ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

Θέμα: «Να δοθεί λύση στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν αγρότες στη Θεσσαλία και σε όλη τη χώρα από την αναδρομική διαγραφή ολόκληρων ετών ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ, λόγω οριακής υπέρβασης των 150 ημερών ασφάλισης στο πρώην ΙΚΑ»

Σοβαρό πρόβλημα αντιμετωπίζουν αγρότες και αγρότισσες στη Θεσσαλία και σε όλη τη χώρα -οι οποίοι, χωρίς να εγκαταλείψουν την αγροτική τους δραστηριότητα, εργάστηκαν εποχικά ή περιστασιακά για να συμπληρώσουν το χαμηλό εισόδημά τους, βρίσκονται αντιμέτωποι, ακόμη και κατά τη συνταξιοδότησή τους, με αναδρομική διαγραφή ολόκληρων ετών ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ. Αφορμή αποτελεί η υπέρβαση του ορίου των 150 ημερών ασφάλισης στο πρώην ΙΚΑ, ακόμη και κατά μία ή λίγες ημέρες, μολονότι για το ίδιο διάστημα είχαν καταβάλει εισφορές ΟΓΑ, τις οποίες η Διοίκηση εισέπραττε χωρίς έγκαιρη αμφισβήτηση της υπαγωγής τους.

Η πρακτική αυτή δεν συνιστά τακτοποίηση παράλληλης ασφάλισης. Μετατρέπει 151 ή 160 πραγματικές ημέρες μισθωτής εργασίας σε λόγο απώλειας δώδεκα μηνών αγροτικού ασφαλιστικού χρόνου, με άμεση επίπτωση στη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και στο ύψος της σύνταξης. Πλήττει ιδίως μικρούς αγρότες, γυναίκες της υπαίθρου και κατοίκους περιοχών όπου η εποχική εργασία είναι συχνά η μόνη δυνατότητα συμπλήρωσης του γεωργικού εισοδήματος.

Ωστόσο, από το ισχύσαν νομοθετικό πλαίσιο προκύπτουν διακριτές έννομες συνέπειες. Άλλο είναι η υποχρεωτική υπαγωγή στο πρώην ΙΚΑ για τις πραγματικές ημέρες εξαρτημένης εργασίας, άλλο η απώλεια ειδικής εξαίρεσης από τη μισθωτή ασφάλιση μετά την υπέρβαση του νόμιμου ορίου και άλλο η διαγραφή χρόνου ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ. Ρητή διάταξη που να ορίζει ότι η 151η ημέρα ασφάλισης στο πρώην ΙΚΑ επιφέρει αυτομάτως διαγραφή ολόκληρου του αντίστοιχου ημερολογιακού έτους στον πρώην ΟΓΑ δεν προκύπτει. Αντιθέτως, το άρθρο 11 παρ. 1 του Π.Δ. 78/1998 τοποθετούσε τη διακοπή της αγροτικής ασφάλισης από την πρώτη ημέρα του μήνα υπαγωγής σε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης, δηλαδή σε χρονική βάση που δεν ταυτίζεται με την αυτόματη απώλεια ολόκληρου έτους.

Παράλληλα, οι ρυθμίσεις των άρθρων 54 του ν. 4921/2022 και 30 του ν. 5006/2022 δεν εξασφάλισαν στους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ ισότιμη και πλήρη προστασία της καλόπιστης ασφάλισης. Έτσι, το κόστος της καθυστερημένης διασταύρωσης των μητρώων και της διοικητικής ασάφειας μεταφέρεται στον ασφαλισμένο, συχνά πολλά χρόνια μετά, όταν η αναδρομική διαγραφή είναι δυσχερέστερο να ανατραπεί και η επιστροφή εισφορών μπορεί να έχει παραγραφεί.

Επειδή η 151η ημέρα μισθωτής εργασίας δεν αποδεικνύει εγκατάλειψη της αγροτικής δραστηριότητας και δεν μπορεί, χωρίς ειδική νομοθετική βάση και εξατομικευμένη κρίση, να εξομοιώνεται με πλήρες έτος ασφάλισης σε άλλον φορέα,

Επειδή η είσπραξη εισφορών επί σειρά ετών χωρίς έγκαιρη ενημέρωση και η εκ των υστέρων διαγραφή ασφαλιστικού χρόνου προσβάλλουν την ασφάλεια δικαίου και τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των ασφαλισμένων,

Επειδή η εκκρεμότητα έχει άμεσες συνέπειες σε ήδη εκδοθείσες αλλά και σε υπό έκδοση συνταξιοδοτικές αποφάσεις,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Με ποια συγκεκριμένη νομοθετική ή κανονιστική διάταξη εφαρμόζει ο e-ΕΦΚΑ τη διαγραφή ολόκληρου έτους ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ αποκλειστικά λόγω υπέρβασης των 150 ημερών ασφάλισης στο πρώην ΙΚΑ και πόσοι ασφαλισμένοι ή συνταξιούχοι έχουν επηρεαστεί από την πρακτική αυτή;                      
2. Προτίθεται η Κυβέρνηση να αναστείλει άμεσα τις σχετικές διαγραφές και να θεσπίσει ρύθμιση για τον καταλογισμό μόνο του πραγματικού χρόνου επικάλυψης, την πλήρη προστασία των εισφορών που εισπράχθηκαν καλόπιστα και την επανεξέταση των ήδη εκδοθεισών πράξεων, με αποκατάσταση του διαγραφέντος χρόνου και επανυπολογισμό των συντάξεων όπου απαιτείται;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Καριπίδης Ιωάννης

Παπαηλιού Γεώργιος