Το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας αποτελεί ένα πεδίο, όπου σωρεύονται διαχρονικές παθογένειες αλλά και επίκαιρες  εξελίξεις. Συνιστά μία ανοιχτή πληγή, που τελικά επιβαρύνει τόσο τους κρατούμενους όσο και τους εργαζόμενους σ΄ αυτό, οι οποίοι εργαζόμενοι καλούνται καθημερινά να το κρατήσουν όρθιο στα όρια της αντοχής τους.

Οι ελληνικές φυλακές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ασφυκτικό υπερπληθυσμό, σοβαρή υποστελέχωση, απαρχαιωμένες υποδομές, ελλιπή ιατροφαρμακευτική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη, ανεπαρκείς πολιτικές εκπαίδευσης και επανένταξης για τους κρατούμενους. Οι εκθέσεις διεθνών  οργανισμών, του Συμβουλίου της Ευρώπης και οι ίδιες οι μαρτυρίες των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται στις φυλακές αποτυπώνουν μία πραγματικότητα, που δεν μπορείνα κρύβεται πίσω από επικοινωνιακές ασκήσεις.

Η κυβέρνηση της ΝΔ προσεγγίζει την εγκληματικότητα, όχι με όρουςπραγματικού σωφρονισμού , αλλά με όρους ποινικού λαϊκισμού. Έχει επιλέξει  τη διαρκή αυστηροποίηση των ποινών, την επικοινωνιακή επίκληση του δόγματος «νόμος και τάξη» και την καλλιέργεια της αντίληψης, σύμφωνα με την οποία οι εκφάνσεις της σωφρονιστικής πολιτικής  αντιμετωπίζονται με περισσότερη καταστολή και αυστηρότερες ποινές εγκλεισμού .

Το αποτέλεσμα όμως αυτής της πολιτικής είναι ορατό. Οι φυλακές γεμίζουν διαρκώς, οι συνθήκες επιδεινώνονται, οι εντάσεις αυξάνονται και το σωφρονιστικό σύστημα απομακρύνεται ολοένα και  περισσότερο από τον πραγματικό σκοπό του, που είναι η κοινωνική επανένταξη και όχι η απλή αποθήκευση ανθρώπων.

Η διαρκής αύξηση του πληθυσμού των φυλακών προκαλεί συνθήκες ασφυξίας για όλους. Τους κρατούμενους και τους εργαζόμενους στα καταστήματα καράτησης (τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους).

Αυτοί καλούνται να λειτουργήσουν υπό τεράστια επαγγελματική και ψυχολογική πίεση. Καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν δύσκολα και συχνά επικίνδυνα περιστατικά, με μεγάλη έλλειψη προσωπικού, με εξαντλητικές βάρδιες, με ανεπαρκή μέσα προστασίας και χωρίς την αναγκαία θεσμική και οικονομική  στήριξη από την πολιτεία.

Υπάρχει υποστελέχωση και συνακόλουθα εξάντληση  του προσωπικού,  χωρίς ουσιαστικό σχέδιο αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των συνθηκών εργασίας του.

Δεν μπορεί να υπάρξει ασφάλεια στα καταστήματα κράτησης όταν οι εργαζόμενοι βρίσκονται διαρκώς στα όρια της επαγγελματικής εξουθένωσης. Δεν μπορεί να υπάρξει εύρυθμη λειτουργία, όταν οι ελλείψεις μετατρέπονται σε κανονικότητα. Και βέβαια δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικός σωφρονισμός, όταν το ίδιο το σύστημα λειτουργεί υπό καθεστώς μόνιμης κρίσης.

Η σωφρονιστική πολιτική πρέπει να αλλάξει κατεύθυνση. Να μην αντιμετωπίζεται υπό τα πρίσμα της καταστολής, αλλά του πραγματικού   σωφρονισμού. Η φυλακή δεν μπορεί να λειτουργεί, ούτε ως χώρος κοινωνικής εγκατάλειψης, ούτε ως μηχανισμός διαρκούς αναπαραγωγής της βίας και του αποκλεισμού.

Χρειάζεται μία πολιτική που να επενδύει στην αποσυμφόρηση των φυλακών, στην ενίσχυση εναλλακτικών μορφών έκτισης ποινών, στην εκπαίδευση, στην εργασία και στην επιδίωξη  ουσιαστικής κοινωνικής επανένταξης των κρατουμένων.

Χρειάζεται όμως ταυτόχρονα και ουσιαστική στήριξη των εργαζομένων: Προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, συνεχής επιμόρφωση, σύγχρονα μέσα προστασίας, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και θεσμική αναγνώριση του δύσκολου έργου που οι εργαζόμενοι επιτελούν.

Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι εκτίθενται καθημερινά σε κινδύνους, όπως προκύπτει από τα συνεχόμενα περιστατικά βίας εντός των καταστημάτων κράτησης.

Όμως, θεσμικά-επαγγελματικά και οικονομικά είναι σε δυσμενή θέση: Όπως και η σωφρονιστική πολιτική εν συνόλω, δεν υπάγονται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης αλλά στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη-στη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής, ως πολιτικοί  υπάλληλοιχωρίς να εντάσσονται  σε κάποιο ειδικό μισθολόγιο, με αναγνώριση της μάχιμης πενταετίας, με παροχή  νοσηλείας-πρόσβαση  σε στρατιωτικά νοσοκομεία και με ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά (Η εξαγγελθείσα από την κυβέρνηση αύξηση του επιδόματος ειδικών συνθηκών  κατά 100 ευρώ, πέραν του ότι δεν συνδέεται με την εν λόγω ένταξη, είναι προφανές, ότι συνιστά «ψίχουλα»).

Εφόσον η σωφρονιστική πολιτική παραμένει στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, (οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι) να ενταχθούν ως αυτοτελές τμήμα στα Σώματα Ασφαλείας.

Αν, όπως θα έπρεπε, υπαχθεί στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, (οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι) να αποτελέσουν αυτοτελές τμήμα, όπως η δικαστική αστυνομία.   

Και πάντως, οι αόριστες εξαγγελίες της κυβέρνησης αποτελούν προεκλογικές υποσχέσεις και δεν έχουν πρακτικό αντίκρυσμα.

Συμπερασματικά,ο τρόπος με τον οποίο ένα κράτος αντιμετωπίζει τους κρατούμενους αλλά και τους εργαζόμενους στο σωφρονιστικό σύστημα αποκαλύπτει τελικά το ίδιο το πρόσωπο της δημοκρατίας. Και γι’ αυτό η συζήτηση για τις φυλακές δεν μπορεί να γίνεται μόνον, όταν σ’ αυτές  συμβαίνουν θάνατοι, εξεγέρσεις  ή  περιστατικά βίας, που το τελευταίο διάστημα πληθύνονται. Πρέπει να αποτελεί σταθερή πολιτική προτεραιότητα.

Ως ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε τα προβλήματα του σωφρονιστικού συστήματος, να στεκόμαστε δίπλα στα δίκαια αιτήματα των εργαζομένων και να διεκδικούμε ένα σύγχρονο, ανθρώπινο, ένα  πραγματικό σωφρονιστικό σύστημα, που να υπηρετεί την ασφάλεια, τη δημοκρατία και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας για όλους, εργαζόμενους και κρατούμενους.

Και δύο παρατηρήσεις που επιβεβαιώνουν, ότι η κυβέρνηση της ΝΔ ψεύδεται, δίδοντας ανέξοδες υποσχέσεις που δεν τηρούνται και δεν πρόκειται να τηρηθούν:  

Η μεταφορά των φυλακών Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο, που εξαγγέλθηκε το  έτος 2019, ακόμη «περιμένει», αφού και σήμερα, εν έτει 2026, δεν υπάρχει καν ανάδοχος για το έργο !  

Όσον αφορά την εξαγγελία για φυλακές στη Μεγαλόπολη, διά στόματος του πρωθυπουργού, και αυτή είναι προεκλογική. Την εμφάνισε  ως δεδομένη, μετά την αποφασισθείσα  βίαιη απολιγνιτοποίηση που κατέστησε τη Μεγαλόπολη και την ευρύτερη περιοχή «κρανίου τόπο». Η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης για την «κατασκευή» σωφρονιστικού καταστήματος είναι ψευδεπίγραφη, αφού δεν λέει κάτι για την κατασκευή φυλακών. Και πάντως δεν πρόκειται για «έργο» που θα στηρίξει την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας για τους  νέους της περιοχής, διευκολύνοντάς τους να μην την εγκαταλείψουν, ώστε να ενταχθεί στο ειδικό πρόγραμμα «δίκαιης μετάβασης».

Κούφια λόγια, για την προεκλογική επικοινωνία!