Σημεία από τη συνέντευξη του μέλους της ΠΓ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, υπεύθυνου του τομέα Ψηφιακής Πολιτικής, Φώτη Κοντοδήμα, στον ρ/στ «Στο Κόκκινο 105.5» και τους δημοσιογράφους Γιώργο Βούλγαρη και Σωτήρη Καψώχα

Για τον νόμο θέσπισης κατώτατου ορίου ηλικίας πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Αντί σήμερα να μιλάμε για ένα εμβληματικό νόμο της ελληνικής Πολιτείας, που θα μπορούσε να έχει διακομματική υποστήριξη, η Νέα Δημοκρατία επέλεξε να φέρει μόνη της ένα ασαφές και αναποτελεσματικό νομοσχέδιο. Είναι μια χαμένη ευκαιρία, γιατί όλα τα κόμματα επί της αρχής συμφωνούμε ότι υπάρχει ο κίνδυνος χειραγώγησης ανηλίκων.

Αυτός ο νόμος δεν δίνει λύσεις και δεν μπορεί να «περπατήσει». Δεν λαμβάνει υπόψη πάρα πολλές παραμέτρους όπως, για παράδειγμα, ποια είναι η ψηφιακή εξοικείωση της οικογένειας που καλείται να εφαρμόσει αυτόν τον περιορισμό στη χρήση.

Επίσης, γιατί βάζουμε όλα τα παιδιά στην ίδια κατηγορία; Έχουμε παιδιά από αστικά κέντρα και από επαρχία. Έχουμε διαφορετική πρόσβαση αυτών των παιδιών σε άλλες δραστηριότητες. Έχουμε διαφορετικές ευκαιρίες. Αυτός ο νόμος εισάγει ένα οριζόντιο μέτρο.

Ακόμη, αντιμετωπίζει τα παιδιά ως τους θύτες. Περιγράφει δηλαδή μια κατάσταση όπου υπάρχει κίνδυνος χειραγώγησης των παιδιών, αλλά παρουσιάζει τα παιδιά σαν θύτες και τους απαγορεύει την πρόσβαση. Δεν αντιμετωπίζει το βασικό πρόβλημα που είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο οι πλατφόρμες, με το επιχειρηματικό μοντέλο που έχουν, προσπαθούν επί τούτου να δημιουργήσουν αυτή την εξάρτηση των παιδιών από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Tο εύρος του νομοθετήματος αφορά τρεις πλατφόρμες, συγκεκριμένα Facebook, Instagram -που είναι μία, η Meta- και Tik-Tok. Δεν είναι οι μοναδικές πλατφόρμες οι οποίες παρουσιάζουν κίνδυνο για τα παιδιά μας.

Δεν περιγράφει καμία διαδικασία. Το αφήνει στην καλή θέληση των πλατφορμών να ορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα ελέγχουν το ηλικιακό όριο. Έχουμε δει παρόμοιους νόμους, ενδεχομένως και με πιο αυστηρό πλαίσιο, που προβλέπουν  έως και πρόστιμα στις πλατφόρμες. Δεν συμμορφώθηκαν οι πλατφόρμες σε τέτοιες πρακτικές και δεν μειώθηκε η χρήση.

Τα παιδιά φοβάμαι θα βρουν τρόπους να παρακάμψουν αυτούς τους περιορισμούς. Είναι digital generation. Το χειρότερο είναι ότι τους ωθούμε σε άλλες, λιγότερο ρυθμισμένες και άρα πιο επικίνδυνες πλατφόρμες.

Για τον επικοινωνιακό χαρακτήρα του νομοθετήματος

Είναι ένας άκρως επικοινωνιακός νόμος, μια επικοινωνιακή τακτική. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει μια πολύ σοβαρή διαδικασία συζήτησης για ένα πιο προωθημένο μοντέλο.

Λέει η κυβέρνηση ότι στην ουσία θα βάλει τις πλατφόρμες να ελέγξουν τη ροή των χρηστών μέσα στο περιεχόμενο. Μα αυτό αντίκειται 100% στον τρόπο τους και στο επιχειρηματικό μοντέλο.

Η εφαρμογή του νόμου είναι από 1.1.2027. Πρέπει να το ξαναδεί η κυβέρνηση, ενδεχομένως να ξανανομοθετήσει για να μπορέσουμε να φέρουμε κάτι το οποίο θα είναι και εφαρμόσιμο και πρακτικό και θα επιτελεί και τον σκοπό της προστασίας των ανηλίκων. Αυτός ο νόμος, έτσι όπως έχει έρθει και με την ασάφειά του και με την αδυναμία να εφαρμοστεί, δεν επιτελεί κανένα σκοπό.

Για το κρίσιμο ζήτημα της ψηφιακής κυριαρχίας

Δυστυχώς αυτή τη στιγμή η Ευρώπη είναι ένας καταναλωτής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας. Αυτό αρχίζει να επεκτείνεται και στο κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης. Στην ουσία δηλαδή, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται πλήρως από την Αμερική και στο κομμάτι των υποδομών και στο κομμάτι των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και στο κομμάτι των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Άρα λοιπόν, δεν είναι μόνο το κομμάτι των πλατφορμών και τα σόσιαλ μίντια στο οποίο έχουμε εξάρτηση.

Είναι ένα θέμα πάρα πολύ σοβαρό, το οποίο θα το δούμε μπροστά μας. Θα πρέπει λοιπόν η Ευρωπαϊκή Ένωση να χτίσει ένα δίκτυο υπολογιστικής ισχύος αλλά και να δώσουμε δυνατότητες σε ερευνητικά κέντρα, σε πανεπιστήμια, σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε startups να αποκτήσουν όλα αυτά τα εργαλεία που χρειάζονται έτσι ώστε η Ευρώπη να δημιουργήσει αυτόνομο περιεχόμενο, εφαρμογές και μοντέλα, για να μπορέσει να αποτελέσει μέρος του ανταγωνισμού.

Οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακές υποδομές και πλατφόρμες, είναι στρατηγικοί πόροι. Πρέπει να χτίσουμε την ψηφιακή μας κυριαρχία σαν Ευρώπη και αυτό θα το καταφέρουμε μόνο εάν μπορέσουμε να κάνουμε προωθητικές ενέργειες, επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα.