Η πολιτική σύγκρουση γύρω από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ επανέρχεται με ιδιαίτερη ένταση στο δημόσιο διάλογο. Κατά τη γνώμη σας, πρόκειται για μια μεμονωμένη υπόθεση κακοδιαχείρισης ή για ένα οργανωμένο σύστημα πελατειακών εξυπηρετήσεων που λειτούργησε επί χρόνια με πολιτική κάλυψη και διασυνδέσεις στο κυβερνητικό κέντρο;
Πρόκειται για ένα οργανωμένο, δομικό σύστημα διαφθοράς και πελατειακών σχέσεων με απευθείας κάλυψη από το Μαξίμου. Το κύκλωμα των παράνομων επιδοτήσεων δεν έδρασε στο κενό, αλλά στηρίχθηκε και νομιμοποιήθηκε μέσα από συγκεκριμένες υπουργικές αποφάσεις για το Εθνικό Απόθεμα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για στρεβλώσεις και καταχρηστικές πρακτικές, φωτογραφικές εγκυκλίους και μεθοδεύσεις της κυβέρνησης. Οι ραγδαίες εξελίξεις και οι μαζικές κλήσεις υπόπτων από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επιβεβαιώνουν απόλυτα το μέγεθος της απάτης. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φέρει ακέραια την πολιτική ευθύνη, καθώς επιδόθηκε σε επιχείρηση συγκάλυψης καταψηφίζοντας την Προανακριτική Επιτροπή στη Βουλή. Αυτό το καθεστώς αδιαφάνειας απειλεί πλέον την ελληνική περιφέρεια, αφού οι ευρωπαϊκές κυρώσεις και το επαπειλούμενο μπλόκο στις πληρωμές θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση των Ελλήνων αγροτών.
Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με σκληρή κριτική για ζητήματα διαφάνειας, ελέγχου της εξουσίας και θεσμικής λογοδοσίας. Πιστεύετε ότι η υπόθεση των υποκλοπών έχει πραγματικά κλείσει πολιτικά ή εξακολουθεί να αποτελεί μια ανοιχτή πληγή για τη δημοκρατία και τη λειτουργία των θεσμών;
Η υπόθεση των υποκλοπών παραμένει μια ανοιχτή πολιτική πληγή και ένα μοντέλο διακυβέρνησης που έπληξε βάναυσα το Κράτος Δικαίου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης οργάνωσε αυτόν τον παρακρατικό μηχανισμό παρακολουθήσεων για να διευρύνει την εξουσία του. Και στην συνέχεια έκανε ότι χρειάζεται για να την συγκαλύψει. Από τη μία, η απόφαση του Αρείου Πάγου να αρχειοθετήσει την υπόθεση έπληξε το κύρος της Δικαιοσύνης, από την άλλη, θυμόμαστε όλοι το κοινοβουλευτικό πραξικόπημα της ΝΔ, που μπλόκαρε την σύσταση της Εξεταστικής Επιτροπής και ανάγκασε την αντιπολίτευση σε αποχώρηση από την διαδικασία. Επιπλέον επανήλθαν σε πρόσφατο νομοσχέδιο με το οποίο υπάλληλοι που είχαν ήδη αποσπάσει στην ΕΥΠ, οι ίδιοι τους μονιμοποίησαν με φωτογραφική διάταξη, ώστε ο προσωπικός μηχανισμός ελέγχου να μονιμοποιηθεί.
Από τη θέση του Αντιπροέδρου της Βουλής αλλά και με την εμπειρία σας από κυβερνητικά πόστα, πώς αποτιμάτε σήμερα τη λειτουργία του Κοινοβουλίου; Υπάρχει θεσμική υποβάθμιση και υπερσυγκέντρωση εξουσιών γύρω από το Μέγαρο Μαξίμου;
Από την πρώτη ημέρα διακυβέρνησης της ΝΔ με τον λεγόμενο νόμο του επιτελικού κράτους και την πρωτοφανή συγκέντρωση εξουσιών στο Μέγαρο Μαξίμου στήθηκε ένας αυταρχικός, στενός πυρήνας ελέγχου, που καταγγέλλουν ακόμη και οι ίδιοι οι βουλευτές της ΝΔ.
H θεσμική υποβάθμιση του Κοινοβουλίου αποτελεί πλέον μια καθημερινή πραγματικότητα. Το δόγμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη βασίζεται σε “χεράτες” παρεμβάσεις και σε μια πρωτοφανή υπερσυγκέντρωση εξουσιών γύρω από το Μέγαρο Μαξίμου, το οποίο λειτουργεί ως ένας αυταρχικός, στενός πυρήνας ελέγχου. Το Κοινοβούλιο, από κορυφαίος ναός της δημοκρατίας και του ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας, μετατρέπεται συστηματικά από την κυβερνητική πλειοψηφία σε ένα απλό βιομηχανικό εργαλείο επικύρωσης προειλημμένων αποφάσεων. Όταν η εκτελεστική εξουσία δεν ελέγχεται, όταν οι Ανεξάρτητες Αρχές στοχοποιούνται ή χειραγωγούνται και όταν η Δικαιοσύνη εργαλειοποιείται για να εξυπηρετήσει τις πολιτικές ανάγκες του Μεγάρου Μαξίμου, τότε η ίδια η Δημοκρατία νοσεί. Χρέος δικό μας, της προοδευτικής αντιπολίτευσης, είναι να υπερασπιστούμε το κύρος της Βουλής και να επαναφέρουμε τη θεσμική κανονικότητα και τη διαφάνεια που έχει ανάγκη ο τόπος.
Η πρόσφατη εκδήλωση στο Θησείο με κεντρικό πρόσωπο τον Αλέξη Τσίπρα και την ανακοίνωση νέου πολιτικού φορέα προκάλεσαν έντονο πολιτικό ενδιαφέρον. Ποιο μήνυμα θεωρείτε ότι εξέπεμψε η μαζική συμμετοχή πολιτών και τι αποτυπώνει για τις διαθέσεις στον προοδευτικό χώρο;
Αναμφίβολα, η εκδήλωση στο Θησείο τάραξε το πολιτικό σκηνικό. Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην πρώτη γραμμή της πολιτικής και η μαζική συμμετοχή των πολιτών αδιαμφισβήτητα προκαλεί αναδιάταξη στο πολιτικό σκηνικό. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να αισθανθούν αισιοδοξία και ασφάλεια, να αισθανθούν ότι κάποιοι νοιάζονται για αυτούς και ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν κι αλλιώς, να αισθανθούν ότι υπάρχει Κυβερνητική προοπτική που εμπεριέχει την ζωή των πολλών. Η νευρικότητα της πλειοψηφίας των υπαρκτών κομμάτων προδίδει την αμηχανία τους. Γιατί όταν η πρώτη γραμμή συναντά την κοινωνική βάση, το παλιό σκηνικό καταρρέει, αφήνοντας χώρο για την πραγματική ελπίδα των πολλών.
Πολλοί εκτιμούν ότι ο Αλέξης Τσίπρας εξακολουθεί να αποτελεί το μόνο πολιτικό πρόσωπο που μπορεί να ενώσει ευρύτερες προοδευτικές δυνάμεις απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Θεωρείτε ότι μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επόμενη ημέρα της Κεντροαριστεράς;
Η ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) από τον Αλέξη Τσίπρα εισάγει νέα δεδομένα στη ελληνική πολιτική πραγματικότητα, επιχειρεί να απαντήσει στην υπέρβαση του πολιτικού κατακερματισμού και τη συγκρότηση ενός εναλλακτικού πόλου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Ο Αλέξης Τσίπρας διαθέτει το πολιτικό εκτόπισμα και την κυβερνητική εμπειρία για να συσπειρώσει ανθρώπους από ένα ευρύτατο προοδευτικό φάσμα που εκτείνεται από τη ριζοσπαστική Αριστερά, τη Σοσιαλδημοκρατία, και την πολιτική Οικολογία.
Η συζήτηση για την ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης επανέρχεται πλέον με πιο έντονους όρους. Υπάρχουν σήμερα οι πολιτικές, κοινωνικές και προγραμματικές προϋποθέσεις για μια νέα μεγάλη προοδευτική συμμαχία ή εξακολουθούν να κυριαρχούν προσωπικές στρατηγικές και κομματικές περιχαρακώσεις;
Η ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης αποτελεί σήμερα μια ιστορική και κοινωνική αναγκαιότητα. Οι προσωπικές στρατηγικές και οι κομματικές περιχαρακώσεις δεν προσφέρουν υπηρεσίες και δεν υπηρετούν το ζητούμενο. Είναι καταστάσεις που απογοητεύουν τους πολίτες και οδηγούν στην απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Όταν η πολιτική ασχολείται με τον εαυτό της και όχι με τις ανάγκες των πολιτών γίνεται απωθητική, έχουμε υποχρέωση να μην αφήσουμε να συμβεί αυτό.
Μετά τις διαδοχικές εκλογικές ήττες και την εσωστρέφεια των τελευταίων ετών, πώς μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία να αποκαταστήσει σχέσεις εμπιστοσύνης με κοινωνικά στρώματα που απομακρύνθηκαν; Ποιο είναι το μεγαλύτερο πολιτικό διακύβευμα της επόμενης περιόδου;
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, μετά από μια μακρά και έντονη κυβερνητική και κοινοβουλευτική διαδρομή και μια περίοδο έντονης εσωστρέφειας, βρίσκεται σήμερα σε φάση αναπροσαρμογής και εσωτερικών διεργασιών. Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ στο πλαίσιο των τελευταίων πολιτικών αποφάσεων, επιβεβαιώνει τον σταθερό προσανατολισμό του στις προοδευτικές συγκλίσεις, υπογραμμίζοντας ότι η πολυδιάσπαση της Αριστεράς και του κέντρου ευνοεί αποκλειστικά τη διατήρηση της Νέας Δημοκρατίας στην εξουσία. Η ανασύνθεση αποτελεί καθολική κοινωνική απαίτηση που πρέπει να χτιστεί από τα κάτω, μέσα από τη βάση, τα συνδικάτα και την αυτοδιοίκηση. Τέλος εκτιμώ ότι το μεγαλύτερο πολιτικό διακύβευμα της επόμενης περιόδου έχει να κάνει με την συγκρότηση μιας ισχυρής, ρεαλιστικής, πλειοψηφικής και αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης που δεν θα φοβάται να συγκρουστεί με τα μεγάλα συμφέροντα και την υπεξαίρεση των δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων από μια κλειστή ελίτ, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι υπάρχει ένας άλλος, προοδευτικός δρόμος για τη χώρα.
Το τελευταίο διάστημα φαίνεται να διαμορφώνεται μια αυξανόμενη κοινωνική ανάγκη για πολιτική επανεκκίνηση και αξιόπιστη προοδευτική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Πιστεύετε ότι αυτή η δυναμική μπορεί να αποκτήσει οργανωμένα χαρακτηριστικά και να εξελιχθεί σε ευρύτερο πολιτικό και κοινωνικό ρεύμα;
κ. Παπαδή σωστά διατυπώνετε το ερώτημα, η αυξανόμενη κοινωνική ανάγκη για μια πολιτική επανεκκίνηση και μια αξιόπιστη προοδευτική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης αποτελεί μια ζωντανή δυναμική που αναπτύσσεται μέσα στην ίδια την κοινωνία. Αυτή η δυναμική μπορεί και οφείλει να αποκτήσει οργανωμένα χαρακτηριστικά, μετατρέποντας την απογοήτευση των πολιτών σε ένα πλειοψηφικό, προοδευτικό και κοινωνικό ρεύμα ανατροπής. Οι πολίτες απαιτούν λύσεις στα καθημερινά τους αδιέξοδα, οι οποίες μπορούν να προέλθουν μόνο μέσα από την ίδια την κοινωνία και για την κοινωνία.
Η ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά αναζητά νέο πολιτικό αφήγημα απέναντι στην ενίσχυση της συντηρητικής και ακροδεξιάς πολιτικής. Ποιος θα μπορούσε να είναι ο ελληνικός δρόμος για μια σύγχρονη, κοινωνικά πλειοψηφική και προοδευτική πρόταση διακυβέρνησης;
Η Ευρώπη σήμερα εγκλωβίζεται σε έναν επικίνδυνο συντηρητικό κατήφορο, ακριβώς επειδή η παραδοσιακή Σοσιαλδημοκρατία και η Κεντροαριστερά σε πολλές χώρες και για σειρά ετών υιοθέτησαν τη νεοφιλελεύθερη ατζέντα, διεκδικώντας κάθε φορά και πιο επίμονα αμφότερες, τον τίτλο του ‘’καλύτερου διαχειριστή’’, αμβλύνοντας και ενίοτε θολώνοντας την διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην συντήρηση και την πρόοδο. Η απάντηση σε αυτή την κρίση είναι η ριζική αλλαγή πορείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επίκεντρο ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα θέτει στο προσκήνιο την καταπολέμηση των ανισοτήτων και την ενίσχυση του κράτους πρόνοιας. Απαιτούνται πολιτικές ενάντια στις πολιτικές λιτότητας και του νεοφιλελευθερισμού, που απειλούν την ευρωπαϊκή ενοποίηση η οποία κινδυνεύει, αν δεν γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ του πλούσιου Βορρά και του δοκιμαζόμενου Νότου, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που χώρες όπως η Ελλάδα έρχονται αντιμέτωπες με οξυμένα φαινόμενα, όπως η ακρίβεια και η ενεργειακή φτώχεια. Στο πλαίσιο αυτό, προκρίνονται πρωτοβουλίες όπως η υιοθέτηση τολμηρότερων κοινών οικονομικών εργαλείων για την ανάσχεση της ακρίβειας, παράλληλα με μια γενναία γεωπολιτική στρατηγική. Η στρατηγική αυτή θα πρέπει να διαπερνά και τις εθνικές πολιτικές θέτοντας στο επίκεντρό τους την ανθρώπινη ζωή απέναντι στα κέρδη των καρτέλ και των επιχειρηματικών ομίλων.
Αν έπρεπε να συνοψίσετε σε μία φράση το βασικό πολιτικό δίλημμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης, ποιο θα ήταν;
Το βασικό πολιτικό δίλημμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης είναι αν οι πολίτες θα συνεχίσουν να ανέχονται τον δρόμο της κοινωνικής ανασφάλειας, της ακρίβειας και της θεσμικής απαξίωσης που επιβάλλει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ή αν θα επιλέξουν μια λύση με θετικό πρόταγμα για την ζωή τους.
