Με πρωτοβουλία του Βουλευτή Μαγνησίας Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, 11 Βουλευτές του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – Π.Σ. κατέθεσαν Ερώτηση προς τους Υπουργούς Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την επαναλαμβανόμενη πρακτική εκ μέρους συστημικών τραπεζών, σύμφωνα με την οποία απλοί καταθετικοί λογαριασμοί πολιτών μετατρέπονται αυτόματα σε «λογαριασμούς προνομίων», με μηνιαία χρέωση από 0,50 έως 0,80 ευρώ/μήνα.

Όπως αναφέρεται στην Ερώτηση: «Η αλλαγή αυτή δεν πραγματοποιείται μετά από σαφή και ρητή αποδοχή του πελάτη, αλλά μέσω διαδικασιών ενημέρωσης όπου ο καταναλωτής καλείται να αντιδράσει εντός συγκεκριμένης προθεσμίας. Εάν δεν προβεί σε κάποια ενέργεια, θεωρείται ότι αποδέχεται τη μεταβολή και τις σχετικές χρεώσεις.

Οι εν λόγω «αναβαθμισμένοι» λογαριασμοί περιλαμβάνουν υπηρεσίες που αποτελούν βασικές τραπεζικές λειτουργίες, όπως πληρωμές, εμβάσματα και χρήση καρτών,  υπηρεσίες που μέχρι πρόσφατα παρέχονταν είτε δωρεάν είτε με μεμονωμένες επιβαρύνσεις».

Η πρακτική αυτή επηρεάζει περισσότερο τους πιο ευάλωτους πολίτες, όπως ηλικιωμένους, μικροκαταθέτες και όσους δεν έχουν εξοικείωση με την τεχνολογία.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων, πάνω από 7 στους 10 καταθέτες έχουν στους λογαριασμούς τους λιγότερα από 1.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η μηνιαία αυτή χρέωση δεν είναι αμελητέα, αλλά αποτελεί πραγματική επιβάρυνση για μεγάλο μέρος των πολιτών.

Η Ένωση Καταναλωτών Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. χαρακτηρίζει τις πρακτικές αυτές αδιαφανείς, επισημαίνοντας ότι μπορεί να θεωρηθούν καταχρηστικές.

«Οι τράπεζες δεν μπορούν να μετατρέπουν μονομερώς βασικές υπηρεσίες σε προϊόντα με πάγια χρέωση, αξιοποιώντας τη σιωπή των πολιτών» επεσήμανε ο Αλ.Μεϊκόπουλος.

Οι βουλευτές καλούν τους αρμοδίους Υπουργούς να απαντήσουν στα εξής:

1. Είναι θεμιτή η επιβολή νέων χρεώσεων μέσω σιωπηρής αποδοχής (opt-out);

2. Μπορεί η αδράνεια του καταναλωτή να θεωρείται έγκυρη συναίνεση, ιδίως για ευάλωτους πολίτες;

3. Θεωρούνται οι πληρωμές, τα εμβάσματα και οι κάρτες βασικές υπηρεσίες ή «προνόμια»;

4. Είναι οι πρακτικές αυτές συμβατές με το ισχύον πλαίσιο και τον Ν. 5167/2024;

5. Πώς δικαιολογούνται πάγιες χρεώσεις σε σχέση με το δικαίωμα βασικού λογαριασμού;

6. Θα υπάρξει ουσιαστικός εποπτικός έλεγχος και παρέμβαση;

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 5 Φεβρουαρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

• Ανάπτυξης

• Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Θέμα: Αυτόματη μετατροπή απλών καταθετικών λογαριασμών σε λογαριασμούς προνομίων με μηνιαία χρέωση και καταγγελίες για καταχρηστικές πρακτικές σε βάρος των πολιτών

Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται η επαναλαμβανόμενη πρακτική εκ μέρους συστημικών τραπεζών, σύμφωνα με την οποία απλοί καταθετικοί λογαριασμοί πολιτών μετατρέπονται αυτόματα σε λογαριασμούς προνομίων, με μηνιαία χρέωση που κυμαίνεται περίπου από 0,50 έως 0,80 ευρώ, χωρίς εξαιρέσεις.

Οι εν λόγω «αναβαθμισμένοι» λογαριασμοί περιλαμβάνουν υπηρεσίες που, κατά κοινή αντίληψη, αποτελούν βασικές τραπεζικές συναλλαγές (πληρωμές, εμβάσματα, κάρτες), οι οποίες έως σήμερα παρέχονταν είτε δωρεάν είτε με μεμονωμένες χρεώσεις.

Η αλλαγή αυτή δε γίνεται κατόπιν ρητής αποδοχής (opt-in), αλλά μέσω διαδικασίας σιωπηρής αποδοχής, όπου ο καταναλωτής καλείται να προβεί ο ίδιος σε ενέργεια εξαίρεσης (opt-out) εντός συγκεκριμένης προθεσμίας. Σε αντίθετη περίπτωση, η αδράνεια εκλαμβάνεται ως αποδοχή από τον καταναλωτή της μηνιαίας χρέωσης και των συμβατικών όρων, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται αυτόματα μηνιαία χρέωση.

Η πρακτική αυτή πλήττει δυσανάλογα ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, όπως ηλικιωμένους, πολίτες με χαμηλά εισοδήματα, μικροκαταθέτες και άτομα χωρίς ψηφιακές δεξιότητες, οι οποίοι είτε δεν ενημερώνονται επαρκώς, είτε αδυνατούν να αντιδράσουν εγκαίρως.

Πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων, πάνω από 7 στους 10 καταθέτες διατηρούν λογαριασμούς με υπόλοιπα κάτω των 1.000 ευρώ, επομένως οι «μικρές» μηνιαίες χρεώσεις συνιστούν σημαντική επιβάρυνση.

Η Ένωση Καταναλωτών Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. έχει δεχθεί πλήθος καταγγελιών για τις συγκεκριμένες πρακτικές, τις οποίες χαρακτηρίζει αδιαφανείς και παραπλανητικές. Επισημαίνει ότι τέτοιες πρακτικές, με νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δύνανται να θεωρηθούν καταχρηστικές. Στο πλαίσιο αυτό, η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. έχει ήδη προβεί σε εξώδικες ενέργειες και σε κατάθεση αντιπροσωπευτικής αγωγής κατά τράπεζας, για την πρακτική αυτή.

Παρά τα ανωτέρω, καταγγέλλεται ότι οι τράπεζες εμμένουν στην εφαρμογή των εν λόγω πρακτικών, παρουσιάζοντάς τες ως «αναβάθμιση» ή «παροχή προνομίων», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για επιβολή πάγιας χρέωσης σε προϊόντα που έως σήμερα ήταν δωρεάν, χωρίς ουσιαστική επιλογή για τον καταναλωτή.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:

1. Πώς αξιολογεί το Υπουργείο Ανάπτυξης τη χρήση της σιωπηρής αποδοχής (opt-out) ως μηχανισμού επιβολής νέων τραπεζικών χρεώσεων, ιδίως όταν αυτές αφορούν σε προϊόντα που έως σήμερα ήταν δωρεάν;
2. Θεωρεί ότι η αδράνεια του καταναλωτή μπορεί να εκλαμβάνεται ως πραγματική και ελεύθερη αποδοχή των χρεώσεων και των όρων, όταν μάλιστα πρόκειται για ηλικιωμένους, ευάλωτους πολίτες ή άτομα χωρίς ψηφιακή πρόσβαση;
3. Αναγνωρίζουν τα Υπουργεία ότι υπηρεσίες όπως πληρωμές λογαριασμών, εμβάσματα εντός Ελλάδας και έκδοση καρτών αποτελούν βασικές τραπεζικές λειτουργίες και όχι «προνόμια»;
4. Πώς αξιολογείται το γεγονός ότι η αυτόματη αναβάθμιση των λογαριασμών με μηνιαία χρέωση εμπίπτει στην έννοια της παραπλανητικής και αθέμιτης εμπορικής πρακτικής, με δεδομένο ότι τα δήθεν προνόμια αφορούν σε υπηρεσίες που παρέχονται – τουλάχιστον κάποιες από αυτές – ήδη δωρεάν από 20/01/2025, οπότε τέθηκαν σε ισχύ οι νέες τραπεζικές χρεώσεις σύμφωνα με το άρθρο 48 του Ν.5167/2024;
5. Πώς δικαιολογείται η επιβολή πάγιας συνδρομής για την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, όταν η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει το δικαίωμα σε βασικό τραπεζικό λογαριασμό;
6. Προτίθενται τα Υπουργεία να ασκήσουν ενεργά τις εποπτικές τους αρμοδιότητες, επιβάλλοντας τις κυρώσεις που προβλέπει η νομοθεσία για καταχρηστικούς συμβατικούς όρους και θωρακίζοντας τους καταναλωτές απέναντι σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και σε αδιαφανείς και αδικαιολόγητες τραπεζικές επιβαρύνσεις;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μίλτος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος