Επικοινωνία / Contact Συνδέσεις RSS Twitter Facebook YouTube flickr

16/03/2017

Ο Κώστας Πουλάκης παρουσίασε τις προτάσεις της Επιτροπής του ΥΠΕΣ για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης


Σε εκδήλωση της ΝΕ Χίου του ΣΥΡΙΖΑ, παρουσία και αυτοδιοικητικών στελεχών και εκπροσώπων φορέων της περιοχής, μίλησε σήμερα ο Κώστας Πουλάκης, μέλος της ΚΕ του κόμματος και ΓΓ του Υπουργείου Εσωτερικών, παρουσιάζοντας τις προτάσεις της Επιτροπής του ΥΠΕΣ για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Όπως ξεκαθάρισε ο κ. Πουλάκης, οι κατατεθείσες προτάσεις δεν εξαντλούνται στο εκλογικό σύστημα, αλλά διαρθρώνονται γύρω από τέσσερις βασικούς άξονες : πρώτον, την ενίσχυση της αυτοτέλειας και της διοικητικής αποτελεσματικότητας των ΟΤΑ, δεύτερον, την οργανωτική και θεσμική ανασυγκρότηση των Ο.Τ.Α. και την εμβάθυνση της Τοπικής Δημοκρατίας, τρίτον, τη διαφάνεια, τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας των ΟΤΑ και, τέταρτον, τον αναπτυξιακό αναπροσανατολισμό των Δήμων και των Περιφερειών.

Στόχος, όπως ανέφερε, της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΣ είναι «το αμέσως επόμενο διάστημα να προχωρήσουμε σε μία σε βάθος δημοκρατική συζήτηση με τους αιρετούς σε όλη την Ελλάδα, αλλά και με την ίδια την κοινωνία, πάνω στις προτάσεις που κατατέθηκαν. Έχουμε πει κατ’ επανάληψη ότι η τελική πρόταση της κυβέρνησης θα στηριχθεί σαφέστατα σε πολύ μεγάλο βαθμό στο πρώτο αυτό υλικό που έχει παραχθεί από την Επιτροπή, θα λάβει όμως υπόψη όλες τις απόψεις που θα κατατεθούν στο διάλογο».

Σχολιάζοντας, μάλιστα, τη στάση των αυτοδιοικητικών φορέων, και κυρίως του Προέδρου της ΚΕΔΕ, κ. Πατούλη, στον εν εξελίξει διάλογο, ο ΓΓ του ΥΠΕΣ τόνισε : «Φαίνεται ότι ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ αισθανόταν πιο άνετα, όταν οι αποφάσεις – που επηρέαζαν άμεσα το παρόν και το μέλλον της Αυτοδιοίκησης και την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών – λαμβάνονταν μέσα σε κλειστά υπουργικά γραφεία. Διότι, δεν μπορεί να εξηγηθεί αλλιώς η…επικοινωνιακή «καταιγίδα» που προσπαθεί – όχι πάντα με επιτυχία, είναι η αλήθεια – να προκαλέσει ο κ. Πατούλης, ξεκινώντας από προσωπικού χαρακτήρα επιθέσεις και φτάνοντας σε φαιδρότητες, όπως η πρόσκληση του Υπουργού σε ντιμπέιτ, προσπαθώντας να δημιουργήσει μια ψευδή εικόνα δήθεν «μονομαχίας». Έσυρε την ΚΕΔΕ σε αποχώρηση από την επίσημη Επιτροπή του Υπουργείου και  αντί ως θεσμικός εκπρόσωπος της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης  να μετάσχει στη διαβούλευση με τις απόψεις της, επιδόθηκε σε έναν «χαρτοπόλεμο» ανακοινώσεων».

Τέλος, ο κ. Πουλάκης παρουσίασε και έναν σύντομο απολογισμό της δουλειάς που έχει γίνει από το Υπουργείο, σχολιάζοντας ότι «η σημερινή κυβέρνηση έχει ήδη παράξει σημαντικό έργο στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ένα έργο με ξεκάθαρο προοδευτικό, αριστερό πρόσημο, με προτεραιότητα τη στήριξη της εργασίας, της κοινωνικής αλληλεγγύης και της δίκαιης ανάπτυξης. Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό κάποιοι ενοχλούνται τόσο».

 

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Φίλες και φίλοι,

 

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση να μιλήσω στη σημερινή εκδήλωση με θέμα τη ριζοσπαστική αλλαγή του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Μια εκδήλωση που θέλω να πιστεύω ότι θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μόλις πριν λίγες μέρες δόθηκαν στη δημοσιότητα οι προτάσεις της Επιτροπής που είχε συσταθεί στο Υπουργείο Εσωτερικών για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Όπως ίσως ξέρετε οι περισσότεροι και οι περισσότερες, οι προτάσεις αυτές κατατέθηκαν ως μία πρώτη επεξεργασία για περαιτέρω διάλογο, με βάση και το χρονοδιάγραμμα που έχει εξαγγείλει ο Υπουργός Εσωτερικών, σύντροφος Πάνος Σκουρλέτης.

Στόχος μας είναι το αμέσως επόμενο διάστημα να προχωρήσουμε σε μία σε βάθος δημοκρατική συζήτηση με τους αιρετούς σε όλη την Ελλάδα, αλλά και με την ίδια την κοινωνία, πάνω στις προτάσεις που κατατέθηκαν.

Θέλουμε να ακούσουμε παρατηρήσεις, συμφωνίες και διαφωνίες, αλλά και άλλες, εναλλακτικές προτάσεις.

Και έχουμε πει κατ’ επανάληψη ότι η τελική πρόταση της κυβέρνησης θα στηριχθεί σαφέστατα σε πολύ μεγάλο βαθμό στο πρώτο αυτό υλικό που έχει παραχθεί από την Επιτροπή, θα λάβει όμως υπόψη όλες τις απόψεις που θα κατατεθούν στο διάλογο.

Άλλωστε, έχω τη γνώμη ότι ως κυβέρνηση και ως πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΣ εξαρχής δείξαμε τη διαφορετική νοοτροπία μας, τη διαφορετική αντίληψή μας σχετικά με το πώς πρέπει να προκύπτουν οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις.

Όπως με την επιλογή που κάναμε, πριν ένα χρόνο περίπου να συστήσουμε μία Επιτροπή, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων και ασχολούμενων με τα θέματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης :

- των επιτελικών στελεχών του ΥΠΕΣ, που είναι οι φορείς της θεσμικής μνήμης,

- ειδικών επιστημόνων και εμπειρογνωμόνων από πληθώρα γνωστικών αντικειμένων στα θέματα της Αυτοδιοίκησης

- και, κυρίως, των εκπροσώπων της ΚΕΔΕ, της ΕΝΠΕ και των εργαζομένων στους Δήμους και στις Περιφέρειες.

Η διαδικασία που ακολουθήσαμε και ακολουθούμε, δηλαδή η «από τα κάτω» επεξεργασία των προτάσεων που θα συναποτελέσουν τη ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της Αυτοδιοίκησης που επιδιώκουμε, είναι πράγματι πρωτοφανής.

Και φαίνεται πως έχει φέρει σε δύσκολη θέση κάποιους από τις αυτοδιοικητικές συνδικαλιστικές ηγεσίες, όπως ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, κ. Πατούλης.

Φαίνεται ότι ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ αισθανόταν πιο άνετα, όταν οι αποφάσεις – αποφάσεις που επηρέαζαν άμεσα το παρόν και το μέλλον της Αυτοδιοίκησης και την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών – λαμβάνονταν μέσα σε κλειστά υπουργικά γραφεία.

Διότι, δεν μπορεί να εξηγηθεί αλλιώς η…επικοινωνιακή «καταιγίδα» που προσπαθεί – όχι πάντα με επιτυχία, είναι η αλήθεια – να προκαλέσει ο κ. Πατούλης, ξεκινώντας από προσωπικού χαρακτήρα επιθέσεις και φτάνοντας σε φαιδρότητες, όπως η πρόσκληση του Υπουργού σε ντιμπέιτ, προσπαθώντας να δημιουργήσει μια ψευδή εικόνα δήθεν «μονομαχίας».

Έσυρε την ΚΕΔΕ σε αποχώρηση από την επίσημη Επιτροπή του Υπουργείου, η οποία αντί – ως θεσμικός εκπρόσωπος της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης – να μετάσχει στη διαβούλευση με τις απόψεις της, επιδόθηκε σε έναν «χαρτοπόλεμο» ανακοινώσεων και δελτίων τύπου.

Και, τώρα, ξεκινάει περιοδείες σε όλη την Ελλάδα, για να δημιουργήσει την εντύπωση της δήθεν πάνδημης αντίθεσης της Αυτοδιοίκησης στις προτάσεις που δημοσιοποιήθηκαν.

Ο στόχος όλης αυτής της προσπάθειας του κ. Πατούλη είναι σαφής. Αναδείχθηκε από την πρόσφατη, επιλεκτική, συνάντησή του με τον κ. Βορίδη, αλλά κυρίως από τη ρητή τοποθέτηση κάποιων αιρετών στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ : Στόχος είναι η με κάθε τρόπο φθορά της κυβέρνησης.

Και θα έλεγα ότι όλες οι απόψεις, ακόμα και οι τέτοιου είδους επιδιώξεις, είναι θεμιτές. Αρκεί ο κ. Πατούλης, ενεργώντας ως «κομματάρχης» της Νέας Δημοκρατίας, να μην εκθέτει και να μην ευτελίζει και το θεσμό της αυτοδιοίκησης, που έχει γράψει πολλές σελίδες ιστορίας στη χώρα μας πριν και, το κυριότερο, θα συνεχίσει να γράφει ιστορία και πολύ μετά τον ίδιο.

Θα, λοιπόν, για δύο λεπτά, πριν προχωρήσω στην παρουσίαση των προτάσεων της Επιτροπής για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, να «σηκώσω», αν θέλετε, «το γάντι» και να σχολιάσω λίγο τις «κορώνες» του κ. Πατούλη ότι δήθεν η σημερινή κυβέρνηση καταστρέφει την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Για να δούμε, λοιπόν, τι έχει κάνει το Υπουργείο Εσωτερικών τα τελευταία δύο χρόνια :

Πρώτον, σε ό,τι αφορά τις θεσμική συγκρότηση και τη διοικητική λειτουργία της Αυτοδιοίκησης και της Αποκέντρωσης:

- Προχωρήσαμε στη μεταρρύθμιση του θεσμού της Αποκέντρωσης, με αντικατάσταση του κομματικά διορισμένου Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης από το θεσμό του Συντονιστή. Η διαδικασία επιλογής των επτά Συντονιστών για τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις της χώρας, μετά και την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων στη συγκρότηση του ΑΣΕΠ, προχωρά και θα έχει ολοκληρωθεί τις αμέσως επόμενες λίγες εβδομάδες.

- Σχεδιάσαμε από κοινού με την Αυτοδιοίκηση και εντάξαμε στο νέο ΕΣΠΑ σειρά έργων που θα δημιουργήσουν τις διοικητικές και υλικοτεχνικές προϋποθέσεις για τον εκσυγχρονισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

- Αποσαφηνίσαμε τις προϋποθέσεις προσωρινής αργίας των αιρετών που παραπέμπονται αμετάκλητα για κακουργήματα, ώστε η ασάφεια του νόμου να μην αφήνει «παραθυράκι» προνομιακής μεταχείρισης ορισμένων αιρετών που έχουν δικαστικές περιπέτειες, ενισχύοντας την καχυποψία των πολιτών προς το θεσμό της Αυτοδιοίκησης.

Δεύτερον, σε ό,τι αφορά το έμψυχο δυναμικό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης :

- Απελευθερώσαμε τις μέχρι τότε πλήρως «παγωμένες» προσλήψεις μόνιμου προσωπικού των κατηγοριών Υ.Ε. και Δ.Ε. στις ανταποδοτικές υπηρεσίες των Ο.Τ.Α.

- Επαναφέραμε στην υπηρεσία υπαλλήλους που με τρόπο οριζόντιο και αντισυνταγματικό είχαν τεθεί σε διαθεσιμότητα, με αποτέλεσμα τη διάλυση εξαιρετικά χρήσιμων υπηρεσιών όπως η Δημοτική Αστυνομία και οι Σχολικοί Φύλακες.

- Δώσαμε στους Ο.Τ.Α. τη δυνατότητα να παραιτούνται από ένδικα μέσα σε αντιδικίες με εργαζομένους τους, αποκαθιστώντας την ισονομία και δίνοντας τη δυνατότητα στους Δήμους και τις Περιφέρειες, εφ’ όσον πράγματι έχουν ανάγκη τις υπηρεσίες των ανθρώπων αυτών και τη δυνατότητα να καταβάλλουν τη μισθοδοσία τους, να δίνουν ένα τέλος στη δικαστική ομηρία τους.

- Εξασφαλίσαμε τη μεταφορά του προσωπικού δημοτικών επιχειρήσεων που κλείνουν στους οικείους Δήμους, ώστε και οι άνθρωποι αυτοί να μην βρεθούν στο δρόμο και οι Δήμοι να μη στερηθούν τις υπηρεσίες έμπειρου προσωπικού τους.

- Αποκαταστήσαμε το ωράριο των βρεφονηπιοκόμων, που είχαν πέρα από κάθε λογική εξομοιωθεί με το διοικητικό προσωπικό, εξασφαλίζοντας υψηλής ποιότητας φροντίδα για τα παιδιά.

- Δώσαμε στους Ο.Τ.Α. τη δυνατότητα να επεκτείνουν, μέχρι και το πλήρες ωράριο, τις συμβάσεις εργασίας των υπαλλήλων με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου μειωμένης απασχόλησης, ώστε και οι φορείς να καλύπτουν τις ανάγκες τους, χωρίς προσφυγή σε έκτακτο προσωπικό, και οι εργαζόμενοι να έχουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα και όχι «χαρτζιλίκι».

- Αντιμετωπίσαμε, με νομοθετική παρέμβαση, τα προβλήματα που είχαν προκύψει στην πληρωμή των συμβασιούχων της καθαριότητας, των οποίων οι συμβάσεις παρατάθηκαν έως το τέλος του 2017 και ήδη τα προβλήματα με τις κατά τόπον υπηρεσίες Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχουν αρχίσει να λύνονται.

- Τέλος, το σημαντικότερο, ανοίξαμε το ζήτημα των εργασιακών σχέσεων στους Ο.Τ.Α., με τη σαφή και διακηρυγμένη πρόθεση του Υπουργού Εσωτερικών και των λοιπών συναρμόδιων Υπουργών της κυβέρνησης, το ζήτημα της καταστρατήγησης του θεσμού των συμβάσεων ορισμένου χρόνου να αντιμετωπιστεί το συντομότερο δυνατό και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε οι άνθρωποι που καλύπτουν πράγματι πάγιες και διαρκείς ανάγκες των Ο.Τ.Α. να απασχολούνται με σταθερές σχέσεις εργασίας.

Τρίτον, σε ό,τι αφορά τα οικονομικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης :

- Διασφαλίσαμε την ομαλή χρηματορροή προς τους Ο.Τ.Α., ακόμα και στις πλέον δυσμενείς από δημοσιονομική σκοπιά συνθήκες, με αποτέλεσμα μέχρι και σήμερα να έχει εγκαίρως εκταμιευθεί το σύνολο των πιστώσεων που τους αφορούν.

- Εξασφαλίσαμε σημαντική συμμετοχή των Ο.Τ.Α., με 324 εκατομμύρια, στο πρόγραμμα εξόφλησης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων που είναι σε εξέλιξη. Ένα πρόγραμμα που θα στηρίξει την εξυγίανση των Δήμων και των Περιφερειών και, ταυτόχρονα, θα τονώσει την τοπική οικονομική κίνηση.

- Σε συνεννόηση και συνεργασία με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων εκπονήσαμε προγράμματα χρηματοδότησης των Ο.Τ.Α. για αναπτυξιακές/επενδυτικές δραστηριότητες, ενώ ταυτόχρονα προωθήσαμε λύσεις και στο θέμα του δανεισμού και της υπερχρέωσης των Ο.Τ.Α. (δάνεια για ισοσκέλιση π/υ, αναχρηματοδότηση συναφθέντων δανείων, επιτόκια κ.λπ.)

- Στηρίξαμε με έκτακτη χρηματοδότηση Δήμους που – είτε λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων είτε λόγω άλλων κοινωνικών αναγκών (μικρά νησιά, Δήμοι με μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς) – αντιμετώπιζαν αυξημένες ανάγκες.

Τέταρτον, σε ό,τι αφορά την κοινωνική αλληλεγγύη :

- Στηρίξαμε τις κοινωνικές δομές των Ο.Τ.Α., διασφαλίζοντας τη συνέχιση της λειτουργίας τους και την στο μέτρο του δυνατού επαρκή στελέχωσή τους, ειδικά κατά το μεταβατικό στάδιο μέχρι την ένταξή τους στο νέο ΕΣΠΑ

- Προχωρήσαμε με την ΕΕΤΑΑ σε ένα νέο μοντέλο διαδικασιών για την είσοδο των παιδιών στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και αυξήσαμε για πρώτη φορά, τα τελευταία χρόνια, κατά 13-14 χιλιάδες τα παιδιά που μπαίνουν σε παιδικούς σταθμούς.

- Ρυθμίσαμε τις εκκρεμότητες που αφορούσαν την εκποίηση δημοτικών ακινήτων σε άστεγους δημότες που, λόγω και της συγκυρίας, αντιμετώπιζαν προβλήματα ανταπόκρισης στις υποχρεώσεις τους.

- Διευρύναμε τη δυνατότητα των Ο.Τ.Α. να προχωρούν σε μείωση ή και πλήρη απαλλαγή από τα δημοτικά τέλη και φόρους, για περισσότερες ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες.

Ισχυριζόμαστε ότι λύσαμε όλα τα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης; Προφανώς όχι.

Αντιμετωπίσαμε όμως πληθώρα μεγάλων και χρόνιων προβλημάτων και αιτημάτων.

Και σε έναν τομέα που καλύπτει όλο το φάσμα των θεμάτων και που, τα τελευταία επτά χρόνια, είχε μπει στο στόχαστρο των νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων που προηγήθηκαν.

Προσπαθήσαμε λοιπόν και προσπαθούμε καθημερινά να στηρίξουμε τους ΟΤΑ και να αναστρέψουμε την πορεία υποβάθμισής τους.

Και αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά όλοι οι αιρετοί, με τους οποίους συνεργαστήκαμε από την πρώτη στιγμή εδώ και δύο χρόνια, χωρίς ποτέ να ξεχωρίσουμε τους «δικούς μας» και τους «άλλους».

Άλλωστε, είμαι στην ευχάριστη θέση να σας πω ότι τις αμέσως επόμενες ημέρες, ενδεχομένως και την ερχόμενη εβδομάδα, θα κατατεθεί στη Βουλή ένα νομοσχέδιο του ΥΠΕΣ – το λεγόμενο «πολυνομοσχέδιο» – που θα αντιμετωπίζει, μεταξύ άλλων, σειρά άμεσων προβλημάτων και αιτημάτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των εργαζομένων σε αυτή.

Αναφέρθηκα στα σημαντικότερα από όσα κάναμε, παράλληλα με το διάλογο για τη μεταρρύθμιση, όχι για να σας κουράσω, αλλά γιατί νομίζω – χωρίς ίχνος αυταρέσκειας – ότι είναι ηλίου φαεινότερο, σε όποιον δεν βλέπει μέσα από τους παραμορφωτικούς φακούς της μικροκομματικής σκοπιμότητας, ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει ήδη παράξει σημαντικό έργο στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Και, το σημαντικότερο, ένα έργο με ξεκάθαρο προοδευτικό, αριστερό πρόσημο, με προτεραιότητα τη στήριξη της εργασίας, της κοινωνικής αλληλεγγύης και της δίκαιης ανάπτυξης.

Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό κάποιοι ενοχλούνται τόσο.

Ας έρθω όμως στις προτάσεις της Επιτροπής για τη ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Προτάσεις που κινούνται στην ίδια αυτή πολιτική λογική και καταθέσαμε στη δημοσιότητα, ως βάση ενός ευρύτατου «από τα κάτω» δημοκρατικού διαλόγου, προκειμένου η κυβέρνηση να διαμορφώσει και να καταθέσει την οριστική της πρόταση.

Οι προτάσεις αυτές κινούνται σε τέσσερις άξονες :

Άξονας πρώτος : Ενίσχυση της αυτοτέλειας και της διοικητικής αποτελεσματικότητας των Ο.Τ.Α.

Πρόκειται για τα ζητήματα που κατεξοχήν αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών και το επίπεδο των παρεχόμενων σε αυτούς υπηρεσιών, που – ως γνωστόν – αποτελούν πολιτική προτεραιότητα για τη σημερινή κυβέρνηση, δια στόματος του πρωθυπουργού.

Στο πλαίσιο αυτό :

1ον. Προχωράμε στον επανασχεδιασμό των αρμοδιοτήτων κάθε επιπέδου διοίκησης (κεντρικό Κράτος – Αποκεντρωμένες Διοικήσεις – Περιφέρειες – Δήμοι), με βάση μία αναλυτική σύγχρονη μεθοδολογία.

Έχει γίνει ήδη μία διεξοδική καταγραφή και συστηματοποίηση του ισχύοντος πλαισίου αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, και ήδη το Υπουργείο προχωράει στην περαιτέρω συνεργασία με όλα τα καθ’ ύλην αρμόδια Υπουργεία.

Στόχος μας είναι σε σύντομο χρονικό διάστημα, με βάση την νέα αυτή μεθοδολογία που προτείνεται, η οποία εστιάζει στην κατηγοριοποίηση και εξειδίκευση των αρμοδιοτήτων ανά κύκλο δημόσιας πολιτικής (π.χ. Πολιτική Δασών, Πολεοδομική πολιτική, πολιτική Υδάτων κ.λπ.), να έχουμε προχωρήσει σε έναν ριζικό επανασχεδιασμό των αρμοδιοτήτων.

Ο επανασχεδιασμός αυτός περιλαμβάνει δύο σκέλη :

- Αφ΄ενός, την ανακατανομή των αρμοδιοτήτων στο βέλτιστο κατά περίπτωση διοικητικό επίπεδο, με βάση τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας. Στόχος μας είναι για κάθε θέμα να ασκούνται οι σχετικές αρμοδιότητες από ένα μόνο διοικητικό επίπεδο (π.χ. Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή Δήμος) που θα έχει το λεγόμενο «τεκμήριο αρμοδιότητας», αντί της σημερινής πολυδιάσπασης.

- Αφ’ ετέρου, την προτυποποίηση και βελτιστοποίηση των διαδικασιών άσκησης κάθε αρμοδιότητας. Με άλλα λόγια, εκτός του ποιος κάνει τι, θα προσδιοριστούν αναλυτικά και οι διαδικασίες που θα πρέπει να ακολουθεί η διοίκηση σε κάθε θέμα (ροή εργασιών, απαιτούμενα δικαιολογητικά, προτυποποίηση εγγράφων), ώστε να περιοριστεί η γραφειοκρατία και η διοικητική αυθαιρεσία και να ολοκληρώνονται γρήγορα και αποτελεσματικά όλες οι απαραίτητες διεργασίες.

2ον. Θεσμοθετούμε ή εμβαθύνουμε στα διακριτά «μοντέλα» ΟΤΑ, ώστε να λαμβάνεται αποτελεσματικά υπόψη η νησιωτικότητα, η ορεινότητα, αλλά και η περίπτωση περιοχών που μειονεκτούν, όχι μόνο λόγω γεωγραφικών, αλλά και βάσει άλλων κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων.

Και μιας που είμαστε στη Χίο, έναν από τους σημαντικότερους νησιωτικούς Δήμους, θα ήθελα ειδικότερα να σταθώ στο ζήτημα της νησιωτικότητας.

Κατ’ αρχάς, νομίζω δεν υπάρχει κανείς που να αμφισβητεί την αδήριτη ανάγκη ενίσχυσης, ακόμη και με τη μορφή «θετικών μέτρων», των τοπικών κοινωνιών στα νησιά.

Το ζήτημα, ωστόσο, είναι το πώς θα επιδιωχθεί η αποτελεσματικότερη δυνατή κάλυψη των ιδιαίτερων αναγκών των νησιών, όχι με την πρόσθετη επιβάρυνση των – εξ αντικειμένου πιο αδύναμων – δομών των νησιωτικών Δήμων, όπως έκανε ο «Καλλικράτης», αλλά μέσω μίας αντίστροφης ρυθμιστικής κατεύθυνσης.

