ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 16 Οκτωβρίου 2026

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα: «Επέκταση των παραμορφώσεων και των ξηρών βλαστών στα ροδάκινα της Λάρισας: Να προχωρήσει άμεσα η καταγραφή, η χρηματοδότηση της έρευνας και η αποζημίωση των παραγωγών»

Έντονη ανησυχία συνεχίζει να προκαλεί το φαινόμενο της παραμόρφωσης των ροδάκινων σε διάφορες περιοχές της ΠΕ Λάρισας. Στο πλαίσιο της προσπάθειας αντιμετώπισής του, η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει αναπτύξει ουσιαστικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ροδακινοπαραγωγών με αυτοψίες, σε συνεργασία με τους συνεταιρισμούς και με την επιστημονική συνδρομή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Η πρόσφατη επίσκεψη κλιμακίου στον «Αγροτικό Συνεταιρισμό Γιάννουλης» ανέδειξε εκ νέου τη σοβαρότητα του προβλήματος.

Οι δημοσιοποιημένες, στις 12 Οκτωβρίου, αυτοψίες της Περιφέρειας καταγράφουν εξάπλωση του φαινομένου, εκτός από τη Γιάννουλη, και σε άλλες καλλιεργητικές περιοχές των Δήμων Λαρισαίων, Τυρνάβου και Τεμπών. Από τις ποικιλίες «Α-37» και «Άνδρος», οι παραμορφώσεις επεκτείνονται πλέον στις ποικιλίες  «Κατερίνα», «Evert», καθώς και σε ισπανικές ποικιλίες. Σε ορισμένες εκμεταλλεύσεις οι απώλειες προσεγγίζουν το 100% της εμπορεύσιμης παραγωγής, ενώ το φαινόμενο των ξηρών βλαστών («ξερές βέργες») στις ροδακινιές προκαλεί ανησυχία ακόμη και για τη διατήρηση του φυτικού κεφαλαίου.

Στο πλαίσιο της διερεύνησης των αιτιών των φαινομένων αυτών, η Περιφέρεια είχε ήδη πραγματοποιήσει δειγματοληψίες στη Γιάννουλη τον Ιούνιο του 2025, προβλέποντας και εργαστηριακές αναλύσεις στο «Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο». Στις ροδακινιές έχει καταγραφεί ο μύκητας «φουζικόκκο» («Fusicoccum)», ενώ διερευνάται η πιθανή συμμετοχή και άλλων παραγόντων.

Οι παρεμβάσεις της Περιφέρειας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ενισχύουν την τεκμηρίωση και τη διεκδίκηση λύσεων από την πλευρά των καλλιεργητών, όμως η αντίδραση του ΥΠΑΑΤ δεν είναι μέχρι στιγμής ικανοποιητική. Το Υπουργείο, σε σχετική απάντηση στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, στις 21 Φεβρουαρίου 2025, αναγνώρισε την εξάπλωση του φαινομένου και ανέφερε εγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα με το «Μπενάκειο». Στις 13 Μαρτίου 2025 ανακοίνωσε, επίσης, κάποιες ενισχύσεις ήσσονος σημασίας για ροδάκινα και νεκταρίνια, λόγω παραμόρφωσης, αλλά δεν έχει προχωρήσει σε ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος.

Πράγματι, οι εν λόγω αποφάσεις δεν απαλλάσσουν την κυβέρνηση από την υποχρέωση να λογοδοτήσει για την περιορισμένη αποτελεσματικότητα των μέτρων που έλαβε και να αντιμετωπίσει τις σημερινές απώλειες. Η επιστημονική αβεβαιότητα δεν επιτρέπεται να λειτουργήσει ως άλλοθι για αναβολή της οικονομικής στήριξης στους καλλιεργητές που πλήττονται. Το Υπουργείο οφείλει να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο, εξασφαλισμένους πόρους και δεσμευτικές προθεσμίες, αξιοποιώντας την τεκμηριωμένη δουλειά της Περιφέρειας. Οι ροδακινοπαραγωγοί της Λάρισας δικαιούνται να γνωρίζουν εγκαίρως εάν και πώς θα στηριχθούν, ώστε να μπορέσουν να προγραμματίσουν τη συνέχιση της καλλιέργειας την επόμενη περίοδο.

Επειδή η προστασία των δέντρων και του εισοδήματος των καλλιεργητών απαιτεί συνδυασμό έρευνας, καταγραφής και άμεσης κρατικής παρέμβασης,

Επειδή οι όροι ασφάλισης του ΕΛΓΑ συνδέουν την αποζημίωση της φυτικής παραγωγής με συγκεκριμένους καλυπτόμενους κινδύνους, με αποτέλεσμα να απαιτείται σαφής πολιτική βούληση από την πλευρά του Υπουργείου για τις συγκεκριμένες ζημιές και για τη χρηματοδότηση όσων παραμένουν εκτός κάλυψης,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Πόσοι παραγωγοί, πόσες εκμεταλλεύσεις και πόσα στρέμματα επηρεάζονται στην ΠΕ Λάρισας, ανά δήμο και ποικιλία; Πότε θα ολοκληρωθεί η καταγραφή και πώς θα αποτυπωθούν χωριστά οι ζημιές στην παραγωγή και στο φυτικό κεφάλαιο, ώστε να εξεταστεί η δυνατότητα καταβολής άμεσων και επαρκών αποζημιώσεων;
2. Ποιο ερευνητικό πρόγραμμα χρηματοδοτείται σήμερα στο «Μπενάκειο» και στα συνεργαζόμενα πανεπιστημιακά εργαστήρια, με ποιον προϋπολογισμό, ποιες εκταμιεύσεις και ποια παραδοτέα; Πότε θα δημοσιοποιηθούν αποτελέσματα και επικαιροποιημένες οδηγίες προς τους παραγωγούς;
3. Ποιες συγκεκριμένες ζημιές καλύπτει ο ΕΛΓΑ και με ποιες προϋποθέσεις; Ποιο εναλλακτικό καθεστώς ενίσχυσης και ποιοι πόροι προβλέπονται για τις ακάλυπτες απώλειες και, όπου τεκμηριώνεται ανάγκη, την επαναφύτευση; Θα προωθηθεί πληρέστερη ασφαλιστική κάλυψη;
4. Εφόσον αποφασιστεί η καταβολή αποζημιώσεων, πότε θα ανακοινωθούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας, οι δικαιούχοι, τα ποσά και οι ημερομηνίες πληρωμής; Προβλέπεται προκαταβολή ή άλλη άμεση ενίσχυση για τις εκμεταλλεύσεις που αντιμετωπίζουν σχεδόν ολική απώλεια εμπορεύσιμης παραγωγής;

Ο Ερωτών Βουλευτής
Καριπίδης Ιωάννης