Για ένα κόμμα των μελών του- Για οργανώσεις «κόμμα στο χώρο τους»
Οι καταστατικές αλλαγές, ένα από τα θέματα που θα απασχολήσουν το συνέδριο, μας δίνουν την ευκαιρία να δούμε τι πρέπει να αλλάξουμε σε βάθος. Η εμπειρία από τη λειτουργία των οργανώσεων την περίοδο που βρισκόμασταν στη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά και μετά, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, μας οδηγεί στην ανάγκη λήψης γενναίων αποφάσεων. Μεγάλες οργανώσεις, συνεδριάσεις κατά κανόνα διεκπεραίωσης με μικρή συμμετοχή μελών, όπου μετά το τέλος της εισήγησης άρχιζαν να φυλλοροούν, με μικρή έως ασήμαντη παρέμβαση στο χώρο τους, δεν μπορούν να είναι αυτό που ονειρευόμαστε.
Αν θέλουμε ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να είναι το κόμμα των μελών του, οι οργανώσεις του να είναι το κόμμα στο χώρο τους, χρειάζεται ριζική αλλαγή στην κουλτούρα λειτουργίας αλλά και στο ίδιο το μοντέλο του κόμματος.
Το κόμμα μας διατηρεί το πυραμιδικό μοντέλο των αριστερών κομμάτων των αρχών του εικοστού αιώνα. Εκείνα τα κόμματα το επέλεξαν γιατί απαντούσε στις ανάγκες εκείνης της ιστορικής περιόδου. Την εποχή της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης ο συγκεντρωτικός χαρακτήρας αυτού του μοντέλου αντιστοιχούσε στην τότε οργάνωση της παραγωγής και τη δομή της κρατικής εξουσίας. Μαζικό κόμμα που απαντά στο μοντέλο της μαζικής παραγωγής. Το κόμμα ξεκινώντας από την κορυφή της πυραμίδας (Κ.Ε. και Π.Γ.) σταδιακά διευρύνεται (Ν.Ε., αχτιδικές επιτροπές) μέχρι την πλατιά βάση των μελών. Η» γραμμή» αποφασίζεται στην κορυφή, απλώνεται μέσω των ενδιάμεσων οργάνων προς τη βάση, η οποία οφείλει να την εξειδικεύσει και να την περάσει στην κοινωνία. Εκτιμώ ότι αυτό το μοντέλο έχει εξαντλήσει τη δυναμική του. Οι κατά καιρούς βελτιώσεις παράτειναν το χρόνο ζωής του. Σήμερα ωστόσο βρισκόμαστε στην 4η βιομηχανική επανάσταση, στην ψηφιακή οικονομία, σε ένα διαφορετικό, ευέλικτο μοντέλο παραγωγής. Ταυτόχρονα η πολιτική δραστηριότητα αλλά και η πολιτική εξουσία αποκεντρώνονται. Νέες μορφές δράσης, νέα κινήματα ,νέοι θεσμοί και κέντρα εξουσίας. Η εκλεγμένη Περιφέρεια και στη χώρα μας έχει σημαντικές αρμοδιότητες, διαχειρίζεται χρήμα και εξουσία. Επομένως και το κομματικό μοντέλο πρέπει να αντιστοιχηθεί στη νέα κοινωνική πραγματικότητα.
Το νέο μοντέλο που προτείνεται είναι ένα ισχυρό δίκτυο περιφερειακών οργανώσεων που αντιστοιχούν στις περιφέρειες της χώρας. Συνδέονται μεταξύ τους μέσω του κεντρικού κομματικού οργάνου. Ν.Ε. και Ο.Μ. συμπληρώνουν τη συγκρότηση. Η νέα κουλτούρα λειτουργίας πρέπει να στηρίζεται στην αρχή της διάχυσης της διαχείρισης της όποιας κομματικής εξουσίας οριζόντια-περιφερειακά και κατακόρυφα. Όλοι, όργανα και μέλη, αναλογικά και κυρίαρχα διαχειρίζονται τμήμα της. Η κεντρική επιτροπή και ο πρόεδρος, οι περιφερειακές και οι νομαρχιακές επιτροπές, οι οργανώσεις μελών έχουν διακριτά πεδία ευθύνης. Π.Ε., Ν.Ε., Ο.Μ. αποφασίζουν κυρίαρχα, χωρίς άνωθεν εγκρίσεις, για το χώρο τους. Επεξεργάζονται πολιτικές, μεθόδους παρέμβασης, μορφές συνεργασίας, συμμαχίες. Υλοποιούν τις αποφάσεις τους και απολογούνται για το αποτέλεσμα των δράσεών τους. Ενδεικτικά: Το κεντρικό όργανο έχει την ευθύνη της κεντρικής πολιτικής και της κυβέρνησης, της εθνικής οικονομίας, της εξωτερικής πολιτικής, της Ασφάλειας και της Άμυνας. Οι περιφερειακές επιτροπές έχουν την ευθύνη για τα θέματα περιφερειακής ανάπτυξης, περιβάλλοντος, καθόδου στις περιφερειακές εκλογές (συγκρότηση και λειτουργία παράταξης, επιλογή επικεφαλής, συμμαχίες κλπ.), περιφερειακών θεσμών. Οι νομαρχιακές επιτροπές , οι οποίες συγκροτούνται ανά εκλογική περιφέρεια, έχουν την ευθύνη κατάρτισης των ψηφοδελτίων των εθνικών εκλογών, την ευθύνη των εργατικών κέντρων, επιμελητηρίων, σωματείων κλπ. Τέλος οι Ο.Μ., μία ή περισσότερες σε ένα Δήμο, αποφασίζουν κυρίαρχα για τα θέματα των δημοτικών εκλογών, τοπικών συλλόγων πολιτισμού, αθλητισμού, γονέων και κηδεμόνων Η δυνατότητα τα μέλη να αποφασίζουν για περισσότερα από αυτά που το παλιό καταστατικό προσδιορίζει και να αναλαμβάνουν μεγαλύτερες ευθύνες απ ό,τι σήμερα, μπορεί να δημιουργήσει κουλτούρα συνείδησης συνευθύνης για το κόμμα. Να οδηγήσει στην πραγμάτωση αυτού που είπαμε και πριν: «Ο ΣΥΡΙΖΑ -Π.Σ. το κόμμα των μελών του» και οι οργανώσεις του «το κόμμα στο χώρο τους».
Οι προτάσεις του σ. Τσίπρα για τις καταστατικές αλλαγές βοηθούν στη δημιουργία της νέας κουλτούρας που ανάφερα πριν. Η εκλογή προέδρου και κεντρικής επιτροπής (αναλογικά από τις περιφέρειες) από όλα τα μέλη του κόμματος αναβαθμίζουν τη δημοκρατία, τη συμμετοχή και την ευθύνη. Ανοίγουν ένα δρόμο και είναι στην ευθύνη μας να τον διευρύνουμε .
Προτεινόμενες αλλαγές στο Καταστατικό
Κεφάλαιο 3 Άρθρο 10
Όπου αναγράφεται « Κεντρική Επιτροπή» αντικαθίσταται από «Περιφερειακή Επιτροπή».
Άρθρο 11
παράγραφος 3. Στο τέλος προστίθεται η λέξη «κυριαρχικά».
Κεφάλαιο 4 Άρθρο 12
παράγραφος 1. Ο ΣΥΡΙΖΑ δομείται ως δίκτυο περιφερειακών οργανώσεων σε τέσσερα επίπεδα: Οργάνωση μελών, Νομαρχιακή Οργάνωση, Περιφερειακή οργάνωση και Συνέδριο του κόμματος.
παράγραφος 4. Σε τρίτο επίπεδο συγκροτείται Περιφερειακή Συνδιάσκεψη με τη συμμετοχή όλων των μελών των Ο.Μ. της Περιφέρειας.
παράγραφος 5. Σε πανελλαδικό επίπεδο συγκαλείται το Τακτικό Συνέδριο του κόμματος.
παράγραφος 6. Η παράγραφος 5 του ισχύοντος Καταστατικού με αλλαγή στο τέλος της. Το «την Κ.Ε.» γίνεται «τις Περιφερειακές Επιτροπές αντίστοιχα.
Άρθρο 13
παράγραφος 2. Η Ν.Ε. ευθύνεται για την υλοποίηση των αποφάσεων της Νομαρχιακής Συνδιάσκεψης, παρακολουθεί, βοηθάει και συντονίζει τη δράση των Ο.Μ. του νομού. Αποφασίζει για τη συγκρότηση των ψηφοδελτίων των εθνικών εκλογών. Έχει την ευθύνη των παρεμβάσεων στα Εργατικά Κέντρα, Επιμελητήρια, Σωματεία, Συλλόγους.
Συνέρχεται σε τακτά διαστήματα (τουλάχιστον μία φορά στους δύο μήνες) με ευθύνη του συντονιστικού της ή όταν το ζητήσει το ¼ των μελών της, δια ζώσης ή με υβριδικό ή ψηφιακό τρόπο.
Άρθρο 14
παράγραφος 1. Αντικαθίσταται από : « Κάθε τρία χρόνια εκλέγεται Περιφερειακή Επιτροπή από το σύνολο των μελών των Ο.Μ. της αντίστοιχης Περιφέρειας με ισότιμη εκπροσώπηση των φύλων στο εσωτερικό της και αναλογική συμμετοχή των αντίστοιχων περιφερειακών ενοτήτων.
Η Π.Ε. εκλέγει Συντονιστικό όργανο, Συντονιστή / στρια και Αναπληρωτή Συντονιστή / στρια» .
παράγραφος 2 Η Π.Ε. έχει την ευθύνη υλοποίησης των αποφάσεων της Περιφερειακής Συνδιάσκεψης, συντονίζει και βοηθάει στη δράση τους τις Ν.Ε. που ανήκουν στη συγκεκριμένη Περιφέρεια. Καταρτίζει το περιφερειακό αναπτυξιακό πρόγραμμα, που εγκρίνεται από την Περιφερειακή Συνδιάσκεψη. Αποφασίζει για τα ζητήματα περιβάλλοντος και εκλογικής τακτικής στις περιφερειακές εκλογές.
παράγραφος 3. Η Π.Ε. συνεδριάζει τακτικά τρεις (3) φορές το χρόνο ή όταν το ζητήσει το 15% των μελών της. Οι συνεδριάσεις της πραγματοποιούνται δια ζώσης περιοδικά σε όλες τις περιφερειακές ενότητες ή υβριδικά ή ψηφιακά.
Άρθρο 15
Στο εδάφιο (β) : Διαγράφεται το «εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπεται απόφαση ανωτέρου οργάνου».
Στο εδάφιο (γ) : Αντί για ΠΣΕ γράφουμε Π.Ε.
Άρθρο 16
παράγραφος 6. Διαγράφεται το « και την παρέμβασή του σε επιστημονικούς φορείς και επιμελητήρια».
Άρθρο 17
παράγραφος 1. Η Κ.Ε. ορίζει …….., το οποίο είναι υπεύθυνο για την παρακολούθηση της λειτουργίας των Π.Ε.
Άρθρο 19
Στα όργανα αναγράφεται και η Π.Ε. (ΟΜ, ΝΕ, ΠΕ, ΚΕ).
Άρθρο 20
παράγραφος 4. Συμπληρώνεται για τον Πρόεδρο έκπτωση από τη θέση του αυτοδίκαια σε περίπτωση άρσης εμπιστοσύνης.
Άρθρο 23
Το Εθνικό Συμβούλιο καταργείται.
Άρθρο 27
Το Ετήσιο Περιφερειακό Forum καταργείται.
Άρθρο 28 – Περιφερειακή Συνδιάσκεψη – Νομαρχιακή Συνδιάσκεψη
Άρθρο 36
παράγραφος 2. Αφαιρείται το τμήμα από «Κατ΄εξαίρεσιν οι αποφάσεις…. έως το τέλος.
παράγραφοι 3 και 4 αφαιρούνται.
Άρθρο 39
παράγραφος 1. Αφαιρούνται δύο προτάσεις : «Η Κεντρική Επιτροπή έχει το δικαίωμα ..» και «Σε κάθε περίπτωση …. μέχρι τέλους της πρότασης.
Άρθρο 46
Να ξαναδούμε τα ασυμβίβαστα.
Άρθρο 48
Στα όργανα να αναφέρεται και η Π.Ε.