ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

ΘΕΜΑ: Επιβεβλημένη η εφαρμογή πολιτικών πρόληψης και ενίσχυσης του θεσμού του σχολικού ψυχολόγου, αντί της καταστολής, για τα διαρκώς αυξανόμενα φαινόμενα ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού

Ιδιαίτερη ανησυχία και προβληματισμό προκαλούν τα διαρκώς αυξανόμενα, σε αριθμό και ένταση, φαινόμενα βίας μεταξύ μαθητών εντός και εκτός σχολικού περιβάλλοντος. Η δυστοπική πραγματικότητα της καθημερινής καταγραφής περιστατικών βίας που εμπλέκονται ανήλικοι καθώς και η απουσία ουσιαστικών πολιτικών πρόληψης – αντί στείρας καταστολής εκ μέρους της Κυβέρνησης – δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου.

Συγκεκριμένα, μόνο την περασμένη εβδομάδα γίναμε μάρτυρες θλιβερών συμβάντων σωματικής, ψυχολογικής και λεκτικής βίας εντός σχολικού περιβάλλοντος. Ενδεικτικά, αναφέρουμε την επίθεση με φαλτσέτα σε σχολικό συγκρότημα στην Ερμιόνη, την απειλή σωματικής βίας μαθητή σε καθηγήτρια του με τη φράση «θα σου σπάσω τα μούτρα» σε σχολείο του Αλίμου, τον ξυλοδαρμό εκπαιδευτικού – Διευθυντή σε Γυμνάσιο του Ηρακλείου Κρήτης καθώς και το περιστατικό εκφοβισμού μαθητή από συμμαθητές τους στη Θεσσαλονίκη που αφού τον εγκλώβισαν στις τουαλέτες του σχολείου βιντεοσκοπούσαν την δράση τους με απώτερο σκοπό τη δημοσιοποίησή της.

Η ως άνω – κοινωνικά και παιδαγωγικά – επιζήμια κατάσταση αναδεικνύει με εκκωφαντικό τρόπο την επιτακτική ανάγκη άμεσης ενδυνάμωσης των σχολικών δομών με προγράμματα καθημερινής στήριξης της ψυχικής υγείας των παιδιών και των οικογενειών τους καθώς και την ουσιαστική ενίσχυση του θεσμού του σχολικού ψυχολόγου και των κοινωνικών λειτουργών στα σχολεία.

Η καθημερινή – και όχι η περιστασιακή – παρουσία εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού σε όλα τα σχολεία της χώρας και η παροχή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, ενημέρωσης και συμβουλευτικής καθοδήγησης – στο πλαίσιο ενδυνάμωσης της σχολικής κοινότητας – δύναται να λειτουργήσει, αρχικά, ως εκτονωτική βαλβίδα για την αποφυγή απρόβλεπτων «εκρήξεων» συμπεριφοράς ενώ, μακροπρόθεσμα, εκτιμάται ότι θα συμβάλλει στον δραστικό περιορισμό του φαινομένου.

Δυστυχώς, η Πολιτεία, αντί να κινηθεί προς την κατεύθυνση άμεσης εκπόνησης και υλοποίησης ενός ολιστικού σχεδίου πρόληψης, επιλέγει να αντιμετωπίσει την ακραία όξυνση του φαινομένου με επικοινωνιακή διαχείριση και καταστολή. Σε αυτό το πλαίσιο ανακοινώθηκε το αποδεδειγμένα αναποτελεσματικό μέτρο της αυστηροποίησης των ποινών για πειθαρχικά παραπτώματα μαθητών ενώ το Φεβρουάριο εξαγγέλθηκε από τον Πρωθυπουργό η σύσταση επιστημονικής επιτροπής για την εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής για  την Πρόληψη  και Αντιμετώπιση της Βίας και της Παραβατικότητας Ανηλίκων, που θα παρέδιδε εντός εξαμήνου το στρατηγικό της σχέδιο.

Ομοίως, στο ίδιο πλαίσιο επικοινωνιακής διαχείρισης εμπίπτουν και οι σχετικές δηλώσεις του Υπουργού Παιδείας, τον περασμένο Απρίλιο, περί διπλασιασμού των Ψυχολόγων και των Κοινωνικών Λειτουργών στα σχολεία – τα τελευταία χρόνια – από τις 2000 στις 4000 καθώς και η στόχευση ύπαρξης Ψυχολόγου σχεδόν σε κάθε σχολείο της Επικράτειας.

Ειδικά, στο πεδίο των προσλήψεων ειδικών επιστημόνων, ήτοι Ψυχολόγων (ΠΕ23) και Κοινωνικών Λειτουργών (ΠΕ30) στα σχολεία της χώρας και τη σύνδεσή τους με την καταπολέμηση της σχολικής βίας και του σχολικού εκφοβισμού, σύμφωνα με δημοσίευμα που ουδέποτε διαψεύστηκε, κατά το σχολικό έτος 2023-24, στα Γενικά σχολεία, στα ΕΠΑΛ, στις Τάξεις Υποδοχής και στις Επιτροπές Διεπιστημονικής Υποστήριξης (ΕΔΥ) έγιναν 1.787 προσλήψεις. Επισημαίνεται, επίσης, ότι το μέγεθος των 4.000 ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών – που αναφέρεται ο Υπουργός – περιλαμβάνει το ΣΥΝΟΛΟ των προσληφθέντων αναπληρωτών Κοινωνικών Λειτουργών (ΠΕ30) και Ψυχολόγων (ΠΕ23) για το 2023-24, μαζί με τους μόνιμους και όσους εργάζονται στα Ειδικά Σχολεία και στα ΚΕΔΑΣΥ. Σημειώνουμε ότι το ως άνω αναφερόμενο επιστημονικό προσωπικό δεν είναι, εύλογα, εξειδικευμένο στο σύνολό του στο πεδίο της καταπολέμηση της σχολικής βίας και του σχολικού εκφοβισμού ούτε εργάζεται σε δομές με αυτό το αντικείμενο.

Όσο η κυβέρνηση επιμένει να επιλέγει την τιμωρία και την καταστολή αντί να σχεδιάζει και υλοποιεί πολιτικές πρόληψης και έμπρακτης στήριξης της εκπαιδευτικής κοινότητας, το πρόβλημα της ενδοσχολικής βίας δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά και αποτελεσματικά. Χρειάζεται πρόληψη – με έμφαση από την προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση – και ενημέρωση, με ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμπερίληψη. Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται η συνέργεια της πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, της οικογένειας και ασφαλώς του ίδιου του σχολείου. Κρίσιμη είναι η συνεχής εκπαίδευση και επιμόρφωση εκπαιδευτικών για τη διαχείριση της τάξης και των αρνητικών συμπεριφορών, ενώ αποτελεί αναγκαιότητα η ύπαρξη επαρκούς αριθμού ψυχολόγων σε όλα τα σχολεία με παράλληλη πρόβλεψη για την εποπτεία των σχολικών μονάδων.

Παράλληλα, η άμεση επαναφορά των μαθημάτων των κοινωνικών επιστημών στα Λύκεια μπορεί να βοηθήσει στην κοινωνικοποίηση των παιδιών και στην καταπολέμηση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού. Για την κατάργηση των μαθημάτων των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών και την ανάγκη επαναφοράς τους, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κατέθεσε πριν δύο μήνες την υπ’ αριθ. 6034/2024 σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η οποία παραμένει αναπάντητη.

 Με βάση τα παραπάνω,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποιος είναι ο σχεδιασμός του Υπουργείου για την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και του σχολικού εκφοβισμού;
2. Πόσοι Ψυχολόγοι και Κοινωνικοί Λειτουργοί υπηρετούν στα σχολεία της χώρας την τρέχουσα σχολική χρονιά και ποια προγράμματα υλοποιούν;
3. Πόσες ώρες και πόσες ημέρες ανά εβδομάδα, απασχολούνται οι υφιστάμενοι Ψυχολόγοι και Κοινωνικοί Λειτουργοί στα σχολεία της χώρας;
4. Τι επιμόρφωση λαμβάνουν δάσκαλοι και καθηγητές, με ποια συχνότητα και πως επικαιροποιείται αυτή, ώστε να μπορούν να διαχειριστούν περιστατικά παραβατικότητας, εκφοβισμού και βίας;
5. Ποια είναι τα αποτελέσματα των Ομάδων Δράσεων για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Ενδοσχολικής Βίας και του Εκφοβισμού που συγκροτήθηκαν από τις  Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης (ΠΔΕ);
6. Παραδόθηκε το Στρατηγικό Σχέδιο από την Επιστημονική Επιτροπή που ήταν επιφορτισμένη για την εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής για  την Πρόληψη  και Αντιμετώπισης της Βίας και της Παραβατικότητας Ανηλίκων;
7. Θα επανέλθουν τα μαθήματα των κοινωνικών επιστημών που καταργήθηκαν αναίτια πριν τέσσερα χρόνια (ν.4692/2020), στο ωρολόγιο πρόγραμμα του Λυκείου;

Οι ερωτώντες/ώσες Βουλευτές

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Καλαματιανός Διονύσιος – Χαράλαμπος

Αυλωνίτης Αλέξανδρος – Χρήστος

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μάλαμα Κυριακή

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παπαηλιού Γεώργιος

Πούλου Παναγιού

Σαρακιώτης Ιωάννης

Φάμελλος Σωκράτης