Άρθρο του Κώστα Αρβανίτη στο newsit.gr

Το λεγόμενο «28ο καθεστώς», ή “EU Inc.”, μπορεί να ακούγεται σαν ακόμη μία τεχνική συζήτηση των Βρυξελλών. Δεν είναι, όμως, απλώς αυτό.

Πρόκειται για την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δημιουργηθεί ένα νέο, προαιρετικό εταιρικό πλαίσιο, το οποίο θα λειτουργεί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση παράλληλα με τα 27 εθνικά συστήματα εταιρικού δικαίου.

Η Επιτροπή το παρουσιάζει ως εργαλείο «απλούστευσης» με  λιγότερα εμπόδια για τις επιχειρήσεις, ευκολότερη σύσταση και ανάπτυξη εταιρειών σε διαφορετικά κράτη μέλη και καλύτερες συνθήκες για νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις.

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι απλό. Απλούστευση για ποιον και με ποιες εγγυήσεις για τους εργαζομένους;

Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις ότι το νέο πλαίσιο δεν θα επηρεάσει το εργατικό δίκαιο, συνδικάτα, ειδικοί και η Αριστερά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εντόπισαν σοβαρά κενά. Οι ανησυχίες αφορούσαν τη δυνατότητα δημιουργίας εταιρειών-«γραμματοκιβωτίων» (letterbox companies), την επιλογή του ευνοϊκότερου νομικού καθεστώτος, το λεγόμενο “regime shopping”, και τον κίνδυνο παράκαμψης ισχυρότερων εθνικών εγγυήσεων για τους μισθούς, την κοινωνική ασφάλιση και τη συμμετοχή των εργαζομένων.

Μια εταιρεία μπορεί να χαρακτηρίζεται «ευρωπαϊκή». Ο εργαζόμενος, όμως, εξακολουθεί να εργάζεται σε έναν συγκεκριμένο τόπο και πρέπει να προστατεύεται από σαφείς και συγκεκριμένους κανόνες.

Αυτό ήταν το βασικό διακύβευμα κατά την επεξεργασία της σχετικής γνωμοδότησης στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EMPL).

Η Αριστερά έθεσε συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές. Οι κρίσιμες τροπολογίες υιοθετήθηκαν.

Στο κείμενο διασφαλίζεται πλέον ότι

το νέο πλαίσιο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για την υπονόμευση των εργασιακών δικαιωμάτων,

το ενωσιακό και το εθνικό εργατικό δίκαιο εξακολουθούν να εφαρμόζονται,

τα δικαιώματα συμμετοχής των εργαζομένων συνδέονται με τον πραγματικό τόπο εργασίας τους,

οι σχετικές εγγυήσεις προστατεύονται και σε περιπτώσεις συγχωνεύσεων ή επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε περισσότερα κράτη μέλη.

Παράλληλα, ενισχύονται τα δικαιώματα ενημέρωσης και διαβούλευσης των εργαζομένων και των συνδικάτων. Προβλέπονται επίσης δικλείδες ασφαλείας σε περίπτωση πτώχευσης, καθώς και κυρώσεις όταν το νέο πλαίσιο χρησιμοποιείται για την αποφυγή της καταβολής μισθών και ασφαλιστικών εισφορών ή για την καταστρατήγηση δικαιωμάτων εκπροσώπησης.

Μετά την ενσωμάτωση αυτών των κρίσιμων εγγυήσεων, η Αριστερά υπερψήφισε τη γνωμοδότηση της EMPL, στέλνοντας σαφές μήνυμα. Τα δικαιώματα των εργαζομένων είναι αδιαπραγμάτευτα.

Η μάχη, όμως, δεν έχει τελειώσει. Ο κύριος νομοθετικός φάκελος περνά τώρα από την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων (JURI). Εκεί θα κριθεί αν οι εγγυήσεις που εντάχθηκαν στη γνωμοδότηση της EMPL θα διατηρηθούν στο τελικό κείμενο ή αν η Δεξιά, μαζί με τους ακροδεξιούς συμμάχους της, θα επιχειρήσει να τις αφαιρέσει, προστατεύοντας τις εταιρείες και το κεφάλαιο στο όνομα της «απλούστευσης», του κεντρικού συνθήματος της Επιτροπής και της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Γιατί η «απλούστευση» δεν είναι ουδέτερη έννοια.

Αν σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία χωρίς λιγότερα δικαιώματα, τότε είναι πράγματι απλούστευση. Αν, όμως, σημαίνει ευκολότερη παράκαμψη της εργατικής νομοθεσίας, το κόστος θα το πληρώσουν οι εργαζόμενοι.

Και η Αριστερά θα βρίσκεται απέναντι σε κάθε τέτοια απόπειρα.