Αποζημιώσεις ύψους πάνω από 53 εκατομμύρια ευρώ θα εισπράξει η κοινοπραξία κατασκευής του Μετρό Θεσσαλονίκης (ΑΚΤΩΡ – Webuild – Hitachi Rail) για την επέκταση του Μετρό προς Καλαμαριά, μετά από αποφάσεις της διαιτησίας, ενώ είχε προηγηθεί αποζημίωση ύψους 97 εκατ. ευρώ στην ίδια κοινοπραξία, που είχε εγκρίνει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στηριζόμενη σε αποφάσεις των Διοικητικών Δικαστηρίων.

Αιτία αυτών των αποζημιώσεων είναι το γεγονός πως αν και η κατασκευάστρια εταιρεία ήταν σε φάση ολοκλήρωσης των έργων πολιτικού μηχανικού, οι δυσκολίες εντοπίζονταν στα ηλεκτρομηχανολογικά αφού οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική σύμβαση.

Η βασική γραμμή του Μετρό Θεσσαλονίκης παραδόθηκε το 2024, ενώ εκτιμάται πως η επέκταση προς την Καλαμαριά θα καθυστερήσει, καθώς αναμένεται η υπογραφή νέας συμπληρωματικής σύμβασης με τον ανάδοχο, προκειμένου να συντονιστούν οι επιμέρους εργολαβίες.

Με ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος Χρήστος Γιαννούλης, την οποία συνυπογράφουν 9 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ερωτάται μεταξύ άλλων ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών: ποιο είναι το συνολικό ποσό των αποζημιώσεων που έχουν δοθεί στην κατασκευάστρια εταιρεία για την επέκταση του μετρό της Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, ποιες οι αιτίες για την καταβολή αυτών των αποζημιώσεων, ποιο είναι τελικά το συνολικό κόστος της κατασκευής του Μετρό της Θεσσαλονίκης και πόση η απόκλιση από τον αρχικό προϋπολογισμό;

Αναλυτικά η ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: «Αποζημιώσεις ύψους πάνω από 53 εκατομμύρια ευρώ θα δοθούν στην κατασκευάστρια εταιρεία για την επέκταση του μετρό της Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά»

Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα αποζημιώσεις ύψους 53.249.750,26  εκατομμυρίων ευρώ θα εισπράξει η κοινοπραξία κατασκευής του μετρό Θεσσαλονίκης (ΑΚΤΩΡ – Webuild – Hitachi Rail) για την επέκταση του μετρό προς Καλαμαριά,  μετά από αποφάσεις της διαιτησίας.

Ωστόσο δεν είναι η πρώτη φορά, που η κατασκευάστρια εταιρεία αποζημιώνεται με τεράστια ποσά καθώς στις αρχές Απριλίου του 2025 είχε  προηγηθεί αποζημίωση ύψους 97,78 εκατ. ευρώ στην ίδια κοινοπραξία, που είχε εγκρίνει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στηριζόμενη σε αποφάσεις των Διοικητικών Δικαστηρίων. Η αποζημίωση αυτή ήρθε μετά από επτά αποφάσεις διαιτησίας ενώπιον του Υπουργείου Οικονομικών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα αιτία της αποζημίωσης αυτής ήταν το γεγονός, ότι αν κα η κατασκευάστρια εταιρεία ήταν σε φάση ολοκλήρωσης των έργων πολιτικού μηχανικού, οι δυσκολίες εντοπίζονταν στα ηλεκτρομηχανολογικά αφού οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική σύμβαση. Κατά συνέπεια ήταν σε ισχύ έξι διαφορετικές συμβάσεις για τα μόλις 4,78 χλμ. υπόγειας γραμμής, που θα έπρεπε να συντονιστούν και να λειτουργήσουν ως ένα ενιαίο έργο, όχι μόνο για την επέκταση της Καλαμαριάς, αλλά και για τα υπόλοιπα 9,6 χλμ. του βασικού κορμού, που είναι ήδη στην κυκλοφορία.

Η βασική γραμμή του Μετρό Θεσσαλονίκης παραδόθηκε το 2024, ενώ η επέκταση στην Καλαμαριά εκτιμάται, ότι θα παραδοθεί τον Νοέμβριο του 2025. Είναι όμως ενδεχόμενο η παράδοση αυτή να καθυστερήσει, καθώς εξαιτίας των παραπάνω  προβλημάτων αναμένεται η υπογραφή νέας συμπληρωματικής σύμβασης με τον ανάδοχο, προκειμένου να συντονιστούν οι επιμέρους εργολαβίες.

Σημαντική επίσης αιτία καθυστερήσεων αφορά και τις απαιτούμενες πιστοποιήσεις καθώς θα πρέπει να πιστοποιηθούν όχι μόνο τα διάφορα συστήματα και συνολικά η επέκταση, αλλά να ακολουθήσει η πιστοποίηση του μετρό ως ενιαία πια γραμμή 18 σταθμών από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό ως τη Μίκρα. Για να πραγματοποιηθούν τα παραπάνω ενδεχομένως  θα χρειαστεί η διακοπή λειτουργίας της βασικής γραμμής για ένα συνολικό διάστημα ενός μήνα ως 40 ημερών. Ακόμα, όμως, δεν έχει προσδιοριστεί το πότε θα γίνει αυτό, ούτε εάν θα γίνει τμηματικά.

Ένας επιπλέον λόγος για καθυστέρηση στην παράδοση της επέκτασης αποτελούν και οι απαλλοτριώσεις, που απαιτούνται στην Καλαμαριά και αφορούν τη διάνοιξη της οδού Πόντου. Αν και δεν επηρεάζει καθ’ αυτή τη λειτουργία της επέκτασης, ωστόσο θεωρείται κρίσιμη για την ασφάλεια και τις μετακινήσεις μεταξύ των σταθμών.

Επειδή τα τεράστια εμπόδια λόγω απαλλοτριώσεων και αρχαιολογικών εργασιών, αλλά και η «διπλή» ανατροπή στον σταθμό Βενιζέλου έφεραν κύμα αξιώσεων από τους αναδόχους, που μέχρι σήμερα εκτιμώνται κοντά στο μισό δισ. ευρώ.

Επειδή η ανεπαρκής προετοιμασία του έργου οδήγησε σε πλήθος συμπληρωματικών συμβάσεων με το συνολικό ύψος του ανεξόφλητου κεφαλαίου των έξι -εγγυημένων από το ελληνικό δημόσιο- δανείων της Ελληνικό Μετρό για το μετρό Θεσσαλονίκης να ανέρχεται στα τέλη του 2024 στα 619,37 εκατ. ευρώ.

Ερωτάται ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών

1. Ποιο το συνολικό ποσό των αποζημιώσεων, που έχουν δοθεί στην κατασκευάστρια εταιρεία για την επέκταση του μετρό της Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά;
2. Ποιες οι αιτίες για την καταβολή αυτών των αποζημιώσεων στην κατασκευάστρια εταιρεία;
3. Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι απαλλοτριώσεις των απαιτούμενων εκτάσεων και πόσο θα κοστίσουν αυτές;
4. Πότε προβλέπεται να ολοκληρωθούν οι πιστοποιήσεις για τις τηλεπικοινωνίες, τη σηματοδότηση, τα συστήματα αυτοματισμού, το e-ticketing, που αφορούν το μετρό Θεσσαλονίκης;
5. Ποιο τελικά είναι το συνολικό κόστος της κατασκευής του μετρό της Θεσσαλονίκης συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης προς Καλαμαριά και πόση η απόκλιση από τον αρχικό προϋπολογισμό;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Γιαννούλης Χρήστος

Βέττα Καλλιόπη

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νικόλαος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος