Στη Βουλή φέρνουν, με πρωτοβουλία του βουλευτή Λάρισας Βασίλη Κόκκαλη, 8 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ,  ζητήματα που αφορούν τη διαφάνεια, τον ανταγωνισμό και την ισότιμη συμμετοχή επιχειρήσεων σε διαγωνισμούς του ΟΠΕΚΑ για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών σε περιφερειακές ενότητες της χώρας, καταθέτοντας σχετική ερώτηση προς τις υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι έχουν διατυπωθεί σοβαρές καταγγελίες σχετικά με τη διαγωνιστική διαδικασία, σύμφωνα με τις οποίες πολλαπλές γεωγραφικές περιοχές έχουν ενταχθεί σε ευρείας κλίμακας «πακέτα» ανάθεσης υπηρεσιών. Όπως αναφέρουν, η συγκεκριμένη πρακτική ενδέχεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για τη συμμετοχή τοπικών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε επιμέρους περιφερειακές ενότητες και αδυνατούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις τόσο μεγάλων συμβάσεων.

Παράλληλα, σημειώνουν ότι οι τεχνικές και επαγγελματικές προϋποθέσεις συμμετοχής φέρονται να είναι ιδιαίτερα αυστηρές, γεγονός που, σύμφωνα με τις αναφορές που επικαλούνται, περιορίζει σημαντικά την πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και ευνοεί μεγαλύτερους οικονομικούς φορείς ή ενώσεις εταιρειών. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί επίσης, το γεγονός ότι σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές καταγράφονται σχεδόν ταυτόσημες οικονομικές προσφορές, στοιχείο που εγείρει ερωτήματα για τις συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού κατά τη διαδικασία ανάθεσης.

Οι βουλευτές αναφέρονται ακόμη στις τροποποιήσεις και συμπληρωματικές προκηρύξεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαγωνιστικής διαδικασίας, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούνται ερωτήματα ως προς τη σταθερότητα των όρων συμμετοχής και την επίδρασή τους στην ισότιμη μεταχείριση των ενδιαφερομένων. Όπως τονίζουν,, η συνδυαστική εφαρμογή αυξημένων εγγυητικών επιστολών και εκτεταμένων γεωγραφικών ενοτήτων ενδέχεται να οδηγεί σε συγκέντρωση της αγοράς σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων οικονομικών φορέων.

Με την ερώτησή τους προς τα αρμόδια υπουργεία,οι βουλευτές ζητούν να πληροφορηθούν με ποια κριτήρια καθορίζονται οι απαιτήσεις τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των συμμετεχόντων και πώς διασφαλίζεται ότι δεν αποκλείονται αδικαιολόγητα οι μικρομεσαίες και τοπικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, ζητούν να διευκρινιστεί εάν έχει αξιολογηθεί η επίδραση των όρων του διαγωνισμού στον ανταγωνισμό, καθώς και πώς ερμηνεύεται η εμφάνιση σχεδόν ομοιόμορφων οικονομικών προσφορών. Τέλος, ζητούν εξηγήσεις για τους λόγους που οδήγησαν στις αλλαγές των προϋποθέσεων της διαγωνιστικής διαδικασίας.

 Ακολουθεί η σχετική Ερώτηση.

Αθήνα, 8 Ιουνίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους Υπουργούς:

• Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
• Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Θέμα: «Ζητήματα διαφάνειας, ανταγωνισμού και πιθανών φωτογραφικών όρων σε διαγωνισμούς του ΟΠΕΚΑ για την υλοποίηση κοινωνικών υπηρεσιών σε περιφερειακές ενότητες της χώρας»

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν αναφορές και στοιχεία που αφορούν διαγωνιστική διαδικασία του Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), στο πλαίσιο της οποίας προβλέπεται η ανάθεση υπηρεσιών σε πολλαπλές γεωγραφικές ενότητες της χώρας. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, ο εν λόγω διαγωνισμός περιλαμβάνει τη συγκρότηση ευρέων γεωγραφικών «πακέτων» (lots), στα οποία έχουν συμπτυχθεί πολλαπλές και ενίοτε ετερογενείς περιοχές, γεγονός που, σύμφωνα με τις καταγγελίες, ενδέχεται να δυσχεραίνει ουσιωδώς τη δυνατότητα συμμετοχής τοπικών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε επιμέρους περιφερειακές ενότητες.

