Ειδικός Αγορητής στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων ήταν ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιάννης Καριπίδης, για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών: «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής», επισημαίνοντας:

«Οι αριθμοί ευημερούν, οι άνθρωποι δυσκολεύονται»

Η Ελλάδα εμφανίζει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά και οι πολίτες δεν την βλέπουν στην τσέπη τους. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τα πλεονάσματα, ενώ τα νοικοκυριά αδυνατούν να αποταμιεύσουν. Οι αριθμοί ευημερούν, οι άνθρωποι δυσκολεύονται.

Για να δούμε τι λένε όμως οι ευρωπαϊκοί δείκτες. Ο μέσος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα βρίσκεται στα 18.800 ευρώ. Πολύ πρόσφατο στοιχείο της ΕΛΣΤΑΤ. Είναι έναντι των 41.500 ευρώ που είναι ο μέσος μισθός στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπολειπόμαστε πολύ, κάτω από το μισό βρισκόμαστε. Στην πραγματική ατομική κατανάλωση είμαστε στο 80% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ περίπου στο 68%.

Το ένα τέταρτο του πληθυσμού μας βρίσκεται στον κίνδυνο φτώχειας. Επαπειλείται ανά πάσα στιγμή με φτωχοποίηση. Στην Ευρώπη είναι μεγαλύτερο το ποσοστό. Είναι αυτοί που δεν απειλούνται.

«Η αποταμίευση είναι αρνητική»

Η αποταμίευση των ελληνικών νοικοκυριών είναι αρνητική στο μείον 2,5 κάθε χρόνο και πέφτουν οι αποταμιευτές. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Οι πολίτες καταναλώνουν τις οικονομίες τους για να βγάλουν το μήνα. Και ενώ η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τους δημοσιονομικούς δείκτες. Δεν αρκεί να αυξάνεται το ΑΕΠ αν δεν αυξάνεται το εισόδημα των πολλών. Δεν αρκεί να μιλάμε για επενδύσεις όταν οι οικογένειες αδυνατούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες. Η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο σε διαγράμματα. Μετριέται στο σούπερ μάρκετ, στο ενοίκιο, στον λογαριασμό του ρεύματος. Ο υφυπουργός Οικονομικών, ο κ. Πετραλιάς, υποστήριξε ότι το πρωτογενές πλεόνασμα μειώνεται επειδή η κυβέρνηση επιστρέφει περισσότερα χρήματα στην κοινωνία.

«Υπερπλεονάσματα 17 δισεκατομμύρια ευρώ»

Ας δούμε όμως τα στοιχεία και θα πάρω τα πολύ πρόσφατα του 2025 και 2026. Το 2025 από πρόβλεψη 2,4% για το πρωτογενές πλεόνασμα, η επίδοση διαμορφώθηκε στο 5,1 με υπεραπόδοση περίπου 6,5 δισ. Το ‘26 η πρόβλεψη είναι 3,6, ενώ τα στοιχεία του 9μήνου εμφανίζουν πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 11 δισ. Μιλάμε για πολύ μεγάλο ποσό. Δηλαδή περίπου το 4,2% του ΑΕΠ. Συνολικά την περίοδο 2022-2025 τα υπερπλεονάσματα υπολογίζονται σε 17 δισεκατομμύρια ευρώ. Πώς δημιουργήθηκαν; Ποιος πλήρωσε το κόστος; Η απάντηση βρίσκεται στην έμμεση φορολογία, στον ΦΠΑ, στην ακρίβεια και τη διαρκή πίεση των νοικοκυριών. Τα έσοδα από τον ΦΠΑ έχουν αυξηθεί κατά περίπου 77%, δηλαδή κατά 13 δισ. περίπου σε σχέση με το 2021. Η πάταξη της φοροδιαφυγής αποδίδει περίπου 2,7 δισ. σύμφωνα με αντικειμενικούς προσδιορισμούς. Όμως, τουλάχιστον 2,2 δισ. ευρώ συνδέονται με την πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση που προκαλεί ο πληθωρισμός. Δεν μπορούμε να παρουσιάζουμε κάθε αύξηση εσόδων ως επιτυχία όταν ο πολίτης πληρώνει ακριβότερα ακόμα και τα πιο βασικά αγαθά.

Υπάρχουν επίσης δυνατότητες για ουσιαστικότερη φορολόγηση των υπερκερδών. Οι σχετικές εκτιμήσεις για την αξιοποίηση του μηχανισμού κάνουν λόγο για δυνητικά έσοδα 6 δισ. περίπου για το 2% του ΑΕΠ. Και ενώ η κοινωνία πιέζεται, η κυβέρνηση ζήτησε να αξιοποιήσει περίπου 1 δισ. αντί του 1,6 δισ. που θα μπορούσε να διεκδικήσει στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής της ενεργειακής ανθεκτικότητας. Το ζήτημα επομένως δεν είναι ότι δεν υπάρχουν περιθώρια. Είναι ότι επιλέγεται να μην τα αξιοποιήσουμε προς όφελος της κοινωνίας.

«Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο»

Απαιτείται όμως μεγάλη οικογενειακή δυνατότητα αποταμίευσης που να μπορεί να φτάσει ακόμα μεσοπρόθεσμα και τις 10.000 ευρώ. Τι θα γίνει με αυτές τις οικογένειες που δεν μπορούν να κάνουν τέτοιες κινήσεις; Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο ή εκείνες ακόμη που δεν έχουν καμία οικονομική άνεση. Πρέπει να φροντίσουμε για τα παιδιά αυτών των οικογενειών, γιατί οι φτωχότερες οικογένειες θα μείνουν δια παντός εκτός. Είναι λογική σκέψη και θεμιτή να υπάρξει ένα παιδί το οποίο θα βρει, όταν θα ενηλικιωθεί, κάτι το οποίο θα το βοηθήσει να ξεκινήσει τη ζωή του. Η δική μας πρόταση ήταν ότι αυτά τα σοβαρά θέματα δεν παρουσιάζονται ως μέτρο ενόψει εκλογών, αλλά σημειώνονται σοβαρά από τα κόμματα και από τη Βουλή, για να καταλήξουμε σε ένα μέτρο το οποίο πρέπει να ισχύει διαχρονικά, να ισχύει για τουλάχιστον μια γενιά. Να συμφωνήσουμε σε αυτό όλοι μαζί.

Στο στεγαστικό η επιδότηση ενοικίου αντιστοιχεί ουσιαστικά σε περίπου 20 ευρώ τον μήνα. Η πρόβλεψη για αναδρομική τακτοποίηση στοιχείων στο Ε9 σε βάθος δωδεκαετίας στο πλαίσιο του ΜΙΔΑ ουσιαστικά λέει ότι, ενώ για την πρώτη κατοικία στα χωριά ουσιαστικά είναι λίγα τα λεφτά τα οποία δίνονται, περίπου 8 εκατομμύρια ευρώ, εδώ μπορεί να ανευρεθούν οφειλές οι οποίες παραγράφονται ουσιαστικά πολύ μεγαλύτερες από περιουσίες οι οποίες δεν δηλώθηκαν καν στο Ε9. Τώρα οι προτάσεις μας είναι για το τι θα μπορούσαμε να κάνουμε στον φετινό προϋπολογισμό, στα φετινά μέτρα για την ανακούφιση του κόσμου. Έχουμε καταθέσει ένα συνεκτικό πλαίσιο παρεμβάσεων.

«Τι προτείνουμε»

Πρώτον, προτείνουμε μηδενικό ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα, πράγματα που έχουν κάνει σε άλλες χώρες. Στα φάρμακα, στα βασικά προϊόντα και στα είδη γυναικείας υγιεινής. Όλες αυτές όλες αυτές οι κινήσεις περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Οδηγία 542 του 2022. Δεν κομίζουμε γλαύκα στην Αθήνα, αλλά θέλουμε να κάνουμε κάτι που κάνει όλη η Ευρώπη. Προτείνουμε μόνιμη μείωση του ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά. Προτείνουμε μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης για περιορισμένο χρονικό διάστημα στα κατώτερα ευρωπαϊκά επίπεδα. Θέλουμε έλεγχο στα διυλιστήρια και στις τράπεζες. Διεκδικούμε την αποκατάσταση των απωλειών εργαζομένων και συνταξιούχων με την επαναφορά του 13ου μισθού και 13ης σύνταξης. Κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία έχει κεφαλαιοποίηση περίπου 22-23 δισεκατομμύρια ευρώ.

«Είμαστε αντίθετοι στο νομοσχέδιο»

Αμφισβητούμε τη χρήση της δημοσιονομικής σταθερότητας ως άλλοθι για τη διατήρηση κοινωνικών ανισοτήτων. Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη επενδύσεων. Αμφισβητούμε την πολιτική που ενισχύει όσους ήδη έχουν πόρους και αφήνει τους πολλούς να παλεύουν με την ακρίβεια. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η χώρα παράγει πλεονάσματα. Είναι ποιος πληρώνει για να δημιουργηθούν και ποιος ωφελείται από αυτά. Δεν είναι αν οι αριθμοί βγαίνουν, είναι αν βγαίνει ο μήνας για τους πολίτες. Χρειάζεται αλλαγή προτεραιοτήτων. Δίκαιη φορολογία, αξιοπρεπείς μισθοί και συντάξεις, ισχυρό κοινωνικό κράτος, προστασία της πρώτης κατοικίας και ουσιαστική στήριξη αυτών που έχουν ανάγκη. Η οικονομία δεν υπάρχει για να υπηρετεί αριθμούς. Οι αριθμοί πρέπει να υπηρετούν την οικονομία. Αυτό είναι το κριτήριο και με το οποίο κρίνουμε το νομοσχέδιο και με αυτό το κριτήριο η κυβερνητική πολιτική αποτυγχάνει.

Είμαστε αντίθετοι καταρχήν στο νομοσχέδιο και θα τοποθετηθούμε για τα θετικά στην αυριανή συνεδρίαση στην Ολομέλεια.