Ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσε ο Βουλευτής και Τομεάρχης Περιβάλλοντος και Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Μίλτος Ζαμπάρας, από κοινού με 15 ακόμη βουλευτές, αναφορικά με τις επερχόμενες αλλαγές στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για το 2026.

Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, η κυβέρνηση σχεδιάζει να μεταβάλει ριζικά το πλαίσιο υλοποίησης των ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τον ρόλο των ανεξάρτητων μηχανικών και μικρών επαγγελματιών του τεχνικού κόσμου.

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες του ΥΠΕΝ, το νέο μοντέλο θα βασίζεται σε συνεργασίες με μεγάλες επιχειρήσεις – κυρίως παρόχους ενέργειας και αλυσίδες εμπορίας ηλεκτρικών συσκευών – οι οποίες θα αναλάβουν εξολοκλήρου τη διαδικασία, από τη μελέτη έως και την εφαρμογή των παρεμβάσεων. Η επιλογή αυτή κινείται μεθοδικά στην κατεύθυνση της συγκέντρωσης έργου και πόρων στα χέρια λίγων «εκλεκτών», παρακάμπτοντας την τεχνογνωσία και την επιστημονική επάρκεια των πιστοποιημένων μηχανικών.

Η συγκεκριμένη μεθόδευση εντάσσεται στη γνωστή λογική του δόγματος Πισσαρίδη: περιορισμός του ρόλου των μικρών επαγγελματιών, ιδιωτικοποίηση της τεχνικής γνώσης, μετατροπή δημόσιων εργαλείων σε πεδίο εμπορικής εκμετάλλευσης.

Η αποδόμηση του ρόλου των μηχανικών δεν είναι απλώς άδικη· είναι και επικίνδυνη. Η διαφάνεια, η ποιότητα και ο τεχνικός έλεγχος των παρεμβάσεων δεν μπορούν να διασφαλιστούν όταν ο πάροχος είναι ταυτόχρονα και ο προμηθευτής και ο ελεγκτής.

Δεν είναι τυχαίο πως οι Σύλλογοι Μηχανικών σε ολόκληρη τη χώρα έχουν εκφράσει έντονη διαμαρτυρία. Η Κίνηση Μηχανικών Αιτωλοακαρνανίας δηλώνει ξεκάθαρα:

«Η ενεργειακή αναβάθμιση δεν είναι προϊόν προς πώληση από τους παρόχους – είναι επιστημονικό έργο, κρίσιμο για την προστασία του περιβάλλοντος, την αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και τη μείωση του κόστους για τον πολίτη».

Η κυβέρνηση, αντί να ενισχύσει τον επιστημονικό και τεχνικό δυναμισμό των Ελλήνων μηχανικών, επιλέγει να τον περιθωριοποιήσει. Αντί να διασφαλίσει τον δημόσιο σκοπό του «Εξοικονομώ», επιτρέπει την υποκατάστασή του από εμπορικά συμφέροντα.

Πρόκειται για άλλη μια περίπτωση όπου η ιδιωτικοποίηση παρουσιάζεται ως “εκσυγχρονισμός” και η απορρύθμιση ως “μεταρρύθμιση”.

Είναι όμως στην πραγματικότητα η συρρίκνωση της επιστήμης προς όφελος της αγοράς.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΘΕΜΑ: Οι αλλαγές στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» του 2026 οδηγούν στον αποκλεισμό των μηχανικών και των μικρών επαγγελματιών

Σύμφωνα με τις πρόσφατες ανακοινώσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σ. Παπασταύρου, το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το 2026, θα περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υλοποίησής του.

Ειδικότερα, προωθείται η αλλαγή του υφιστάμενου μοντέλου, με «αξιοποίηση» του ιδιωτικού τομέα και συγκεκριμένα των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι θα εμπλέκονται άμεσα στην εφαρμογή των παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης.

Παράλληλα, θα δίνεται η δυνατότητα συνδυασμού της παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών με την πώληση του απαραίτητου εξοπλισμού, ακόμη και μέσω μεγάλων αλυσίδων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών.

Αυτές οι επιλογές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στους συλλόγους μηχανικών ανά τη χώρα, καθώς με τον νέο σχεδιασμό περιθωριοποιούνται πλήρως οι ανεξάρτητοι μηχανικοί και οι μικρομεσαίοι επαγγελματίες του τεχνικού κλάδου.

Η κυβέρνηση, για άλλη μια φορά, ακολουθεί τη γνωστή της τακτική: υποβάθμιση της επιστημονικής γνώσης, συρρίκνωση του ρόλου των ελεύθερων επαγγελματιών και μονομερής ενίσχυση των μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων — μεταξύ των οποίων και η ιδιωτικοποιημένη πλέον ΔΕΗ.

Τα προγράμματα «Εξοικονομώ» αποτελούσαν διαχρονικά ανάσα ρευστότητας για χιλιάδες μηχανικούς και επαγγελματίες, παρέχοντας ταυτόχρονα στους πολίτες τη δυνατότητα ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών τους με επιστημονικά τεκμηριωμένο και διαφανή τρόπο.

Οι αλλαγές που προωθούνται όμως, έχουν σοβαρές συνέπειες:

• Υποβαθμίζεται η διαφάνεια, η ποιότητα και ο τεχνικός έλεγχος των παρεμβάσεων, καθώς ο ρόλος των εξειδικευμένων μηχανικών περιορίζεται ή καταργείται.
• Δημιουργείται σαφής σύγκρουση συμφερόντων, αφού ο πάροχος ενέργειας αναλαμβάνει ταυτόχρονα ρόλο αξιολογητή, προμηθευτή και εκτελεστή των έργων.
• Οι πάροχοι ενέργειας δεν διαθέτουν καμία επιστημονική ή τεχνική επάρκεια για τη διαχείριση έργων ενεργειακής αναβάθμισης.
• Τα συμφέροντα των πολιτών τίθενται σε σοβαρό κίνδυνο, καθώς υπονομεύεται η ποιότητα των παρεμβάσεων και περιορίζεται η ελευθερία επιλογής.
• Ενισχύονται οι πιθανότητες για αθέμιτες πρακτικές, αδιαφάνεια και διαβλητές διαδικασίες, αφού το πρόγραμμα μετατρέπεται σε εργαλείο εμπορικής αξιοποίησης από μεγάλες επιχειρήσεις.
• Ο αποκλεισμός των επιστημονικά καταρτισμένων μηχανικών αλλοιώνει τον χαρακτήρα του προγράμματος, το οποίο βασιζόταν ανέκαθεν σε αυστηρές προδιαγραφές, ελέγχους και μελέτες ενεργειακής αποδοτικότητας.

Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» μετατρέπεται, δυστυχώς, από εργαλείο επιστημονικής πολιτικής για την ενεργειακή εξοικονόμηση, σε πεδίο άσκησης εταιρικής κερδοφορίας, χωρίς ουσιαστική μέριμνα για την ποιότητα των παρεμβάσεων ή την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.

Με αυτό τον τρόπο, το επιστημονικό και τεχνικό έργο των Ελλήνων μηχανικών υποβαθμίζεται βάναυσα, ενώ ο δημόσιος σκοπός του προγράμματος διαβρώνεται.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε να διασφαλιστεί ότι το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» του 2026 δεν θα εκχωρηθεί σε παρόχους ενέργειας, παραμερίζοντας το έργο των μηχανικών και των τεχνικών επαγγελματιών;
2. Πώς σκοπεύει να διασφαλίσει την ουσιαστική, επιστημονικά τεκμηριωμένη συμμετοχή των μηχανικών στη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης του προγράμματος, όπως συνέβαινε σε προηγούμενους κύκλους, με διαφάνεια, αξιοκρατία και τεχνική επάρκεια;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Καλαματιανός Διονύσης

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Δούρου Ρένα

Κόκκαλης Βασίλης

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Παππάς Νίκος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος