Αθήνα, 3 Δεκεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς:

• Εσωτερικών
• Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
• Ανάπτυξης
• Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «Πληρούνται οι όροι ασφαλείας στα μεγάλα πολυκαταστήματα που υιοθετούν το μοντέλο κυκλικής διαδρομής των πελατών»

Τα τελευταία επτά (7) χρόνια τουλάχιστον πενήντα τρία (53) πολυκαταστήματα μεγάλων εμπορικών ομίλων επιλέγουν το μοντέλο της κυκλικής διαδρομής των πελατών (διεθνώς racetrack ή loop layout), οργανώνοντας τις εμπορικές ενότητες γύρω από έναν κεντρικό «δακτύλιο» πορείας. Η επιλογή αυτή στοχεύει στη μεγιστοποίηση της έκθεσης του καταναλωτή σε περισσότερες κατηγορίες προϊόντων, διαμορφώνοντας συγκεκριμένες πρακτικές προσέλευσης και ενθαρρύνοντας τη σταδιακή παγίωση εμπορικών συνηθειών που συνδέονται με πιο συχνές και λιγότερο ορθολογικά σχεδιασμένες αγορές.

Υπό το πρίσμα αυτό, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις επιπτώσεις της συγκεκριμένης χωρικής οργάνωσης τόσο στον υγιή ανταγωνισμό όσο και στην προστασία των δικαιωμάτων και της καταναλωτικής συμπεριφοράς των πολιτών. Ταυτόχρονα, η υιοθέτηση τέτοιων κυκλικών διαδρομών και περίπλοκων χωρικών διατάξεων καθιστά απολύτως κρίσιμη τη λήψη σοβαρών και εξειδικευμένων μέτρων ασφαλείας και πυροπροστασίας στα συγκεκριμένα πολυκαταστήματα, καθώς σε περίπτωση πυρκαγιάς ή άλλου συμβάντος έκτακτης ανάγκης ο συνωστισμός, ο αποπροσανατολισμός των καταναλωτών και η δυσκολία άμεσης εκκένωσης μπορούν να επιτείνουν δραματικά τους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή.

Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Κτιρίων (Π.Δ. 41/2018) στο Άρθρο 7 του Κεφαλαίου Β΄ που ορίζει το πλαίσιο για το εμπόριο κάνει λόγο για τον υπολογισμό θεωρητικού πληθυσμού στα πολυκαταστήματα. Συγκεκριμένα ορίζει τον υπολογισμού του θεωρητικού πληθυσμού με ένα κλάσμα που ως έχει αριθμητή το μικτό εμβαδόν των χώρων κυκλοφορίας και παρονομαστή 2,8 τ.μ. ανά άτομο για χώρους 14.000 τ.μ. και 3,3 τ.μ. ανά άτομο με προσαυξήσεις για μεγαλύτερους χώρους.

Επιπροσθέτως, ρητά ορίζεται η υποχρέωση οδεύσεων διαφυγής όταν το κατάστημα εμφανίζει υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς ή εύφλεκτα προϊόντα. Οι εν λόγω οδοί μάλιστα οφείλουν να τηρούνται ανά όροφο, να συνδέονται με τον πληθυσμό που δύναται να φιλοξενήσει ο χώρος και να τηρούν αυστηρές προδιαγραφές πλάτους έως και 1,80 μέτρα. Ακόμη, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται στην εγκατάσταση συστήματος φωτισμού και ξεχωριστής σήμανσης ασφαλείας, στην ανάρτηση διαγραμμάτων διαφυγής σε περίπτωση που χρειαστεί εκκένωση, στην τήρηση ενεργών μέτρων πυροπροστασίας μεταξύ των οποίων και αυτόματο σύστημα πυρόσβεσης για χώρους που ξεπερνούν τα 2.500 τ.μ. εμβαδόν.

Κατά την περίοδο των εορτών, ειδικά, όπου η εμπορική κίνηση είναι αυξημένη, η παρουσία επισκεπτών ενδέχεται να υπερβαίνει τον θεωρητικό πληθυσμό των πολυκαταστημάτων προκύπτει αυξημένη ανάγκη για τον αυστηρό έλεγχο της τήρησης των κανόνων πυρασφάλειας, της επάρκειας και της σαφήνειας των οδεύσεων διαφυγής, καθώς και τακτικών ασκήσεων εκκένωσης, ώστε ο συγκεκριμένος εμπορικός σχεδιασμός να μην υπονομεύει την ασφάλεια εργαζομένων και πολιτών.

Επειδή η πολύπλοκη κυκλική όδευση μπορεί, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, να δυσχεράνει σοβαρά την άμεση και ασφαλή εκκένωση του χώρου από καταναλωτές και εργαζόμενους

Επειδή η αυστηρή τήρηση του κανονισμού πυροπροστασίας και η συνεχής εποπτεία της εφαρμογής του αποτελούν ζήτημα προστασίας της ανθρώπινης ζωής και δημόσιου συμφέροντος

Ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:

1. Σε ποια κατηγορία κινδύνου εντάσσονται, σύμφωνα με τον ισχύοντα κανονισμό της Πυροσβεστικής, τα πολυκαταστήματα που εφαρμόζουν μοντέλο κυκλικής διαδρομής; Λαμβάνονται υπόψη οι αυξημένοι κίνδυνοι από τον περιορισμό της ελευθερίας κίνησης των καταναλωτών;
2. Πόσοι έλεγχοι έχουν γίνει για την απόδειξη της τήρησης ανεξάρτητων και επαρκών εξόδων κινδύνου, σαφώς σηματοδοτημένων οδεύσεων διαφυγής, ελάχιστου πλάτους και μη εμποδιζόμενων ζωνών ροής, καθώς και του απαιτούμενου φωτισμού ασφαλείας τα τελευταία τρία (3) έτη στα συγκεκριμένα καταστήματα και ποιο ήταν το αποτέλεσμά τους; Πόσες παραβάσεις διαπιστώθηκαν και ποια κατασταλτικά μέτρα εκτελέστηκαν;
3. Πόσα πολυκαταστήματα που ακολουθούν το μοντέλο κυκλικής διαδρομής με ελεγχόμενη είσοδο και έξοδο διαθέτουν σε ισχύ πιστοποιητικό (ενεργητικής) πυροπροστασίας;
4. Αν προτίθενται να ενισχύσουν ή/και να επικαιροποιήσουν το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις τεχνικές προδιαγραφές για τα συγκεκριμένα πολυκαταστήματα, ώστε να λαμβάνονται ρητά υπόψη οι ιδιαιτερότητες των κυκλικών διαδρομών, καθώς και να καταστεί υποχρεωτική η τακτική εκπαίδευση προσωπικού και οι ασκήσεις εκκένωσης για εργαζόμενους και καταναλωτές;

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Παρακαλούμε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών να κατατεθούν τα αρμόδια έγγραφα:

1. Αντίγραφα σε ισχύ πιστοποιητικών (ενεργητικής) πυροπροστασίας των συγκεκριμένων πολυκαταστημάτων.
2. Εγκεκριμένες μελέτες πυροπροστασίας και κατόψεις/διαγράμματα οδεύσεων διαφυγής από την Πυροσβεστική Υπηρεσία
3. Αντίγραφα των αδειών λειτουργίας, όπου να προκύπτει ο έλεγχος και η πλήρωση των όρων πυρασφάλειας .
4. Πορίσματα και εκθέσεις περιοδικών ελέγχων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων τυχόν πράξεων επιβολής κυρώσεων τα τελευταία τρία (3) έτη.
5. Πρακτικά ασκήσεων εκκένωσης και εκπαίδευσης προσωπικού σε διαδικασίες έκτακτης ανάγκης για τα τελευταία τρία (3) έτη.

Οι ερωτώντες και αιτούντες Βουλευτές

Καραμέρος Γεώργιος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Ξανθόπουλος Θεόφιλος