Παράλληλα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι τεχνικές και επαγγελματικές απαιτήσεις συμμετοχής φέρονται να είναι ιδιαίτερα αυξημένες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται συνθήκες περιορισμένης πρόσβασης στον διαγωνισμό, οι οποίες ενδέχεται να ευνοούν μεγάλους οικονομικούς φορείς ή ενώσεις εταιρειών, αποκλείοντας στην πράξη μικρότερες επιχειρήσεις της περιφέρειας. Έντονος προβληματισμός ανακύπτει και από το γεγονός ότι, κατά τις αναφορές, οι υποβληθείσες οικονομικές προσφορές εμφανίζουν σχεδόν ταυτόσημες τιμές σε πολλαπλές περιοχές, στοιχείο που χρήζει διερεύνησης ως προς τη διαμόρφωση συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού κατά τη διαδικασία ανάθεσης.

Επιπλέον, επισημαίνεται ότι κατά τη διάρκεια της διαγωνιστικής διαδικασίας έχουν πραγματοποιηθεί τροποποιήσεις και συμπληρωματικές προκηρύξεις, γεγονός που εγείρει ερωτήματα ως προς τη σταθερότητα των όρων του διαγωνισμού και την επίδρασή τους στην ισότιμη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένα πλαίσιο συμμετοχής στο οποίο η δυνατότητα πρόσβασης στον διαγωνισμό μετατοπίζεται σχεδόν αποκλειστικά προς οικονομικά ισχυρούς φορείς ή ενώσεις εταιρειών, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ουσιωδώς ο πραγματικός και ουσιαστικός ανταγωνισμός και να αποδυναμώνεται η συμμετοχή της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.

Τέλος, η συνδυαστική επίδραση υψηλών εγγυητικών επιστολών και ευρέως ορισμένων γεωγραφικών ενοτήτων εντείνει τον κίνδυνο συγκέντρωσης της αγοράς σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων οικονομικών φορέων, οι οποίοι διαθέτουν τη δυνατότητα κάλυψης των σχετικών χρηματοοικονομικών απαιτήσεων.

Επειδή η αρχή της διαφάνειας και του υγιούς ανταγωνισμού αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων,

Επειδή οι φωτογραφικοί ή δυσανάλογοι όροι συμμετοχής δύνανται να περιορίσουν αδικαιολόγητα την πρόσβαση μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε δημόσιες συμβάσεις,

Επειδή η τεχνητή σύμπτυξη γεωγραφικών ενοτήτων ενδέχεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για την τοπική επιχειρηματικότητα,

Ερωτώνται οι αρμόδιες Υπουργοί:

1. Με ποια κριτήρια καθορίζονται οι απαιτήσεις τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των συμμετεχόντων και πώς διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω όροι δεν αποκλείουν αδικαιολόγητα μικρομεσαίες και τοπικές επιχειρήσεις;
2. Έχει αξιολογηθεί από την αναθέτουσα αρχή η επίδραση των όρων του διαγωνισμού στον πραγματικό ανταγωνισμό και πώς ερμηνεύεται το γεγονός ότι παρατηρούνται σχεδόν ομοιόμορφες οικονομικές προσφορές μεταξύ των συμμετεχόντων οικονομικών φορέων;
3. Ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους τροποποιούνται οι προϋποθέσεις της διαγωνιστικής διαδικασίας;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Βασίλειος Κόκκαλης

Γαβρήλος Γεώργιος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)