισχύς της παρούσης αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Γ. ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Αυτούσιο ισχύον κείμενο των διατάξεων που προτείνεται να καταργηθούν
Παρατίθεται αυτούσιο το κείμενο των τριών διατάξεων των οποίων προτείνεται η κατάργηση, όπως περιλαμβάνεται στο άρθρο 15 του ν. 5313/2026 (ΦΕΚ Α΄ 102/25.6.2026).
Α. Παράγραφος 3 άρθρου 27 ν. 4738/2020 (Α΄ 207)
3. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποτελεί εκτελεστό τίτλο σύμφωνα με την περ. ζ) της παρ. 2 του άρθρου 904 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α’ 182) για το σύνολο των αναφερομένων στην παρ. 2 απαιτήσεων προς χρηματοδοτικούς φορείς. Το απόγραφο εκδίδεται ατελώς από τον δικαστή ή τον Πρόεδρο του Μονομελούς Πρωτοδικείου της κατοικίας ή της έδρας του οφειλέτη, στη γραμματεία του οποίου έχει κατατεθεί από οποιονδήποτε καταλαμβανόμενο πιστωτή η σύμβαση αναδιάρθρωσης. Απόγραφο χορηγείται σε κάθε καταλαμβανόμενο πιστωτή που δικαιολογεί έννομο συμφέρον. Κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης, η οποία επισπεύδεται κατά το παρόν άρθρο, επιτρέπονται όλα τα ένδικα βοηθήματα που προβλέπονται κατά την κείμενη νομοθεσία. Δεν είναι αναγκαία η χορήγηση απογράφου για τη διαδικασία εκποίησης των παρ. 4 έως 14 του άρθρου 14.
Β. Παράγραφος 4 άρθρου 27 ν. 4738/2020 (Α΄ 207)
4. Για το σύνολο των απαιτήσεων προς χρηματοδοτικούς φορείς, η σύμβαση αναδιάρθρωσης ως εκτελεστός τίτλος ισχύει τόσο κατά του οφειλέτη όσο και κατά των εγγυητών, συνοφειλετών και ασφαλειοδοτών που έχουν συμβληθεί στη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης επιτρέπει την εγγραφή συντηρητικής κατάσχεσης και προσημείωσης υποθήκης δυνάμει της παρ. 1 του άρθρου 724 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Τρίτα πρόσωπα έναντι των οποίων εκτείνεται κατά τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας η εκτελεστότητα και δεν έχουν συμβληθεί δικαιούνται να ασκήσουν την ανακοπή του άρθρου 933 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας εντός προθεσμίας είκοσι (20) εργασίμων ημερών από την επίδοση επιταγής προς εκτέλεση και να προτείνουν αντιρρήσεις που αφορούν στη δική τους ατομική υποχρέωση.
Γ. Παράγραφος 2 άρθρου 15 ν. 5313/2026 (Α΄ 102)
2. Η παρ. 1 εφαρμόζεται και επί συμβάσεων αναδιάρθρωσης που καταρτίστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, ως προς αθετήσεις που επέρχονται μετά την έναρξη ισχύος του.
Αθήνα, 04 Νοεμβρίου 2026
ΟΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ
Δούρου Ειρήνη
Αμανατίδης Γιάννης
Παππάς Νίκος
Γιαννούλης Χρήστος
Ακρίτα Έλενα
Ακριώτου Θεοδώρα
Αναστασοπούλου Ζωή
Βαρδάκης Σωκράτης
Καριπίδης Γιάννης
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Παπαηλιού Γιώργος
Πολάκης Παύλος
