Τις προκλητικές μεθοδεύσεις που ξεκίνησε η Κυβέρνηση με το «καλημέρα» στην Διοίκηση του νέου ΟΣΕ, έφεραν με Ερώτησή τους στη Βουλή 15 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία του Τομεάρχη Υποδομών & Μεταφορών της ΚΟ και Βουλευτή Μαγνησίας Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου. Οι βουλευτές καλούν τον αρμόδιο Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών να δώσει απαντήσεις για τον διορισμό εν ενεργεία στελέχους της ΣΤΑ.ΣΥ. στο νέο ΔΣ της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος».

«Με την εφαρμογή του ν. 5167/2024 θεσπίστηκε ο εταιρικός σχηματισμός του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής – ΟΣΕ Α.Ε., που μετονομάστηκε σε «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία». Το Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ) της νέας εταιρείας ανακοινώθηκε περί τα τέλη Αυγούστου 2025 και μεταξύ των επτά (7) προσώπων που συγκροτούν τα μέλη του είναι και η κ. Κατερίνα Δεμερούτη. Η κ. Δεμερούτη τοποθετήθηκε ως μέλος του Δ.Σ. του «νέου ΟΣΕ» ενώ ταυτόχρονα τελεί καθήκοντα Γενικής Διευθύντριας Εταιρικής Υποστήριξης στη ΣΤΑ.ΣΥ..

Η ΣΤΑ.ΣΥ. καλύπτει συγκοινωνιακά το μεγαλύτερο μέρος του Λεκανοπεδίου της Αττικής και είναι υπεύθυνη για την λειτουργία του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου Αθηνών Πειραιώς (Η.Σ.Α.Π), της Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας (Α.Μ.Ε.Λ) και της ΤΡΑΜ Α.Ε.. Η εταιρεία έχει λάβει «Άδεια για την Εκτέλεση Σιδηροδρομικών Μεταφορών» από την Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), ήδη από το 2012 [Απόφαση ΡΑΣ 59/12.10.2012], ενώ βρίσκεται καταχωρημένη στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα ERADIS, ως μία από τις επιχειρήσεις που παρέχουν σιδηροδρομικές υπηρεσίες στην χώρα μας [Αρ. Μητρώου Άδειας 482611/Β/01/109].

Σύμφωνα τώρα με το ν. 5131/2024 – που ενσωματώνει την Οδηγία 2012/34/ΕΕ όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2016/2370/ΕΕ:“Το προσωπικό που απασχολείται στον διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής [σ.σ. Σιδηρόδρομοι Ελλάδος] δεν επιτρέπεται να απασχολείται καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε σιδηροδρομική επιχείρηση ή στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων. Τα μέλη Διοικητικού Συμβουλίου του διαχειριστή υποδομής, απαγορεύεται να ασκούν οποιαδήποτε επαγγελματική ή επιχειρηματική δραστηριότητα που σχετίζεται με τη σιδηροδρομική δραστηριότητα”.

Η ρητή απαγόρευση του θεσμικού πλαισίου για το προσωπικό και τα μέλη του ΔΣ του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής σχετικά με την παροχή υπηρεσιών σε άλλη σιδηροδρομική επιχείρηση, σε συνδυασμό με την αναγνωρισμένη νομική φύση και τη λειτουργική αρμοδιότητα της ΣΤΑ.ΣΥ. ως αμιγώς σιδηροδρομικής επιχείρησης, καθιστούν την τοποθέτηση προσώπου ανήκει στο στελεχιακό δυναμικό της ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε. στο ΔΣ της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε., πράξη θεσμικά έκνομη», αναφέρουν οι βουλευτές.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο: «Η εθνική τραγωδία των Τεμπών, που ανέδειξε διαχρονικά θεσμικά και λειτουργικά ελλείμματα ασφάλειας στον ελληνικό σιδηρόδρομο, δεν αφήνει περιθώρια για άλλη αδιαφάνεια και μεθοδεύσεις στους κρίσιμους φορείς που εκτελούν σιδηροδρομικό έργο. Σκοπός του νόμου είναι η νομική και λειτουργική ανεξαρτησία του διαχειριστή υποδομής, από κάθε άλλη επιχείρηση που ασκεί σιδηροδρομικό έργο. Αυτός είναι ο λόγος της ρητής και εξαντλητικής διατύπωσης του νομοθέτη σχετικά με τα ασυμβίβαστα τόσο των μελών του ΔΣ, όσο και του προσωπικού του διαχειριστή υποδομής.  Ο διορισμός της κ. Δεμερούτη ως μέλος του Δ.Σ. της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος, την ώρα που το ίδιο πρόσωπο αποτελεί και εν ενεργεία στέλεχος της ΣΤΑ.Σ.Υ., αναιρεί στην πράξη το γράμμα και το πνεύμα του νόμου και ναρκοθετεί την λειτουργική ανεξαρτησία του διαχειριστή υποδομής»

Στην Ερώτησή τους οι Βουλευτές καλούν τον αρμόδιο Υπουργό να απαντήσεις στα εξής κρίσιμα ερωτήματα:

Προτίθεται να συμμορφωθεί με το γράμμα και το πνεύμα του νόμου για το ασυμβίβαστο του προσωπικού και των μελών του ΔΣ του διαχειριστή υποδομής και να μεριμνήσει για τη διασφάλιση της νόμιμης σύνθεσης του νέου ΔΣ της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Α.Ε., προκειμένου να μην δημιουργηθεί κανένα πρόβλημα ακυρότητας στη λήψη αποφάσεων από τον νέο φορέα;

Αναγνωρίζει την αναγκαιότητα της νομικής, διοικητικής και λειτουργικής αυτοτέλειας του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής, σύμφωνα με την ενσωματωμένη ενωσιακή νομοθετική πρόβλεψη για την στελέχωση της διοίκησης του φορέα;

Αναγνωρίζει την αναγκαιότητα για πλήρη διαφάνεια και θεσμική καθαρότητα στη λειτουργία των Οργάνων του νέου διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής, από οποιαδήποτε σιδηροδρομική επιχείρηση ;

Λαμβάνοντας υπόψη το τεκμηριώμενο ασυμβίβαστο που υπάρχει στο πρόσωπο της κ. Δεμερούτη, ποιοι είναι οι λόγοι που επιτάσσουν την τοποθέτησή της στο ΔΣ της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος, την ώρα που πρόκειται για εν ενεργεία στέλεχος στην ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.; 

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών

Θέμα: Με το «καλημέρα» ασυμβίβαστα και μεθοδεύσεις στον νέο ΟΣΕ

Με τον ν. 5167/2024 (ΦΕΚ 207/Α/20-12-2024) θεσπίστηκε ο εταιρικός σχηματισμός του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής – ΟΣΕ Α.Ε. – με απορρόφηση της εταιρείας ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. από την εταιρεία ΟΣΕ Α.Ε. και μεταφορά της δραστηριότητας διαχείρισης του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΓΑΙΑΟΣΕ Ανώνυμη Εταιρεία Αστικών Ακινήτων, Κτηματικών, Οικοδομικών, Τουριστικών και Συναφών Επιχειρήσεων» (εφεξής ΓΑΙΑΟΣΕ Α.Ε.) στην απορροφώσα εταιρεία.

Με τον ίδιο νόμο, η ΟΣΕ Α.Ε. μετονομάστηκε σε «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» (εφεξής Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.) και ο εταιρικός σκοπός της διευρύνθηκε, προκειμένου να περιλαμβάνει τις δραστηριότητες της απορροφώμενης εταιρείας.

Από τον περασμένο Δεκέμβριο και την ψήφιση του Νόμου, η νέα εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος λειτουργούσε με μεταβατικό οργανόγραμμα (άρθρο 4 ν. 5167/2024)  έως και την κατάρτιση Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας.

Μετά το πέρας αρκετών μηνών, το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ανακοινώθηκε περί τα τέλη Αυγούστου 2025. Μεταξύ των επτά (7) προσώπων που συγκροτούν τα μέλη του Δ.Σ. της νέας εταιρείας είναι και η κ. Κατερίνα Δεμερούτη.

Η κα. Δεμερούτη τοποθετήθηκε ως μέλος του Δ.Σ. του «νέου ΟΣΕ», ενώ ταυτόχρονα τελεί σε σχέση εργασίας με την εταιρεία ΣΤΑ.ΣΥ. (Σταθερές Συγκοινωνίες) Α.Ε.. Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα σημαντικό στελεχιακό «κρίκο» της εταιρικής αλυσίδας, καθώς τελεί καθήκοντα Γενικής Διευθύντριας Εταιρικής Υποστήριξης στη ΣΤΑ.ΣΥ.

Στο ν. 5131/2024 (άρθρο 40) – που ενσωματώνει την Οδηγία 2012/34/ΕΕ όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2016/2370/ΕΕ – προβλέπονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: « […] Ο διαχειριστής υποδομής είναι οργανωμένος, ως οντότητα νομικά διακριτή από κάθε σιδηροδρομική επιχείρηση. Οφείλει να έχει ξεχωριστή έδρα από κάθε σιδηροδρομική επιχείρηση και τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, καθώς και από κάθε άλλη αρχή ή φορέα που συνδέεται με τη σιδηροδρομική δραστηριότητα. Το προσωπικό του δεν επιτρέπεται να απασχολείται καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε σιδηροδρομική επιχείρηση ή στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων.

Τα ίδια άτομα δεν μπορούν να απασχολούνται ή να διορίζονται ταυτόχρονα:
α) ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου διαχειριστή υποδομής και ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου σιδηροδρομικής επιχείρησης, ή της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων,
β) ως πρόσωπα που είναι αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα βασικά καθήκοντα και ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου σιδηροδρομικής επιχείρησης.
3α. Τα μέλη Διοικητικού Συμβουλίου του διαχειριστή υποδομής, καθώς και τα ανώτερα διευθυντικά του στελέχη απαγορεύεται καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους και για ένα (1) έτος μετά την καθ’ οιονδήποτε τρόπο λήξη της θητείας ή αντίστοιχα της εργασιακής τους σχέσης, να ασκούν οποιαδήποτε επαγγελματική ή επιχειρηματική δραστηριότητα που σχετίζεται με τη σιδηροδρομική δραστηριότητα».

Με το ΦΕΚ 1454/17.6.2011 συστάθηκε η ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε. μετά τη συγχώνευση των εταιρειών μέσων σταθερής τροχιάς. Η ΣΤΑ.ΣΥ. καλύπτει συγκοινωνιακά το μεγαλύτερο μέρος του Λεκανοπεδίου της Αττικής και είναι υπεύθυνη για την λειτουργία όλων των αστικών μέσων σταθερής τροχιάς της περιοχής Αθήνας – Πειραιά, συμπεριλαμβανομένων του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου Αθηνών Πειραιώς (Η.Σ.Α.Π), της Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας (Α.Μ.Ε.Λ) και της ΤΡΑΜ Α.Ε..

Τα παραπάνω καθιστούν  το συγκοινωνιακό έργο που παρέχει η ΣΤΑ.ΣΥ. αμιγώς σιδηροδρομικό. Με διαφορετική διατύπωση, η ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε. είναι μία αμιγώς σιδηροδρομική επιχείρηση.

Το σιδηροδρομικό έργο που επιτελεί η ΣΤΑ.ΣΥ. επιβεβαιώνεται και από την σχετική «Άδεια για την Εκτέλεση Σιδηροδρομικών Μεταφορών» που έχει λάβει η εταιρεία από την Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), ήδη από το 2012 [Απόφαση ΡΑΣ 59/12.10.2012].

Το 2022 μάλιστα, η ΡΑΣ, ως αρμόδια Αρχή επανεξέτασε τους όρους και τις προϋποθέσεις παραχώρησης της σιδηροδρομικής άδειας της ΣΤΑ.ΣΥ. και αποφάσισε την ανανέωση της, λαμβάνοντας υπόψη ότι η εταιρεία πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις.

Ως σιδηροδρομική επιχείρηση αναγνωρίζουν την ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε. και οι ευρωπαϊκοί αρμόδιοι φορείς. Στην πλατφόρμα ERADIS, που είναι η ηλεκτρονική βάση δεδομένων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων (ERA), βρίσκονται καταχωρημένες όλες οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα κράτη μέλη και παρέχουν αναγνωρισμένο σιδηροδρομικό έργο.

Η ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε. βρίσκεται επίσημα καταχωρημένη στην εν λόγω πλατφόρμα, ως μία από τις επιχειρήσεις που παρέχουν σιδηροδρομικές υπηρεσίες στην χώρα μας [Αρ. Μητρώου Άδειας 482611/Β/01/109].

Η ρητή απαγόρευση του θεσμικού πλαισίου για το προσωπικό και τα μέλη του ΔΣ του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής σχετικά με την παροχή υπηρεσιών σε άλλη σιδηροδρομική επιχείρηση, σε συνδυασμό με την αναγνωρισμένη νομική φύση και τη λειτουργική αρμοδιότητα της ΣΤΑ.ΣΥ. ως αμιγώς σιδηροδρομικής επιχείρησης, καθιστούν την τοποθέτηση προσώπου που ανήκει στο στελεχιακό δυναμικό της ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε. στο ΔΣ της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε., πράξη θεσμικά έκνομη.

Τόσο το γράμμα του νόμου (5131/2024), όσο και ο ίδιος ο σκοπός της διάταξης, δεν αφήνουν περιθώρια για διαφορετική ερμηνεία σχετικά με το ασυμβίβαστο του προσωπικού, αλλά και των μελών του ΔΣ του διαχειριστή υποδομής. Σκοπός της διάταξης, που εισηγήθηκε και ψήφισε η Κυβέρνηση της ΝΔ, είναι η νομική και λειτουργική ανεξαρτησία του διαχειριστή υποδομής από κάθε άλλη επιχείρηση που ασκεί σιδηροδρομικό έργο. Αυτός είναι ο λόγος της ρητής και εξαντλητικής διατύπωσης [δες σελ. 2] του νομοθέτη σχετικά με τα ασυμβίβαστα τόσο των μελών του ΔΣ, όσο και του προσωπικού του διαχειριστή υποδομής.

Ο διορισμός της κας. Δεμερούτη ως μέλος του Δ.Σ. της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος, την ώρα που το ίδιο πρόσωπο αποτελεί και εν ενεργεία στέλεχος της ΣΤΑ.Σ.Υ., αναιρεί στην πράξη το γράμμα και το πνεύμα του νόμου και ναρκοθετεί τη λειτουργική ανεξαρτησία του διαχειριστή υποδομής.

Ισχυρισμοί αναφορικά με αμφιλεγόμενο της φύσης της ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε. ως σιδηροδρομική επιχείρηση είναι τουλάχιστον νομικά και πολιτικά αβάσιμοι.

Η ΣΤΑ.ΣΥ. εκτελεί αμιγώς αστικό σιδηροδρομικό έργο, με το Μετρό και τον ΗΣΑΠ να είναι βασικά σιδηροδρομικά μέσα σταθερής τροχιάς που εκτελούν συγκοινωνιακό έργο εντός του λεκανοπεδίου της Αττικής.

Σαν να μην έφτανε η ίδια η λειτουργική της αρμοδιότητα, η ΣΤΑ.ΣΥ. είναι αναγνωρισμένη και αδειοδοτημένη ως σιδηροδρομική επιχείρηση τόσο από την αρμόδια εθνική Αρχή (ΡΑΣ), όσο και από τον αρμόδιο ευρωπαϊκό φορέα (ERA).

Επειδή, η τραγωδία των Τεμπών, που ανέδειξε διαχρονικά θεσμικά και λειτουργικά ελλείμματα ασφάλειας στον ελληνικό σιδηρόδρομο, δεν αφήνει περιθώρια για άλλη αδιαφάνεια και μεθοδεύσεις στους κρίσιμους φορείς που εκτελούν σιδηροδρομικό έργο,

Επειδή, είναι αναγκαίο να διασφαλίζεται, χωρίς αστερίσκους και σκιώδεις διαδρομές, η νομική, διοικητική και λειτουργική ανεξαρτησία του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Αναγνωρίζει την αναγκαιότητα της νομικής, διοικητικής και λειτουργικής αυτοτέλειας του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής, σύμφωνα με την ενσωματωμένη ενωσιακή νομοθετική πρόβλεψη για την στελέχωση της διοίκησης του φορέα;
2. Αναγνωρίζει την αναγκαιότητα για πλήρη διαφάνεια και θεσμική καθαρότητα στη λειτουργία των Οργάνων του νέου διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής, από οποιαδήποτε σιδηροδρομική επιχείρηση ;
3. Λαμβάνοντας υπόψη το τεκμηριωμένο ασυμβίβαστο που υπάρχει στο πρόσωπο της κας. Δεμερούτη, ποιοι είναι οι λόγοι που επιτάσσουν την τοποθέτησή της στο ΔΣ της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος, την ώρα που πρόκειται για εν ενεργεία στέλεχος στην ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.;
4. Προτίθεται να συμμορφωθεί με το γράμμα και το πνεύμα του νόμου για το ασυμβίβαστο του προσωπικού και των μελών του ΔΣ του διαχειριστή υποδομής και να μεριμνήσει για τη διασφάλιση της νόμιμης σύνθεσης του νέου ΔΣ της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Α.Ε., προκειμένου να μην δημιουργηθεί κανένα πρόβλημα ακυρότητας στη λήψη αποφάσεων από τον νέο φορέα;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μίλτος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νικόλαος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Πόπη