ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Θέμα: «Ο άνευ επαρκούς αιτιολόγησης αποκλεισμός των συνεταιριστικών τραπεζών από το θεσμό των μικροχρηματοδοτήσεων»

Η «υιοθέτηση» του θεσμικού πλαισίου αναφορικά με τη χορήγηση μικροχρηματοδοτήσεων, παρότι νομοθετήθηκε από τη Ν.Δ. με το ν.4701 (Α’ 128/30.06.2020), ήταν στρατηγικός πυλώνας της απελθούσας Κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Συνοπτικά, αφορά τη χορήγηση χρηματικού ποσού ανώτατου ύψους εικοσιπέντε χιλιάδων (25.000) ευρώ, χωρίς εμπράγματη ασφάλεια, από ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων σε πολύ μικρές οντότητες, φυσικά πρόσωπα που ασκούν ατομική δραστηριότητα, φυσικά πρόσωπα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, Φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας κ.ά. Τα ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων ιδρύονται και λειτουργούν με τη μορφή κεφαλαιουχικής ή αστικής εταιρείας αποκλειστικού σκοπού, έπειτα από άδεια λειτουργίας που χορηγείται από την Τράπεζα της Ελλάδος και μεταξύ άλλων θα πρέπει να καλύπτουν αρχικό κεφάλαιο ίσο τουλάχιστον με το ποσό των διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν.4701/2020, από το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται τα πιστωτικά ιδρύματα συμπεριλαμβανομένων των υποκαταστημάτων τους. Μέχρι στιγμής η Επιτροπή Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της ΤτΕ έχει χορηγήσει σχετική άδεια λειτουργίας στις εταιρείες με την επωνυμία: 1. «ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΚΡΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΩΝ ΤΑΜΕΙΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ MICROFINANCE SOLUTIONS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», Αριθ. Απόφ. 3/11.01.2022 (Β’ 114/18.01.2022), 2. ΕΞΥΠΝΕΣ ΜΙΚΡΟΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ – MICROFINANCE INSTITUTION», Αριθ. Απόφ. 459/2/17.03.2023 (Β’ 2077/31.03.2023) και 3. «ActionFinance Initiative Ίδρυμα Μικροχρηματοδοτήσεων ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», Αριθ. Απόφ. 465/1/5.5.2023 (Β΄ 3455/24.05.2023), κατά τα προβλεπόμενα στην αριθ. 178/2.10.2020 (Β’ 4315) απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΤτΕ αναφορικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας των ιδρυμάτων μικροχρηματοδοτήσεων και τις Ειδικές Συμμετοχές.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ήδη από το 2021 με κοινοβουλευτικές του παρεμβάσεις πιέζει στην κατεύθυνση ενεργοποίησης του θεσμού των μικροχρηματοδοτήσεων προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε χρηματοδότηση των πολύ μικρών επιχειρήσεων και των άλλων κατηγοριών του ν.4701/2020 αλλά και της αξιοποίησης της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας στη λειτουργία του θεσμού. Ωστόσο, μόλις προσφάτως ανακοινώθηκε από την ΕΑΤ το πρόγραμμα Ταμείο Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, τα κεφάλαια του οποίου συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ+) μέσω του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» ΕΣΠΑ 2021-2027 με ποσό που ανέρχεται σε 60 εκατομμύρια ευρώ. Με το νέο πρόγραμμα παρέχονται δάνεια διάρκειας από 12 έως 96 μήνες, μέσω άτοκης χρηματοδότησης από πλευράς Ταμείου (δηλ. σε ποσοστό 60% ή 75%, ανάλογα με το υποπρόγραμμα) ενώ το υπόλοιπο κεφάλαιο 40% ή 25% χορηγείται μέσω ενός εκ των τριών Ιδρυμάτων (AFI Microfinance, Microsmart και TMEΔΕ Microfinance Solutions) με επιτόκιο που δε θα υπερβαίνει εκείνο που θα εφάρμοζε σε αντίστοιχη χρηματοδότηση με το συνολικό χαρτοφυλάκιο των δανείων να ανέρχεται σε περίπου 83 εκατομμύρια ευρώ.

Με δεδομένα τα ανωτέρω, την ενεργοποίηση του θεσμού των μικροχρηματοδοτήσεων εν τέλει μέσω της συγχρηματοδότησης από το ΕΚΤ+ μειώνοντας το βαθμό κινδύνου που αναλαμβάνει το ίδρυμα μικροχρηματοδοτήσεων, το γεγονός ότι οι συνεταιριστικές τράπεζες εξαιρέθηκαν από το πεδίο εφαρμογής του ν.4701/2020 αλλά και από τη χορήγηση δανείων στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, εν αντιθέσει με τις συστημικές τράπεζες, και σε συνδυασμό με την αναγκαιότητα περαιτέρω κάλυψης του επενδυτικού κενού αλλά και διεύρυνσης της περιμέτρου των επιχειρήσεων που έχουν πρόσβαση στη χρηματοδότηση,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Πόσα δάνεια μικροχρηματοδοτήσεων χορήγησαν τα τρία αδειοδοτημένα από την ΤτΕ Ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων μέχρι τη δημιουργία του χρηματοδοτικού εργαλείου «Ταμείο Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ» της ΕΑΤ;
2. Προτίθεται να τροποποιήσει το ν.4701/2020 προκειμένου να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του και οι συνεταιριστικές τράπεζες, οι οποίες ήδη έχουν επιδείξει υψηλή τεχνογνωσία και αποτελεσματικότητα στο Εγγυοδοτικό Πρόγραμμα Μικροπιστώσεων “EaSI” που είχε ως στόχο την ενίσχυση πολύ μικρών επιχειρήσεων και ευάλωτων ομάδων παρέχοντας δάνεια με προνομιακούς όρους και μειωμένες εξασφαλίσεις έως 25.000€;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Μαμουλάκης Χάρης