Αθήνα, 21 Σεπτεμβρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Προς την Υπουργό Πολιτισμού

Θέμα: Νέα αναοριοθέτηση και Ζώνες Προστασίας στον Αρχαιολογικό Χώρο της Αυλίδας – Να κατατεθούν οι χάρτες και ο πλήρης διοικητικός φάκελος

Η συζήτηση στη Βουλή της Επίκαιρης Ερώτησης για την προστασία και ανάδειξη του Αρχαιολογικού Χώρου της Αυλίδας έδωσε ορισμένες απαντήσεις από την πλευρά του Υπουργείου Πολιτισμού, με τον Υφυπουργό κ. Ιάσωνα Φωτήλα να επιχειρεί να εμφανιστεί καθησυχαστικός ως προς την τήρηση του θεσμικού πλαισίου προστασίας. Ωστόσο, τα ίδια τα νέα στοιχεία που γνωστοποιήθηκαν κατά τη συζήτηση, σε συνδυασμό με την παράλληλη εμπλοκή διαφορετικών Υπουργείων, υπηρεσιών και δημόσιων φορέων σε σχεδιασμούς που συγκλίνουν στην ίδια περιοχή, δεν επιτρέπουν εφησυχασμό.

Η ανησυχία των πολιτών της Χαλκίδας και της Αυλίδας είναι εύλογη και δεν αφορά μόνο την τοπική κοινωνία. Δεν είναι δυνατόν οι πολίτες, η επιστημονική κοινότητα και όσοι ενδιαφέρονται για την προστασία ενός αρχαιολογικού και ιστορικού τόπου διεθνούς εμβέλειας να μη γνωρίζουν με σαφήνεια ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός για την περιοχή, ποια είναι τα νέα όρια προστασίας που προτείνονται και πώς αυτά συνδέονται με τις σημαντικές χωρικές και αναπτυξιακές μεταβολές που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Κατά τη συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησης έγινε γνωστό από τον Υφυπουργό Πολιτισμού ότι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας έχει ήδη συντάξει νέα πρόταση αναοριοθέτησης του Αρχαιολογικού Χώρου της Αυλίδας και θεσμοθέτησης Ζωνών Προστασίας, η οποία, μετά τη συμπλήρωση του φακέλου με επικαιροποιημένα στοιχεία, πρόκειται να εισαχθεί στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν πρόκειται για την πρώτη διαδικασία αναοριοθέτησης της Αυλίδας. Ήδη κατά την περίοδο 2017–2018 είχε τεθεί προς γνωμοδότηση πρόταση οριοθέτησης του αρχαιολογικού χώρου, η οποία αφορούσε τόσο τη χερσαία όσο και τη θαλάσσια περιοχή και περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, τη θαλάσσια περιοχή του λιμένα του τσιμεντάδικου και του σχεδιαζόμενου νέου εμπορικού λιμένα της Χαλκίδας. Η ύπαρξη σήμερα νέας πρότασης καθιστά αναγκαίο να γίνει γνωστό τι ακριβώς μεταβάλλεται σε σχέση με την προηγούμενη, ποιες εκτάσεις περιλαμβάνονται και ποιο καθεστώς προστασίας προτείνεται για το Μικρό Βαθύ, την περιοχή του πρώην εργοστασίου ΑΓΕΤ, τις υφιστάμενες λιμενικές εγκαταστάσεις και τη θαλάσσια ζώνη.

Παράλληλα, στην ίδια περιοχή συγκλίνουν διαφορετικοί σχεδιασμοί. Η μεταφορά του εμπορικού λιμένα της Χαλκίδας έχει τεθεί δημοσίως από το Υπουργείο Ναυτιλίας ως κεντρικός αναπτυξιακός στόχος για την περιοχή, ενώ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα εισάγει νέα δεδομένα χωρικού σχεδιασμού για την ευρύτερη περιοχή.

Ωστόσο, κατά τη συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησης, ο Υφυπουργός Πολιτισμού δήλωσε ότι για τη σχεδιαζόμενη μεταφορά του εμπορικού λιμένα στις εγκαταστάσεις του πρώην εργοστασίου δεν έχει μέχρι σήμερα κατατεθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού σχετικό αίτημα ή μελέτη και, συνεπώς, δεν έχει υπάρξει σχετική γνωμοδότηση ή έγκριση των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΠΟ.

Την ίδια στιγμή, σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαδικασία που αφορά την αποκατάσταση του χώρου του πρώην εργοστασίου της ΑΓΕΤ. Σύμφωνα με την επίσημη απάντηση της ΕΦΑ Ευβοίας, η σχετική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων διαβιβάστηκε προς εξέταση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το οποίο κατά τη συνεδρίασή του της 22ας Ιουλίου 2026 ανέβαλε ομόφωνα τη διατύπωση γνώμης λόγω της δικαστικής εκκρεμότητας που αφορά στην προέγκριση της άδειας κατεδάφισης.

Διαμορφώνεται, επομένως, ένα σύνθετο πλέγμα παράλληλων διαδικασιών: νέα αναοριοθέτηση και Ζώνες Προστασίας, σχεδιασμός μεταφοράς του εμπορικού λιμένα, νέες χωροταξικές κατευθύνσεις, διαδικασία αποκατάστασης του πρώην εργοστασίου και εκκρεμείς διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες. Η εμπλοκή διαφορετικών φορέων και υπηρεσιών καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την πλήρη εικόνα του σχεδιασμού, τον συντονισμό των αρμόδιων αρχών και τη διαφάνεια απέναντι στην τοπική κοινωνία.

Δεδομένου ότι:

I. Ο Υφυπουργός Πολιτισμού γνωστοποίησε στη Βουλή ότι έχει ήδη συνταχθεί νέα πρόταση αναοριοθέτησης του Αρχαιολογικού Χώρου της Αυλίδας και θεσμοθέτησης Ζωνών Προστασίας, χωρίς να έχουν παρουσιαστεί δημόσια τα προτεινόμενα όρια και οι αντίστοιχοι χάρτες.

II. Υφίσταται προηγούμενη πρόταση οριοθέτησης της περιόδου 2017–2018, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συγκριτική εξέταση των δύο προτάσεων και των μεταβολών που τυχόν επέρχονται.

III. Παράλληλα, εξελίσσεται ο σχεδιασμός μεταφοράς του εμπορικού λιμένα της Χαλκίδας, ενώ, σύμφωνα με την απάντηση του Υφυπουργού, σχετικό αίτημα ή μελέτη δεν έχει ακόμη κατατεθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού.

IV. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα δημιουργεί νέα δεδομένα χωρικού σχεδιασμού, τα οποία πρέπει να εξεταστούν σε συνδυασμό με την προστασία του Αρχαιολογικού Χώρου της Αυλίδας.

V. Η προστασία του Αρχαιολογικού Χώρου της Αυλίδας δεν μπορεί να εξετάζεται αποσπασματικά από τις παράλληλες μεταβολές χρήσεων και τους σχεδιασμούς που αφορούν την ίδια γεωγραφική περιοχή.

VI. Η πλήρης και έγκαιρη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση διαφάνειας, ιδίως όταν πρόκειται για αποφάσεις που επηρεάζουν μακροπρόθεσμα τον αρχαιολογικό χώρο, το ιστορικό τοπίο και τη φυσιογνωμία της περιοχής, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση να αποτελεί βασικό θεσμικό δίαυλο ενημέρωσης και διατύπωσης των απόψεων της τοπικής κοινωνίας.

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

1. Ποια είναι τα προτεινόμενα νέα όρια του Αρχαιολογικού Χώρου της Αυλίδας και ποιες Ζώνες Προστασίας προτείνεται να θεσμοθετηθούν;

2. Ποιες συγκεκριμένες μεταβολές περιλαμβάνει η νέα πρόταση σε σχέση με την πρόταση της περιόδου 2017–2018, ιδίως ως προς το Μικρό Βαθύ, την έκταση του πρώην εργοστασίου ΑΓΕΤ, τις υφιστάμενες λιμενικές εγκαταστάσεις και τη θαλάσσια περιοχή;

3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η συμπλήρωση του φακέλου και πότε προβλέπεται η εισαγωγή της νέας πρότασης στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο;

4. Κατά τη σύνταξη της νέας πρότασης αναοριοθέτησης και των Ζωνών Προστασίας έχουν ληφθεί υπόψη οι υφιστάμενοι και εξελισσόμενοι χωρικοί και λιμενικοί σχεδιασμοί στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού μεταφοράς του εμπορικού λιμένα και του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου; Εάν ναι, με ποιον τρόπο αποτυπώνονται τα δεδομένα αυτά στην προτεινόμενη αναοριοθέτηση και στις Ζώνες Προστασίας;

5. Έχει υπάρξει μέχρι σήμερα ενημέρωση ή διαβούλευση με τον Δήμο Χαλκιδέων και την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας σχετικά με τη νέα πρόταση αναοριοθέτησης και τις Ζώνες Προστασίας; Προτίθεται το Υπουργείο, πριν από την οριστικοποίηση του σχεδιασμού, να διασφαλίσει την ενημέρωση και τη δυνατότητα διατύπωσης απόψεων από την τοπική κοινωνία, ιδίως μέσω των θεσμικών οργάνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

Και αιτούμεθα την κατάθεση των ακόλουθων εγγράφων:

α) Της νέας πρότασης αναοριοθέτησης του Αρχαιολογικού Χώρου της Αυλίδας και θεσμοθέτησης Ζωνών Προστασίας, μαζί με το σύνολο των χαρτών, τοπογραφικών διαγραμμάτων και λοιπών συνοδευτικών στοιχείων.

β) Της προηγούμενης πρότασης οριοθέτησης της περιόδου 2017–2018, μαζί με τους αντίστοιχους χάρτες, τοπογραφικά διαγράμματα και συνοδευτικά στοιχεία.

γ) Του συνόλου των υπηρεσιακών εισηγήσεων, γνωμοδοτήσεων, σημειωμάτων και λοιπών εγγράφων που αφορούν την προετοιμασία και επεξεργασία της νέας πρότασης αναοριοθέτησης και των Ζωνών Προστασίας.

δ) Του συνόλου των αιτημάτων, μελετών, διαβιβαστικών εγγράφων και υπηρεσιακής αλληλογραφίας που έχουν υποβληθεί ή περιέλθει στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και αφορούν σχεδιαζόμενα έργα ή χρήσεις στην περιοχή του Μικρού Βαθέος, του πρώην εργοστασίου ΑΓΕΤ και των υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων.

ε) Κάθε εγγράφου ή αλληλογραφίας που έχει ανταλλαγεί μεταξύ των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και άλλων Υπουργείων, του Οργανισμού Λιμένων Νομού Ευβοίας ή άλλου δημόσιου φορέα σχετικά με τη σχεδιαζόμενη μεταφορά του εμπορικού λιμένα της Χαλκίδας στην περιοχή.

στ) Κάθε εγγράφου, πρόσκλησης, πρακτικού, γνωμοδότησης, υπομνήματος ή αλληλογραφίας που αφορά τυχόν ενημέρωση, διαβούλευση ή διατύπωση απόψεων από τον Δήμο Χαλκιδέων, την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ή άλλους τοπικούς θεσμικούς φορείς σχετικά με τη νέα πρόταση αναοριοθέτησης και θεσμοθέτησης Ζωνών Προστασίας.

Οι Ερωτώντες και Αιτούντες Βουλευτές

Ακριώτου Θεοδώρα

 Ακρίτα Έλενα

Γιαννούλης Χρήστος

 Καριπίδης Ιωάννης

Παπαηλιού Γιώργος