Χρειαζόμαστε μια ανθρωποκεντρική ρύθμιση για το ΑΙ και τα ΜΚΔ

Η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και των σχετικών απαγορεύσεων σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Γαλλία αλλά και η Ελλάδα από το 2027, βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων της IPU στη Βαρσοβία.

Η βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Κατερίνα Νοτοπούλου, ως μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διακοινοβουλευτική Ένωση – IPU- συμμετείχε στις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες συζητήσεις, για τις προκλήσεις που θέτει η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλά και τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως μέσο «Ευκαιρία ή Απειλή για τη Νεολαία»;

Ένα από τα πιο φλέγοντα ζητήματα που αφορούν τα νέα παιδιά και τις οικογένειες είναι αυτό του περιορισμού πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα επιστημονικά δεδομένα είναι σαφή: η υπερβολική και ανεξέλεγκτη χρήση τους μπορεί να συνδέεται με αυξημένο άγχος, δυσκολίες συγκέντρωσης, διαταραχές ύπνου και συναισθηματική επιβάρυνση, ιδιαίτερα κατά την εφηβεία, μια περίοδο κατά την οποία η προσωπικότητα και η ταυτότητα των νέων βρίσκονται ακόμη υπό διαμόρφωση.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν τα παιδιά πρέπει να αποκλειστούν από τον ψηφιακό κόσμο. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί εχει επιτραπεί στις πλατφόρμες να λειτουργούν με επιχειρηματικά μοντέλα που βασίζονται στην εκμετάλλευση της προσοχής και στην ενίσχυση της εξάρτησης. Η προστασία των παιδιών είναι αδιαπραγμάτευτη, η λύση ωστόσο, δεν μπορεί να εξαντλείται σε οριζόντιες απαγορεύσεις. 

Σε μια δημοκρατική κοινωνία, η προστασία των παιδιών και η διασφάλιση των δικαιωμάτων τους δεν είναι στόχοι αντικρουόμενοι, αλλά οφείλουν να συνυπάρχουν.

Επιπλέον, η ευθύνη για τη χρήση των social media δεν μπορεί να μεταφέρεται αποκλειστικά στα παιδιά και τις οικογένειες.

Στις συζητήσεις, έγινε ιδιαίτερη αναφορά στα ζητήματα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς δεν πρόκειται για ένα απλό τεχνολογικό ζήτημα αλλά για ζήτημα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα συστήματα AI εκπαιδεύονται πάνω σε δεδομένα που καθρεφτίζουν τις υπάρχουσες κοινωνικές παθογένειες, με αποτέλεσμα να αναπαράγουν και να εντείνουν τις διακρίσεις με βάση την τάξη, το φύλο, την εθνικότητα ,την αναπηρία.

Χωρίς ισχυρές δημοκρατικές ασφαλιστικές δικλείδες, η AI μετατρέπεται σε εργαλείο μαζικής επιτήρησης και συγκέντρωσης ισχύος στα χέρια των  λίγων.  

Το βασικό ερώτημα δεν είναι το αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα διαμορφώσει το μέλλον αφού αυτό γίνεται ήδη σε ένα βαθμό. Το ερώτημα είναι ποιος την ελέγχει και για ποια συμφέροντα λειτουργεί. 

Η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να υπηρετεί την κοινωνία και όχι μόνο την αγορά. Με διαφάνεια, δημοκρατική εποπτεία, λογοδοσία και ισχυρή προστασία της ιδιωτικότητας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.