Αθήνα, 15 Ιουνίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών

Θέμα: «Σοβαρές καταγγελίες για ελλείψεις πόρων, οργανωτικές δυσλειτουργίες και ζητήματα ανεξαρτησίας στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ».

Η ασφάλεια των μεταφορών αποτελεί κορυφαία υποχρέωση της Πολιτείας και προϋποθέτει την ύπαρξη ισχυρών, επαρκώς στελεχωμένων και πραγματικά ανεξάρτητων φορέων διερεύνησης ατυχημάτων και σοβαρών συμβάντων.

Η ανεξάρτητη διερεύνηση δεν αποτελεί τυπική διοικητική λειτουργία αλλά κρίσιμο θεσμό πρόληψης καθώς, μέσω της εξαγωγής πορισμάτων και συστάσεων ασφαλείας, συμβάλλει στη συνεχή βελτίωση των συστημάτων μεταφορών και στην αποτροπή μελλοντικών δυστυχημάτων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το πρόσφατο υπηρεσιακό σημείωμα που απέστειλαν συλλογικά οι Διερευνητές Αεροπορικών Ατυχημάτων και Σοβαρών Συμβάντων του Αεροπορικού Τομέα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ προς τη Διοίκηση του Οργανισμού και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Στο κείμενο αυτό, το οποίο υπογράφεται από το σύνολο σχεδόν των υπηρετούντων διερευνητών, περιγράφονται με ιδιαίτερα τεκμηριωμένο και θεσμικό τρόπο, διαρθρωτικά προβλήματα τα οποία, όπως οι ίδιοι αναφέρουν, «υπονομεύουν την εκπλήρωση της θεσμικής αποστολής» του Οργανισμού, ενώ επισημαίνεται ότι το πλαίσιο λειτουργίας του Τομέα «αντί να βελτιώνεται, χειροτερεύει» και ότι οι υπογράφοντες αισθάνονται την ανάγκη να «κρούσουν εγκαίρως τον κώδωνα κινδύνου».

Οι παραπάνω διαπιστώσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς προέρχονται από τους ίδιους τους λειτουργούς που είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 996/2010, του Παραρτήματος 13 του ICAO και του ν. 5014/2023. Πρόκειται για πρόσωπα με άμεση γνώση των επιχειρησιακών αναγκών και των θεσμικών απαιτήσεων, που διέπουν τη διερεύνηση αεροπορικών ατυχημάτων και συμβάντων ασφαλείας.Στο υπόμνημά τους επισημαίνεται ότι, παρά τις σχετικές νομοθετικές προβλέψεις, εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρές ελλείψεις σε ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους. Ειδικότερα αναφέρεται ότι, δεν έχει προσληφθεί ούτε ένας οργανικός διοικητικός υπάλληλος στον Οργανισμό, το διοικητικό προσωπικό εξακολουθεί να προέρχεται μέσω διάθεσης από το Υπουργείο, οι υπηρετούντες διερευνητές είναι λιγότεροι από όσους προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο, ενώ δεν υφίσταται ούτε στοιχειώδης υποστηρικτική δομή, όπως υπηρεσιακός οδηγός. Παράλληλα, σύμφωνα με τις καταγγελίες, ο προϋπολογισμός παραμένει ανεπαρκής σε σχέση με το εύρος των αρμοδιοτήτων και των υποχρεώσεων του Τομέα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη μη εφαρμογή κρίσιμων διατάξεων του ν. 5014/2023, καθώς, σύμφωνα με το υπόμνημα, το μισθολογικό καθεστώς των διερευνητών παραμένει καθηλωμένο, λόγω μη εφαρμογής του άρθρου 12 του νόμου, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η προσέλκυση εξειδικευμένου προσωπικού υψηλής κατάρτισης. Οι Διερευνητές Αεροπορικών Ατυχημάτων και Σοβαρών Συμβάντων του Αεροπορικού Τομέα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη εκκρεμότητα λειτουργεί αποτρεπτικά για τη στελέχωση του Οργανισμού με επιστημονικό προσωπικό κρίσιμων ειδικοτήτων. Παράλληλα, με τον ν. 5167/2024 προβλέφθηκε η δημιουργία ειδικού λογαριασμού κατηγορίας 234 στην Τράπεζα της Ελλάδος, ύψους τριών εκατομμυρίων ευρώ, για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών, μετακινήσεων, αποζημιώσεων και συμβάσεων. Ωστόσο, οι Διερευνητές καταγγέλλουν ότι μέχρι σήμερα, δύο χρόνια μετά, δε διαθέτουν καμία ενημέρωση σχετικά με την ενεργοποίηση του συγκεκριμένου μηχανισμού χρηματοδότησης.

Ακόμη πιο σοβαρές είναι οι επισημάνσεις που αφορούν σε ζητήματα θεσμικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας του Οργανισμού. Στο υπόμνημα αναφέρεται ότι η απουσία οργανικού διοικητικού προσωπικού έχει ως αποτέλεσμα η διεκπεραίωση εγγράφων και διαδικασιών που αφορούν σε διερευνήσεις να πραγματοποιείται από προσωπικό άλλου φορέα, δηλαδή του ίδιου του Υπουργείου. Οι Διερευνητές επισημαίνουν ρητά ότι η κατάσταση αυτή εγείρει ζητήματα συμβατότητας με τις απαιτήσεις ανεξαρτησίας, που απορρέουν από το άρθρο 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 996/2010. Επιπλέον, καταγράφονται δυσχέρειες στη διαδικασία άμεσης μετάβασης διερευνητών σε τόπους συμβάντων, ελλείψεις σε νομική υποστήριξη, προβλήματα στην ανέλκυση και μεταφορά συντριμμάτων, αδυναμίες σύναψης συμβάσεων με τεχνικούς συμβούλους και εξειδικευμένα εργαστήρια, καθώς και συσσωρευμένες οικονομικές εκκρεμότητες προς τρίτους φορείς.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, τέλος, η διαπίστωση ότι οι ανωτέρω δυσλειτουργίες έχουν οδηγήσει στη συσσώρευση πενήντα εννέα (59) ανολοκλήρωτων διερευνήσεων. Σύμφωνα με τους ίδιους τους Διερευνητές, η κατάσταση αυτή στερεί από την αεροπορική κοινότητα την έγκαιρη έκδοση πορισμάτων και συστάσεων ασφαλείας, κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων χρονικών πλαισίων του ευρωπαϊκού κανονισμού και των διεθνών προτύπων του ICAO.

Είναι προφανές ότι οι διαπιστώσεις αυτές δεν αφορούν απλώς σε εσωτερικά διοικητικά ζητήματα ενός φορέα. Αφορούν στον τρόπο με τον οποίο η Ελληνική Δημοκρατία εκπληρώνει τις διεθνείς και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της στον τομέα της αεροπορικής ασφάλειας, τη θεσμική θωράκιση της ανεξάρτητης διερεύνησης ατυχημάτων και, τελικά, την αξιοπιστία του συστήματος πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων στις αερομεταφορές.

Επειδή, οι διαπιστώσεις αυτές προέρχονται από τους ίδιους τους αρμόδιους διερευνητές του ΕΟΔΑΣΑΑΜ,

Επειδή,αφορούν στην εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας και στην τήρηση ευρωπαϊκών και διεθνών υποχρεώσεων της χώρας,

Επειδή, η ανεξαρτησία και η επάρκεια των φορέων διερεύνησης ατυχημάτων συνιστούν βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια των μεταφορών.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχει αναλάβει το Υπουργείο για την πλήρη εφαρμογή των προβλέψεων του ν. 5014/2023 σχετικά με τη στελέχωση, τη λειτουργική επάρκεια και το μισθολογικό καθεστώς των διερευνητών του ΕΟΔΑΣΑΑΜ;
2. Έχει ενεργοποιηθεί ο ειδικός λογαριασμός κατηγορίας 234 που προβλέφθηκε με τον ν. 5167/2024; Εάν ναι, ποια ποσά έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα και για ποιους σκοπούς; Εάν όχι, για ποιους λόγους παραμένει ανενεργός;
3. Ποιος είναι σήμερα ο αριθμός των υπηρετούντων διερευνητών και διοικητικών υπαλλήλων του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ανά οργανική κατηγορία και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα πλήρους στελέχωσης του Οργανισμού σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου;
4. Πώς διασφαλίζεται στην πράξη η λειτουργική και διοικητική ανεξαρτησία του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, όταν κρίσιμες διοικητικές λειτουργίες του εξακολουθούν να υποστηρίζονται από προσωπικό του Υπουργείου;
5. Ποιες ενέργειες έχουν δρομολογηθεί για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν στη μετάβαση διερευνητών σε συμβάντα, στη νομική υποστήριξη, στη συνεργασία με τεχνικούς συμβούλους και εργαστήρια, καθώς και στη διαχείριση συντριμμάτων αεροπορικών ατυχημάτων;
6. Πόσες από τις πενήντα εννέα (59) εκκρεμείς διερευνήσεις που αναφέρονται στο υπόμνημα έχουν ολοκληρωθεί έκτοτε και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των υπολοίπων;
7. Έχει πραγματοποιηθεί συνάντηση της πολιτικής ηγεσίας με τους υπογράφοντες διερευνητές μετά την αποστολή του σχετικού υπομνήματος και, εφόσον ναι, ποια μέτρα αποφασίστηκαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που τέθηκαν;

Οιερωτώντες Βουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μίλτος

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος