Αθήνα,  12 Ιανουαρίου  2026

ΕΡΩΤΗΣΗ και ΑΚΕ

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: Χωρίς διαφάνεια και επιστημονική τεκμηρίωση ο σχεδιασμός των νέων φαραωνικών υδατικών έργων

Tο έργο «Εύρυτος» ύψους μισού δισεκατομμυρίου Ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει την εκτροπή νερού από δύο ποταμούς, τον Κρικελιώτη και τον Καρπενησιώτη, που σήμερα καταλήγουν στη λίμνη των Κρεμαστών, ώστε να διοχετεύεται το νερό στον Ταμιευτήρα του Εύηνου για την υδροδότηση της Αττικής τέθηκε σε προτεραιότητα στις κυβερνητικές ανακοινώσεις έργων συνολικού ύψους 2,5 δις ευρώ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Προωθούνται έργα αυξημένου επείγοντος χαρακτήρα για τον ταμιευτήρα του Ευήνου με σκοπό την αντιμετώπιση των προβλημάτων λειψυδρίας της Αθήνας, χωρίς έως σήμερα να έχουν δημοσιοποιηθεί οι επιστημονικές μελέτες και τα υδρολογικά δεδομένα που τα υποστηρίζουν.

Η σημασία της ορθής αξιοποίησης των υδατικών πόρων είναι αδιαμφισβήτητη για την αστική και αγροτική ανάπτυξη, καθώς και για την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Ταυτόχρονα, η επιλογή έργων που έχουν μεγάλα δημοσιονομικά και περιβαλλοντικά μεγέθη, απαιτεί επαρκώς αιτιολογημένα υδρολογικά δεδομένα, αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων και ανεξάρτητη επιστημονική τεκμηρίωση ώστε να διασφαλίζεται η βέλτιστη λύση των διαθέσιμων πόρων.

Η μέχρι σήμερα κοινοβουλευτική ενημέρωση εκ μέρους σας, δεν έχει προσκομίσει σφαιρικά στοιχεία για τα υδρολογικά μοντέλα, τις παραδοχές και τα σενάρια που έχουν εξεταστεί στις εισηγήσεις για τα εν λόγω έργα. Επιπλέον, δεν έχουν αποσαφηνιστεί με ακρίβεια τα δεδομένα της λειψυδρίας που αντιμετωπίζει η Αττική, οι προβλέψεις αποθεμάτων και οι επερχόμενες κλιματικές πιέσεις που υποδεικνύουν την αναγκαιότητα των συγκεκριμένων έργων.

Πέρα τούτων, δεν έχει δημοσιοποιηθεί κατά πόσο έχουν ληφθεί υπόψη εναλλακτικές πολιτικές διαχείρισης υδατικών πόρων όπως εξοικονόμηση μέσω αποκατάστασης των διαρροών, ψηφιακή παρακολούθηση, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων ή άλλες λύσεις μικρότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος, πριν οδηγηθούμε σε υποδομές μεγάλης κλίμακας. Οι επανειλημμένες ακυρωτικές Αποφάσεις έργων εκτροπής του Αχελώου από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ενδεικτικά ΣτΕ 3478/2000, 26/2014) -διότι έχει κρίνει ότι οι διαμεταφορές ύδατος χωρίς πλήρη τεκμηρίωση παραβιάζουν τόσο το Σύνταγμα (άρθρα 24 και 25) όσο και τις ευρωπαϊκές οδηγίες περί προστασίας των υδάτων- καθιστούν αναγκαία προϋπόθεση την ανωτέρω τεκμηρίωση της επιλογής. Το γεγονός ότι τα πρόσφατα εγκριθέντα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής (ΣΔΛΑΠ) Δυτικής Στερεάς Ελλάδας και Αττικής ουδεμία πρόβλεψη έχουν για το ζήτημα και τα έργα που σχεδιάζονται, ενισχύουν τον προβληματισμό μας για τις πιθανές περιβαλλοντικές, θεσμικές και νομικές συνέπειες που αυτό συνεπάγεται.

Επειδή, η διαχείριση των υδατικών πόρων συνιστά ζήτημα δημοσίου συμφέροντος και συνταγματικής προστασίας του περιβάλλοντος και η Διοίκηση οφείλει να τεκμηριώνει με επιστημονικά δεδομένα τις επιλογές της, ιδίως όταν πρόκειται για έργα μεγάλης κλίμακας με μη αναστρέψιμες επιπτώσεις

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Προηγήθηκε ανεξάρτητη και επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση των συγκεκριμένων επιλογών; Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η δημοσιοποίησή τους;

2. Ποια είναι τα υδρολογικά δεδομένα και οι μελέτες στις οποίες βασίζεται η συγκεκριμένη επιλογή για μεταφορά νερού στον ταμιευτήρα του Ευήνου από τους παραποτάμους του Αχελώου; Υπάρχουν πρόσφατες χρονοσειρές μετρήσεων παροχής στους ποταμούς αυτούς ή πρόκειται για θεωρητικές εκτιμήσεις; Έχει καθορισθεί η “υπερχείλιση” των δύο ποταμών και με βάση ποιες παραδοχές;

3. Προηγήθηκε Ανάλυση κόστους – οφέλους και συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών επιλογών, όπως προβλέπει η Οδηγία 2000/60/ΕΚ; Εξαντλήθηκαν οι άλλες εναλλακτικές;

4. Για ποιους λόγους δεν συμπεριλήφθηκαν τα εν λόγω έργα στα οικεία Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής, δεδομένου ότι το πρόβλημα υφίστατο τουλάχιστον τρία χρόνια πριν την ολοκλήρωση των Σχεδίων;

5. Πώς διασφαλίζει ότι με τα συγκεκριμένα έργα θα θωρακιστεί η υδροδότηση της Αττικής για τα επόμενα 30 χρόνια; Μήπως οι ακριβές αφαλατώσεις δεν είναι πολύ μακρινό και απευκταίο σχέδιο, όπως εξήγγειλε ο Υπουργός πρόσφατα;

Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Αιτούμαστε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών τα κάτωθι στοιχεία και μελέτες:

1. Τις απαιτούμενες από την Οδηγία 2000/60 μελέτες συγκριτικής αξιολόγησης και κόστους- οφέλους.

2. Τις χρονοσειρές των δεδομένων παροχής νερού στα οποία βασίζεται η επιλογή των εν λόγω έργων και τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου από το οποίο αυτά προέκυψαν.

3. Τυχόν εισήγηση Πανεπιστημιακού Ιδρύματος ή ειδικής ερευνητικής ομάδας που να τεκμηριώνει την επάρκεια των ανακοινωθέντων έργων.

Ο Ερωτών Βουλευτής

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Καλαματιανός Διονύσης

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ρένα

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη