Η αύξηση της παραβατικότητας των ανηλίκων στη Θεσσαλονίκη απαιτεί γενναία μέτρα πρόληψης

Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του Βουλευτή Α Θεσσαλονίκης, Χρήστου Γιαννούλη

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αύξηση στα φαινόμενα παραβατικότητας των ανηλίκων σε όλη την χώρα και κυρίως στα αστικά κέντρα με ξυλοδαρμούς, βίαιες επιθέσεις, διακίνηση ναρκωτικών ακόμα και βιασμούς.

Αν και από τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας δεν μπορούμε ακόμα να μιλάμε για έξαρση του φαινομένου, ωστόσο καταγράφεται μία αύξηση και το ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι η βίαιη συμπεριφορά, που οι ανήλικοι επιδεικνύουν.

Στη Θεσσαλονίκη, τις αστυνομικές αρχές της πόλης απασχόλησαν 516 υποθέσεις παραβατικότητας ανηλίκων ενώ συνελήφθησαν συνολικά 631 ανήλικοι το 2024, όταν την αντίστοιχη περίοδο του 2023, είχαν καταγραφεί 456 υποθέσεις με ανήλικους και η ΕΛΑΣ είχε προχωρήσει σε 555 συλλήψεις.

Η παραβατικότητα των ενηλίκων δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην καταστολή και στη δίωξη, αλλά πρέπει να δοθεί έμφαση στην πρόληψη. Απαιτείται η εμπλοκή πολλών και διαφορετικών φορέων, καθώς και ένα μίγμα πρωτοβουλιών και δράσεων.

Σε ερώτηση την οποία, με πρωτοβουλία του βουλευτή Α Θεσσαλονίκης Χ. Γιαννούλη, κατέθεσαν 10 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ερωτάται μεταξύ άλλων  ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, ποιες στοχευμένες δράσεις για την πρόληψη της ανήλικης παραβατικότητας έχουν υλοποιηθεί, ποια τα συμπεράσματα από τις ειδικές επιχειρησιακές δράσεις για την πρόληψη της ανήλικης παραβατικότητας, ποια είναι η κεντρική αντεγκληματική πολιτική για την αντιμετώπιση της ανήλικης παραβατικότητας στη χώρα και ποια συγκεκριμένα μέτρα συνολικά έχουν ληφθεί στο πεδίο της πρόληψης για τους ανήλικους παραβάτες;

Ακολουθεί η Ερώτηση:

EΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη

Αθήνα, 30/4/2025

Θέμα: «Η αύξηση της παραβατικότητας των ανηλίκων στη Θεσσαλονίκη απαιτεί γενναία μέτρα πρόληψης».

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αύξηση στα φαινόμενα παραβατικότητας των ανηλίκων σε όλη την χώρα και κυρίως στα αστικά κέντρα με ξυλοδαρμούς, βίαιες επιθέσεις, ναρκωτικά ακόμα και βιασμούς. Στη Θεσσαλονίκη μόνο τον προηγούμενο Σεπτέμβριο ομάδα νεαρών επιτέθηκε σε 16χρονο, άλλοι ανήλικοι τον ίδιο μήνα κλείδωσαν 14χρονο συμμαθητή τους στις τουαλέτες σχολείου της πόλης ενώ τρεις ημέρες αργότερα, 17χρονος κατήγγειλε, πως έπεσε θύμα άγριου ξυλοδαρμού στην Καλαμαριά από ομάδα συνομήλικών του, οι οποίοι τον εξανάγκασαν να πει σε βίντεο, πως βίασε 14χρονη φίλη τους. Πρόσφατα μαθητής φέρεται σύμφωνα με δημοσιεύματα να γρονθοκόπησε οδηγό λεωφορείου γιατί του ζήτησε εισιτήριο.

Αν και από τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας για το οκτάμηνο του 2024 (Ιανουάριος-Αύγουστος) από τη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης δεν μπορούμε ακόμα να μιλάμε για έξαρση του φαινομένου, ωστόσο καταγράφεται μία αύξηση και το ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι η βίαιη συμπεριφορά, που οι ανήλικοι επιδεικνύουν. Συγκεκριμένα τις αστυνομικές αρχές της πόλης απασχόλησαν 516 υποθέσεις παραβατικότητας ανηλίκων ενώ συνελήφθησαν συνολικά 631 ανήλικοι το 2024, όταν την αντίστοιχη περίοδο του 2023, είχαν καταγραφεί 456 υποθέσεις με ανήλικους και η ΕΛΑΣ είχε προχωρήσει σε 555 συλλήψεις παιδιών.

Η πλειονότητα των αδικημάτων, που διαπράττουν οι ανήλικοι αφορά παραβάσεις ΚΟΚ και ναρκωτικά, ωστόσο στα παραπάνω στατιστικά από τα 631 ανήλικα παιδιά, τα 49 συνελήφθησαν για σωματική βλάβη, τα 12 για επικίνδυνη σωματική βλάβη, τα 36 για σωματική βλάβη από αμέλεια και τα τρία για σωματική βλάβη κατά αδυνάμων.  Συνολικά στη χώρα, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Αύγουστο, η ΕΛΑΣ διαχειρίστηκε 7.180 υποθέσεις με ανήλικα ενώ συνελήφθησαν 8.978 παιδιά, όταν το ίδιο διάστημα το 2023 οι υποθέσεις ανήλθαν σε 4.875, με 6.157 συλλήψεις ανηλίκων.

Στη Θεσσαλονίκη γνωρίζουμε ότι έχουν πραγματοποιηθεί ειδικές επιχειρησιακές δράσεις της Υποδιεύθυνσης Προστασίας Ανηλίκων για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παραβατικότητας των ανηλίκων. Χαρακτηριστικά αναφέρονται η επιχείρηση στις 23/3/2025 σε περιοχές του παραλιακού μετώπου της πόλης, όπου ελέγχθηκαν συνολικά (71) άτομα εκ των οποίων (70) ανήλικοι με σκοπό τη συλλογή στοιχείων και τη χαρτογράφηση της κίνησης ανηλίκων που ενδεχομένως εμπλέκονται σε περιστατικά παραβατικότητας. Επίσης η ίδια Υποδιεύθυνση πραγματοποίησε ελέγχους σε επιλεγμένα σημεία κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες της 25-04-2025, στην ευρύτερη περιοχή Τούμπας – Τριανδρίας, με τη συνδρομή αστυνομικών των Διευθύνσεων Αστυνομίας,  Αλλοδαπών και Διεύθυνσης και Δίωξης Εγκλημάτων Θεσσαλονίκης και ελέγχθηκαν συνολικά (106) ανήλικοι. Σκοπός των παραπάνω ελέγχων είναι τα στοιχεία, που συνελέγησαν να αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης, αξιοποίησης και διερεύνησης για το σχεδιασμό στοχευμένων δράσεων σε περιοχές όπου διαπιστώνεται συσσώρευση περιστατικών ανήλικης παραβατικότητας ενώ ανάλογες εξορμήσεις πρόκειται σύμφωνα πάντα με δημοσιεύματα να συνεχιστούν στο πεδίο της πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου.

Μία άλλη πανελλαδική δράση αφορά την εφαρμογή Safe Youth, όπου παιδιά από 12 έως 18 ετών έχουν πλέον τη δυνατότητα κατεβάζοντας στα κινητά τους την εφαρμογή να μπορούν να καταγγέλλουν περιστατικά βίας και κακοποίησης. Πρόκειται για το «κουμπί πανικού» των ανηλίκων, που θα το πατούν όποτε νιώθουν ότι απειλούνται ή όταν πέφτουν θύματα επίθεσης. Η πλατφόρμα απευθύνεται και σε γονείς, καθώς περιέχει και ενημερωτικό-συμβουλευτικό υλικό για τη βία ανηλίκων.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να επισημάνουμε τη βαρύνουσα σημασία της πρόληψης, η οποία όπως και εσείς γνωρίζετε είναι περισσότερο αποτελεσματική, όταν επιτυγχάνεται σε πρωτογενές επίπεδο παρέμβασης. Επίσης, ειδικά για την ανήλικη παραβατικότητα, είναι σημαντική η διερεύνηση εκείνων των παραγωγικών όρων που οδηγούν στο έγκλημα, ώστε η αντιμετώπισή τους σε πρώιμη ηλικία να απαλλάξει τους ανηλίκους από έναν μελλοντικό εγκληματικό βίο στην ενήλικη ζωή.

Επειδή στο ζήτημα της πρόληψης της ανήλικης παραβατικότητας σημαντικές παράμετροι αποτελούν τόσο μία ορθολογικά σχεδιασμένη αντεγκληματική πολιτική όσο και η ενημέρωση και η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.

Ερωτάται ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη

1. Πόσοι ανήλικοι έχουν προσαχθεί και πόσοι έχουν συλληφθεί από τις αστυνομικές αρχές της Θεσσαλονίκης από την έναρξη του 2025 έως σήμερα και για ποια αδικήματα;
2. Ποιες στοχευμένες δράσεις για την πρόληψη της ανήλικης παραβατικότητας έχουν υλοποιηθεί σε  περιοχές, όπου διαπιστώνεται συσσώρευση τέτοιων περιστατικών στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης;
3. Ποια τα συμπεράσματα από τις ειδικές επιχειρησιακές δράσεις για την πρόληψη της ανήλικης παραβατικότητας, που έχει διενεργήσει η Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων της Διεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Θεσσαλονίκης από τις αρχές του έτους μέχρι σήμερα και ποιος ο μελλοντικός σχεδιασμός;
4. Πόσες και ποιες ενέργειες ενημέρωσης του κοινού (σύλλογοι γονέων, φορείς της πόλης) έχει αναλάβει και υλοποιήσει η παραπάνω Υποδιεύθυνση;
5. Έχει προβλεφθεί στα σχέδια πρόληψης της ανήλικης παραβατικότητας, που υλοποιεί η παραπάνω Υποδιεύθυνση, η συνεργασία των αστυνομικών αρχών με τις δημοτικές αρχές στην ανάπτυξη σχετικών προγραμμάτων;
6. Πόσοι ανήλικοι και ανήλικες έκαναν χρήση της εφαρμογής safe youth από την έναρξη λειτουργίας της έως σήμερα;
7. Πως αξιολογείτε τη χρήση του «κουμπιού πανικού» από την έναρξη της εφαρμογής έως σήμερα;
8. Ποια είναι η κεντρική αντεγκληματική πολιτική για την αντιμετώπιση της ανήλικης παραβατικότητας στη χώρα και ποια συγκεκριμένα μέτρα συνολικά έχετε λάβει στο πεδίο της πρόληψης για τους ανήλικους παραβάτες;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Γιαννούλης Χρήστος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος