Αθήνα, 3 Οκτωβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Εσωτερικών

Θέμα : Κίνδυνος ιδιωτικοποίησης του νερού μέσω του σχεδίου “Project Aquarium” και αποδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Αχαΐα και σε όλη την επικράτεια

Η πρόσφατη κυβερνητική ανακοίνωση περί “βιώσιμων εταιρειών ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, με στόχο αποδεκτό κόστος για όλες τις χρήσεις και ολιστικό σχεδιασμό” στα πλαίσια αντιμετώπισης της λειψυδρίας έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και στις ΔΕΥΑ. Οι δηλώσεις της κυβέρνησης ερμηνεύονται ως προοίμιο ενός σχεδίου συγκέντρωσης και μεταβίβασης κρίσιμων αρμοδιοτήτων σε κεντρικές υπερδομές όχι μόνο αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο για ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση του νερού που είναι φυσικό κοινόχρηστο δημόσιο αγαθό, αλλά και υλοποιώντας μια ενοποίηση που είναι απαραίτητη για να κάνει ελκυστική στους ιδιώτες την αγορά νερού.

Η αναγκαιότητα ενιαιοποίησης των όρων χρήσης του νερού για ενίσχυση, κατοχύρωση και προστασία του νερού σαν δημόσιο αγαθό στην αειφόρα του διάσταση, απαιτεί και επιβάλει άλλου επιπέδου πολιτική, κοινωνική και οικονομοτεχνική προσέγγιση, ενταγμένη στην κατεύθυνση του δημοσίου και όχι του ιδιωτικού συμφέροντος, στην κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας και όχι στην ιδιωτική κερδοσκοπία όπως έγινε και με την ηλεκτρική ενέργεια.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το λεγόμενο “Project Aquarium”, που εκπονήθηκε από ιδιωτική μελετητική εταιρεία, προβλέπει τη δημιουργία τριών υπερ-φορέων σε εθνικό επίπεδο (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και μία νέα Ανώνυμη Εταιρεία), στην οποία θα ενσωματωθούν οι 125 ΔΕΥΑ, οι 403 ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ και εκατοντάδες τοπικοί φορείς ύδρευσης και αποχέτευσης.

Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα από τα χαμηλότερα τιμολόγια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 1,30 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, ωστόσο το σχέδιο προβλέπει σταδιακές αυξήσεις ώστε να εξασφαλιστεί η ανάκτηση κόστους και η χρηματοδότηση των απαραίτητων επενδύσεων ειδικά σε περιοχές με λειψυδρία (Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Ιόνιο).

Ταυτόχρονα, στα δημοσιεύματα αναφέρεται ενδεχόμενη εμπλοκή της ΔΕΗ κυρίως στον τομέα των μονάδων αφαλάτωσης και σε υπηρεσίες συνολικής διαχείρισης αλλά και άλλων ιδιωτικών ομίλων, με αποτέλεσμα την έμμεση ή άμεση ιδιωτικοποίηση ενός βασικού κοινωνικού αγαθού, του νερού όπως αντίστοιχα έγινε με την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τις υπέρογκες αυξήσεις που ακολούθησαν στα τιμολόγια.

Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) έχει ήδη εκφράσει την πλήρη αντίθεσή της, επικαλούμενη συνταγματικές αντιρρήσεις και τονίζοντας πως οι υποχρεωτικές συγχωνεύσεις αποτελούν «ταφόπλακα» για τον ρόλο της Αυτοδιοίκησης αλλά και για ποιοτικές υπηρεσίες στον πολίτη.

Επειδή το νερό αποτελεί απαραίτητο κοινωνικό αγαθό με καθολική πρόσβαση όλων των πολιτών και η διαχείρισή του δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους ιδιωτικοοικονομικού κέρδους,

Επειδή το νερό τελεί υπό την προστασία του κράτους προσφέροντας στους πολίτες υπηρεσίες ύδρευσης υψηλής ποιότητας και οικονομικά προσιτές, το κόστος διαχείρισης του νερού δεν μπορεί να περιέλθει αποκλειστικά στους καταναλωτές,

Επειδή το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), με αποφάσεις του (π.χ. ΣτΕ 1906/2014 για την ΕΥΔΑΠ και ΣτΕ 190/2022 για την ΕΥΑΘ), έκρινε ότι η διαχείριση του νερού πρέπει να παραμένει υπό δημόσιο έλεγχο, διότι αποτελεί βασικό κοινωνικό αγαθό και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το Σύνταγμα (άρθρα 5, 21, 24),

Επειδή οι αυξήσεις στα τιμολόγια του νερού θα επιβαρύνουν τα νοικοκυριά τα οποία βάλλονται ήδη από τον πληθωρισμό και τις αυξήσεις σε ενέργεια και στέγη,

Επειδή η συγχώνευση των ΔΕΥΑ σε μια συγκεντρωτική υπερδομή θα οδηγήσει σε απώλεια κρίσιμων αρμοδιοτήτων και ελέγχου για τους δήμους, σε πλήρη αντίθεση με το Σύνταγμα και τον θεσμοθετημένο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

Επειδή η δημιουργία μιας φαραωνικής υπερδομής διαχείρισης του νερού αναιρεί την εγγύτητα των κατά τόπους ΔΕΥΑ, οι οποίες μπορούν να αντιμετωπίσουν άμεσα και αποτελεσματικά τα προβλήματα ύδρευσης ακόμα και των πιο μικρών κοινοτήτων,

Επειδή τα περισσότερα χρέη που έχουν οι ΔΕΥΑ αφορούν την τεράστια αύξηση του ενεργειακού κόστους, που η ίδια η Κυβέρνηση έχει επιτρέψει μέσω της κατακόρυφης αύξησης του ενεργειακού κόστους αφήνοντας τις ΔΕΥΑ χωρίς ειδική τιμολόγηση ηλεκτρικού ρεύματος.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί :

1. Επιβεβαιώνει η κυβέρνηση ότι προχωρά στο σχέδιο “Project Aquarium”; Αν ναι, με ποια διαδικασία και χρονοδιάγραμμα;
2. Γιατί δεν προβλέφθηκε στη μελέτη για το σχεδιασμό διαχείρισης των ΔΕΥΑ η διαβούλευση με την ΚΕΔΕ και η γνωμοδότηση της πανεπιστημιακής κοινότητας αλλά ανατέθηκε με γρήγορες και συνοπτικές διαδικασίες η μελέτη σε μια ιδιωτική εταιρεία συμβούλων;
3. Πώς διασφαλίζεται ότι δεν θα υπάρξει καμία μορφή ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης του νερού, είτε άμεσα είτε έμμεσα, μέσω εμπλοκής εισηγμένων εταιρειών όπως η ΔΕΗ ή ιδιωτικών ομίλων;
4. Πώς θα διασφαλιστεί ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δεδομένου ότι η ΚΕΔΕ έχει εκφράσει την πλήρη αντίθεσή της;
5. Πώς θα προστατευτούν τα νοικοκυριά και οι αγρότες από ενδεχόμενες αυξήσεις στα τιμολόγια ύδρευσης και άρδευσης, ειδικά σε περιοχές με ήδη οξυμένα προβλήματα λειψυδρίας;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Δούρου Ειρήνη ( Ρένα)

Κόκκαλης Βασίλης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος