Τοποθέτηση του Βουλευτή Ηλείας και αναπληρωτή Τομεάρχη Προστασίας του Πολίτη της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στην Ολομέλεια της Βουλής ως Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου στη συζήτηση για την αναμόρφωση του Σωφρονιστικού Κώδικα

Στην αρχή της τοποθέτησής του, ο κ. Καλαματιανός αναφέρθηκε στην απώλεια της Φώφης Γεννηματά, τονίζοντας πως το έργο και το παράδειγμά της, οι αγώνες της για τη δημοκρατία, τη δημόσια υγεία, την κοινωνία, παραμένουν ζωντανοί.

Αναφερόμενος στην έξαρση της εγκληματικότητας, επεσήμανε πως η κυβέρνηση προσπαθεί επικοινωνιακά να παρουσιάσει μια εικόνα αντίθετη με την πραγματικότητα.

«Σας ακούσαμε να μιλάτε για τη δήθεν μείωση της εγκληματικότητας και τη δήθεν ασφάλεια που νιώθουν οι πολίτες. Αλήθεια τα πιστεύετε αυτά που λέτε; Αν ναι, τότε είστε σε αντίθεση με την πραγματικότητα ή την αρνείστε.

Ακόμα και στις δημοσκοπήσεις, οι πολίτες δηλώνουν ότι η ανασφάλεια που νιώθουν είναι από τα πιο σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.

Τα επίσημα στοιχεία που έχουμε του 2021 σε σχέση με του 2020 δείχνουν αύξηση της εγκληματικότητας και στις ανθρωποκτονίες και στη βαρύνουσα εγκληματικότητα. Αλλά δείχνουν αύξηση και τα στοιχεία του 2021, σε σχέση με αυτά του 2019. Αύξηση στις ανθρωποκτονίες, στους βιασμούς, στις απάτες, στους εκβιασμούς. Ταυτόχρονα, το ίδιο χρονικό διάστημα, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του Συνηγόρου του Πολίτη, παρατηρείται αύξηση στην αστυνομική αυθαιρεσία σε ποσοστό 76%, μεταξύ των ετών 2019-2020, με περαιτέρω αύξηση 16% για το 2021.

Προκύπτει, λοιπόν, ότι δε σας ενδιαφέρει πραγματικά η ασφάλεια των πολιτών. Δίνετε όλη τη βαρύτητα στην καταστολή όσων δε σας είναι αρεστοί. Για αυτό προσλαμβάνετε χιλιάδες ειδικούς φρουρούς με κατ’ εξαίρεση διαδικασίες, με ελάχιστη εκπαίδευση. Για αυτό προσλαμβάνετε επιπλέον χίλιους ειδικούς φρουρούς, ξανά με κατ’ εξαίρεση διαδικασίες, με ελάχιστη εκπαίδευση για την αχρείαστη πανεπιστημιακή αστυνομία. Για αυτό και δεν αντιμετωπίζετε αποτελεσματικά τα φαινόμενα αυθαιρεσίας και κατάχρησης εξουσίας.

Εμείς επιμένουμε πως η πραγματική αντιμετώπιση της εγκληματικότητας στηρίζεται στην πρόληψη και την αντιμετώπιση κοινωνικών, οικονομικών, ψυχολογικών και ψυχιατρικών αιτιών που γεννούν το έγκλημα.

Χρειαζόμαστε μια αστυνομία εκπαιδευμένη με γνώση των νόμων, με σεβασμό στο Σύνταγμα, στα δικαιώματα του κάθε πολίτη. Μια αστυνομία επαρκώς στελεχωμένη και με ειδικούς επιστήμονες που θα συμβάλουν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της βαρύνουσας εγκληματικότητας, του οργανωμένου εγκλήματος, των γυναικοκτονιών, της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, των παιδοβιασμών. Εκεί χρειάζεται να δοθεί έμφαση.

Επομένως, χρειαζόμαστε μια αστυνομία με σωστή διάρθρωση του έμψυχου δυναμικού της, για να ενισχυθούν με επάρκεια τα τμήματα που καταπολεμούν την εγκληματικότητα στους δρόμους και τις γειτονιές. Χρειάζεται αναβάθμιση του υλικοτεχνικού εξοπλισμού και των κτηριακών υποδομών. Χρειαζόμαστε μια αστυνομία που θα μπορέσει να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις και τις κοινωνικές ανάγκες.»

Σχετικά με το σχέδιο του Σωφρονιστικού Κώδικα, ο κ. Καλαματιανός υπογράμμισε πως το 1989, στην κατάρτιση, τότε, του Σωφρονιστικού Κώδικα συμμετείχαν σπουδαίοι εισαγγελείς, καθηγητές, νομικοί, δικηγόροι.

«Τώρα ποιοι συμμετείχαν; Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων διαμαρτύρεται και καταγγέλλει ότι δεν είχε συμμετοχή στην κατάρτιση. Με ποιους, λοιπόν, διαβουλευτήκατε; Με την κα Νικολάου, την πρώην Γενική Γραμματέα; Ξέρετε, μετά από 3,5 χρόνια που είστε στη διακυβέρνηση, δεν μας εκπλήσσετε, έτσι συνηθίζετε να νομοθετείτε.

Σε ότι αφορά το Σωφρονιστικό Σύστημα, όλοι, πιστεύω, συμφωνούμε, ότι βασικός στόχος του συστήματος και της επιβολής ποινής είναι η διασφάλιση της προστασίας του κοινωνικού συνόλου με την απομάκρυνση του παραβάτη από την κοινωνία, η αποτροπή της διάπραξης νέων αδικημάτων και η συστηματική και μεθοδική επανένταξη του κρατουμένου, ώστε με την ολοκλήρωση της ποινής να ενσωματωθεί λειτουργικά στην κοινωνία. Ποιες, λοιπόν, θα έπρεπε να είναι οι προτεραιότητες του Σωφρονιστικού Συστήματος; Η ασφάλεια των κρατουμένων και των εργαζομένων στα Σωφρονιστικά Καταστήματα, η ανθρωπιστική προσέγγιση, η επανένταξη και η διαφάνεια.

Η κυβέρνηση τι εφαρμόζει; Παρουσιάζει μια τιμωρητική στάση και διάθεση, έναν ποινικό λαϊκισμό, μια αυστηροποίηση έως εξαφάνιση των αδειών, μια αδιαφορία για την εκπαίδευση των κρατουμένων, έναν περιορισμό του δικαιώματος μεταγωγής, ειδικά στις αγροτικές φυλακές. Οι νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης μέχρι σήμερα έχουν, ουσιαστικά, αδειάσει τις αγροτικές φυλακές. Η πληρότητα στις αγροτικές φυλακές ανέρχεται στο 35%, όταν στα άλλα Σωφρονιστικά Καταστήματα ανέρχεται ακόμα και στο 180%.

Επίσης, η σημερινή σωφρονιστική πολιτική δείχνει μια αδιαφορία για τις πολιτικές επανένταξης. Αντίθετα, υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τη διασπάθιση δημοσίου χρήματος με απευθείας αναθέσεις. Ταυτόχρονα, επικρατεί αδιαφάνεια, αναξιοκρατία και η τοποθέτηση “εκλεκτών” στις θέσεις ευθύνης.

Η έκταση της υποβάθμισης της σωφρονιστικής πολιτικής είναι τόσο μεγάλη που αναγκάζει να ασχοληθούν με αυτό το ζήτημα ευρωπαϊκοί θεσμοί. Είναι γνωστό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων ετοιμάζεται να εκδώσει δημόσια δήλωση για την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί στο Σωφρονιστικό Σύστημα της Χώρας. Θα είναι η δεύτερη μετά το 2011. Τι διαπίστωσε η αρμόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Υπερπληθυσμό, υποστελέχωση και άθλιες συνθήκες διαβίωσης. Επιπλέον, διαπίστωσε ότι στην Ελλάδα υπάρχει πολύ μεγάλη αυστηροποίηση των ποινών σε σχέση με την εγκληματικότητα. Με το σχέδιο νόμου κάνετε, ουσιαστικά, ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που θα έπρεπε να κάνετε για να αντιμετωπίσετε τα προβλήματα.

Είναι γνωστό πως αν υπάρξει δεύτερη δημόσια δήλωση, η Χώρα μας θα καταδικάζεται μονίμως. Τι αποτέλεσμα θα έχει αυτό; Θα πληρώνουν οι Έλληνες φορολογούμενοι αποζημιώσεις και πρόστιμα λόγω αυτής της καταδίκης.

Στο ερώτημα, λοιπόν, αν το σχέδιο του νέου Σωφρονιστικού Κώδικα που καταθέσατε, εισάγει ρυθμίσεις που θα βελτιώσουν την αρνητική κατάσταση που επικρατεί, η απάντηση είναι όχι. Το σχέδιο του νέου Κώδικα εισάγει οπισθοδρομικές ρυθμίσεις, σε σχέση ακόμα και με τον υφιστάμενο Κώδικα, διευρύνει και επιβάλλει αναχρονιστικές, συντηρητικές και πεπαλαιωμένες πολιτικές. Η στόχευσή του είναι η αυστηροποίηση, η συρρίκνωση και ο περιορισμός. Από τη μια, λοιπόν, η τιμωρητική στάση και διάθεση των διατάξεων του νέου Σωφρονιστικού Κώδικα είναι έντονη, από την άλλη οι πολιτικές που ενισχύουν και βοηθούν την επανένταξη είναι απούσες.

Είναι ξεκάθαρο ότι το σχέδιο του Κώδικα εντείνει, οξύνει και διευρύνει τα υφιστάμενα προβλήματα. Δεν μπορεί να υπηρετήσει τους στόχους μιας προοδευτικής, μιας σύγχρονης πολιτικής που έχει ως στόχο την ασφάλεια, αλλά και τον άνθρωπο και την επανένταξή του στο κοινωνικό σύνολο. Η εικόνα του Σωφρονιστικού Συστήματος της Χώρας είναι η εικόνα της κοινωνίας μας. Δυστυχώς, για ακόμη μια φορά η κυβέρνηση εμφανίζει το οπισθοδρομικό, το συντηρητικό και το αντικοινωνικό της πρόσωπο. Όμως, σύντομα, αυτός ο κατήφορος και η έκθεση της Χώρας στο εξωτερικό, σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς θα σταματήσει. Με την αποφασιστική κρίση του, ο ελληνικός λαός θα οδηγήσει αυτές τις πολιτικές εκεί που ανήκουν, στο παρελθόν.»

Κλείνοντας, ο κ. Καλαματιανός υπενθύμισε πως η διάταξη που οδηγεί σε αυξήσεις στις συντάξεις από 1-1-2023 είναι αντιγραφή της διάταξης του ν. 4475/2017 της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ που προέβλεπε αυτή την αύξηση.

«Ταυτόχρονα κόψατε τη 13η σύνταξη την οποία ψηφίσατε και λέγατε ότι θα τη διατηρήσετε. Τελικά την καταργήσατε και δώσατε το 1 δισ. που προβλεπόταν κατ’ έτος για τη 13η σύνταξη, στην ιδιωτικοποίηση της επικουρικής ασφάλισης.

Οι συνταξιούχοι μας δεν ξεχνούν τις τεράστιες περικοπές που η δική σας κυβέρνηση έκανε με το ν. 4051/12 και το ν. 4093/12 και οδήγησαν στην κατακρεούργηση των συντάξεων. Βεβαίως δε ξεχνούν και τα αναδρομικά τα οποία έχετε πετσοκόψει. Τα θυμούνται όλα αυτά και θα σας δώσουν συνολικά την απάντησή τους.»