Στη Βουλή, με πρωτοβουλία της Κατερίνας Νοτοπούλου, φέρνουν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ την ανάγκη ανάληψης πολιτικών και διπλωματικών πρωτοβουλιών για την ανάδειξη ειδικότερων ζητημάτων της Ποντιακής Γενοκτονίας και πιο συγκεκριμένα την υπόθεση πρακτικών των δικαστηρίων της Αμάσειας.

Την Κυριακή, 5 Οκτωβρίου 2025, ο Δήμος Παύλου Μελά τέλεσε την ετήσια επιμνημόσυνη δέηση προς τιμήν των Ελλήνων του Πόντου που εκτελέστηκαν από το κεμαλικό καθεστώς το 1921, στο πλαίσιο των διαβόητων «Δικαστηρίων της Αμάσειας». Οι δίκες αυτές, αποτέλεσαν τον ψευδεπίγραφο νομιμοφανή μανδύα για την ενορχήστρωση και εκτέλεση της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.

Τα Δικαστήρια της Αμάσειας ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 1921, με στόχο την εξόντωση προβεβλημένων προσωπικοτήτων του ποντιακού ελληνισμού, όπως ιερείς, δημοσιογράφος, επιχειρηματίες, αθλητές και πολιτικές προσωπικότητες. Ο συνολικός αριθμός θυμάτων δεν έγινε ποτέ γνωστός, ωστόσο θεωρείται ότι εκτελέστηκαν πάνω από 400 Ελληνες, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 100 εκπρόσωποι του Ποντιακού Ελληνισμού.

Μεταξύ των θυμάτων, προσωπικότητες όπως ο επί σειρά ετών βουλευτής του οθωμανικού κοινοβουλίου, Ματθαίος Κωφίδης, ο δημοσιογράφος και εκδότης της εφημερίδα «Εποχή», Νικόλαος Καπετανίδης, ο Επίσκοπος Ζήλων, Άγιος Ευθύμιος, καθώς και δάσκαλοι και μαθητές του Κολλεγίου Ανατολής, Μερζιφούντος, και αθλητές του αθλητικού συλλόγου του Κολλεγίου, «Πόντος».

Χαρακτηριστικό του τυφλού εθνικιστικού μίσους της κεμαλικής πλευράς, είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με αξιόπιστες μαρτυρίες τόσο του ελληνικού στοιχείου όσο και ξένων παρατηρητών, στα εν λόγω «δικαστήρια» δεν παρουσιάστηκαν ποτέ αξιόπιστα στοιχεία για την καταδίκη των κατηγορουμένων για «αντιτουρκική δράση», οι οποίοι και εκτελέστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες, κάτω υπό απάνθρωπη μεταχείριση. Το συγκεκριμένο γεγονός, αποτελεί μία ακόμη πτυχή της Γενοκτονίας όλων των χριστιανικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, την οποία διοργάνωσε το κεμαλικό καθεστώς.

Το Σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης» επιτελεί, επί σειρά ετών, σημαντικό έργο ως προς την ιστορική τεκμηρίωση και ανάδειξη του ζητήματος των Δικαστηρίων της Αμάσειας, στην αναζήτηση των πρακτικών των λεγόμενων δικαστηρίων, προκειμένου να χυθεί άπλετο φως σε μία ακόμη μαύρη σελίδα στην τραγική ιστορία της Γενοκτονίας των Ποντίων, αλλά και για να εξακριβωθεί που έχουν ταφεί οι σοροί των θυμάτων του τυφλού εθνικιστικού μίσους.

Σημαντικές πληροφορίες έχουν έλθει στο φως της δημοσιότητας και από τον Τούρκο δημοσιογράφο και ερευνητή Nevzat Onaran, ο οποίος σε άρθρο του στην εφημερίδα «Gazete Duvar» (επισυνάπτεται ), παραθέτει νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίον εκτελέστηκε το σχέδιο εξόντωσης των επιφανών εκπροσώπων του Ποντιακού Ελληνισμού. Μεταξύ των στοιχείων που παραθέτει, επικαλείται έρευνα του βουλευτή Κωνσταντινούπολης του Εργατικού Κόμματος, Iskender Bayhan, σύμφωνα με τον οποίο στην τουρκική Εθνοσυνέλευση βρίσκονται δεκάδες αρχεία που σχετίζονται με τα Δικαστήρια της Αμάσειας, τα οποία σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές «δεν έχουν ακόμη ψηφιοποιηθεί».

Επειδή, είναι απαραίτητη η εξακρίβωση της ιστορικής αλήθειας όλων των πτυχών της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού και η ελληνική πολιτεία έχει ηθικό χρέος απέναντι στις οικογένειες των θυμάτων, όχι μόνο των δικαστηρίων της Αμάσειας, αλλά και στις οικογένειες όλων των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης,

 Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί

1) Προτίθεται το Υπουργείο Εξωτερικών να διεξάγει επιστημονική έρευνα προκειμένου να ταυτοποιηθούν όλα τα θύματα των δικαστηρίων της Αμάσειας και να εξακριβωθεί, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, ο τόπος ταφής τους;

2)  Προτίθεται ο κύριος Υπουργός να θέσει το θέμα της πρόσβασης στα εν λόγω αρχεία στο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων;

3) Υφίσταται στρατηγικός σχεδιασμός του Υπουργείου Εξωτερικών για την περαιτέρω ανάδειξη της Γενοκτονίας του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, καθώς και ειδικότερων πτυχών της, σε συνεργασία με ομογενειακά και εγχώρια σωματεία δράσης;

4) Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση και ποιες πρωτοβουλίες έχει αναλάβει το Υφυπουργείο Μακεδονίας – Θράκης για το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, με σκοπό την διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την ενημέρωση των νεότερων γενεών, όπως είχε ήδη εξαγγελθεί από το έτος 2017 από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ;

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα,  14 Οκτωβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Εξωτερικών

και Υπουργό

Εσωτερικών

Θέμα: «Ανάληψη πολιτικών και διπλωματικών πρωτοβουλιών για την ανάδειξη ειδικότερων ζητημάτων της Ποντιακής Γενοκτονίας – Υπόθεση πρακτικών των δικαστηρίων της Αμάσειας».

            Την Κυριακή, 5 Οκτωβρίου 2025, τελέσθηκε από τον Δήμο Παύλου Μελά, η ετήσια επιμνημόσυνη δέηση προς τιμήν των Ελλήνων του Πόντου οι οποίοι εκτελέσθηκαν από το κεμαλικό καθεστώς το 1921, στο πλαίσιο των διαβόητων «Δικαστηρίων της Αμάσειας», τα οποία και αποτέλεσαν τον ψευδεπίγραφο νομιμοφανή μανδύα για την ενορχήστρωση και εκτέλεση της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.

           Τα δικαστήρια της Αμάσειας, ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 1921, με διακηρυγμένο στόχο την εξόντωση των προβεβλημένων προσωπικοτήτων του ποντιακού ελληνισμού, στο πλαίσιο της εν εξελίξει Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης. Ο συνολικός αριθμός θυμάτων ουδέποτε έγινε γνωστός, ωστόσο θεωρείται με σχετική ασφάλεια ότι εκτελέσθηκαν άνω των 400 Ελλήνων, μεταξύ των οποίων πάνω από 100 εκπρόσωποι του Ποντιακού Ελληνισμού, όπως ιερείς, δημοσιογράφοι, επιχειρηματίες, αθλητές και πολιτικές προσωπικότητες. Μεταξύ των θυμάτων, συγκαταλέγονται προσωπικότητες όπως ο επί σειρά ετών βουλευτής του οθωμανικού κοινοβουλίου, Ματθαίος Κωφίδης, ο δημοσιογράφος και εκδότης της εφημερίδα «Εποχή», Νικόλαος Καπετανίδης, ο Επίσκοπος Ζήλων, Άγιος Ευθύμιος, καθώς και δάσκαλοι και μαθητές του Κολλεγίου Ανατολής, Μερζιφούντος, και αθλητές του αθλητικού συλλόγου του Κολλεγίου, «Πόντος». Χαρακτηριστικό του τυφλού εθνικιστικού μίσους της κεμαλικής πλευράς, είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με αξιόπιστες μαρτυρίες τόσο του ελληνικού στοιχείου όσο και ξένων παρατηρητών, στα εν λόγω «δικαστήρια» δεν παρουσιάσθηκαν ποτέ αξιόπιστα στοιχεία για την καταδίκη των κατηγορουμένων για «αντιτουρκική δράση», οι οποίοι και εκτελέσθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες, κάτω υπό απάνθρωπη μεταχείριση. Το εν λόγω γεγονός, αποτελεί μία ακόμη πτυχή της Γενοκτονίας όλων των χριστιανικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, την οποία διοργάνωσε το κεμαλικό καθεστώς.

          Επί σειρά ετών, το Σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης», έχει επιδοθεί στην αξιέπαινη προσπάθεια ανάδειξης του εν λόγω ζητήματος, καθώς και στην αναζήτηση των πρακτικών των λεγόμενων δικαστηρίων, προκειμένου να χυθεί άπλετο φως σε μία ακόμη μαύρη σελίδα στην τραγική ιστορία της Γενοκτονίας των Ποντίων, αλλά και για να εξακριβωθεί που έχουν ταφεί οι σοροί των θυμάτων του τυφλού εθνικιστικού μίσους. Σημαντικές πληροφορίες ωστόσο, έχουν έλθει στο φως της δημοσιότητας και από τον Τούρκο δημοσιογράφο και ερευνητή Nevzat Onaran, ο οποίος σε άρθρο του στην εφημερίδα «Gazete Duvar» (επισυνάπτεται[1]), παραθέτει νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίον εκτελέσθηκε το σχέδιο εξόντωσης των επιφανών εκπροσώπων του Ποντιακού Ελληνισμού. Μεταξύ των στοιχείων που παραθέτει, επικαλείται έρευνα του βουλευτή Κωνσταντινούπολης του Εργατικού Κόμματος, Iskender Bayhan, σύμφωνα με τον οποίο στην τουρκική Εθνοσυνέλευση βρίσκονται δεκάδες αρχεία που σχετίζονται με τα Δικαστήρια της Αμάσειας, τα οποία σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές «δεν έχουν ακόμη ψηφιοποιηθεί».

             Επειδή, είναι απαραίτητη η εξακρίβωση της ιστορικής αλήθειας όλων των πτυχών της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού,

            Επειδή, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μπορούν να οικοδομηθούν σε στέρεες βάσεις μόνο υπό το πρίσμα του ειλικρινούς διαλόγου και της αποδοχής του ιστορικού παρελθόντος,

            Επειδή, η ελληνική πολιτεία έχει ηθικό χρέος απέναντι στις οικογένειες των θυμάτων, όχι μόνο των δικαστηρίων της Αμάσειας, αλλά και στις οικογένειες όλων των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης,

                                 Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί

1) Προτίθεται το Υπουργείο Εξωτερικών να διεξάγει επιστημονική έρευνα προκειμένου να ταυτοποιηθούν όλα τα θύματα των δικαστηρίων της Αμάσειας και να εξακριβωθεί, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, ο τόπος ταφής τους;

2)  Προτίθεται ο κύριος Υπουργός να θέσει το θέμα της πρόσβασης στα εν λόγω αρχεία στο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων;

3) Υφίσταται στρατηγικός σχεδιασμός του Υπουργείου Εξωτερικών για την περαιτέρω ανάδειξη της Γενοκτονίας του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, καθώς και ειδικότερων πτυχών της, σε συνεργασία με ομογενειακά και εγχώρια σωματεία δράσης;

4) Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση και ποιες πρωτοβουλίες έχει αναλάβει το Υφυπουργείο Μακεδονίας – Θράκης για το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, με σκοπό την διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την ενημέρωση των νεότερων γενεών, όπως είχε ήδη εξαγγελθεί από το έτος 2017 από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Καλαματιανός Διονύσιος

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Κασιμάτη Νίνα

Κεδίκογλου Συμεών

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Παρθενόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

[1] https://www.gazeteduvar.com.tr/mebus-matyo-ve-gazeteci-nikos-dahil-35-ruma-idam-makale-1725617