Στο πλαίσιο αυτό, από την Επιτροπή προτείνεται:

- Ο προσδιορισμός ενός ελάχιστου «κορμού» αρμοδιοτήτων και υπηρεσιών, που θα πρέπει οπωσδήποτε να παρέχονται στο επίπεδο του Δήμου για τις περιοχές αυτές, σύμφωνα και με τις γεωγραφικές και κοινωνικές τους ιδιαιτερότητες

- Η άμεση και κατ’ απόλυτη προτεραιότητα διασφάλιση των αναγκαίων μέσων (υλικοτεχνική υποδομή – ανθρώπινοι πόροι), για την αποτελεσματική και πλήρη άσκηση των αρμοδιοτήτων αυτών,

- Η θεσμική κατοχύρωση και διοικητική οργάνωση των κατάλληλων διαδημοτικών ή/και διαβαθμιδικών συνεργασιών, με σκοπό τη συγκρότηση κοινών υπηρεσιών που θα αναλάβουν τις υπόλοιπες αρμοδιότητες – λειτουργίες και θα τις παρέχουν με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο στους Δήμους που θα συμμετέχουν στις συνεργατικές αυτές δομές.

- Η κατά προτεραιότητα κατεύθυνση προς τις ιδιαίτερες αυτές κατηγορίες Δήμων υλικών και ανθρώπινων πόρων, μέσα από την αξιοποίηση εθνικών και ενωσιακών προγραμμάτων και επενδυτικών/χρηματοδοτικών εργαλείων και η αξιοποίηση, όχι μόνο των θεσμοθετημένων και αναγνωρισμένων ως άξιων προστασίας ιδιαιτεροτήτων τους, αλλά και των συγκριτικών τους πλεονεκτημάτων.

Άξονας δεύτερος : Οργανωτική και θεσμική ανασυγκρότηση των Ο.Τ.Α. και εμβάθυνση της Τοπικής Δημοκρατίας

Ο δεύτερος άξονας των προτάσεων της Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι και ο πιο, θα έλεγα, «πολιτικός», αφού αφορά όλα τα θέματα οργανωτικής και θεσμικής ανασυγκρότησης των Ο.Τ.Α. και την εμβάθυνση της Τοπικής Δημοκρατίας.

Στα θέματα οργάνωσης και λειτουργίας των Ο.Τ.Α., η Επιτροπή κατέθεσε μία αρκετά επεξεργασμένη και πλήρη πρόταση.

Ωστόσο, παρά το ενδιαφέρον που παρουσιάζει, δεν θα σταθώ σε όλες τις λεπτομέρειές της, γιατί θέλω να εστιάσω στα πολιτικά πιο σημαντικά κατά τη γνώμη μου θέματα

Εξάλλου, έχουμε στη διάθεσή μας τη συζήτηση που θα ακολουθήσει για να θίξουμε τυχόν ειδικότερα ζητήματα.

Πιο συγκεκριμένα, θα ήθελα να σταθώ :

1ον. Στη χωροταξική διάρθρωση και την εσωτερική αποκέντρωση των Ο.Τ.Α., ένα θέμα που έχει σχεδόν μονοπωλήσει το ενδιαφέρον στις προηγούμενες μεταρρυθμιστικές απόπειρες, τόσο του «Καποδίστρια», όσο και του «Καλλικράτη».

Θα ήθελα εξαρχής να επαναλάβω αυτό που κατ’ επανάληψη έχουμε πει. Δεν τίθεται θέμα γενικευμένης χωροταξικής αναδιάρθρωσης, αλλά μόνο στοχευμένων παρεμβάσεων σε γνωστές οριακές ως προς τη λειτουργικότητά τους περιπτώσεις, πολλές από τις οποίες εντοπίζονται, πράγματι, στους μεγάλους νησιωτικούς Δήμους.

Αντίθετα, οι προτάσεις της Επιτροπής δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των θεσμών ενδοδημοτικής αποκέντρωσης, ώστε – χωρίς να ξαναχαραχτεί ο αυτοδιοικητικός χάρτης – να καταστεί εφικτή η πραγματική εγγύτητα του θεσμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς τους πολίτες και τις καθημερινές τους ανάγκες.

Ειδικότερα, προτείνεται :

- Η δημιουργία αποκεντρωτικών δομών σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας (προ-καλλικρατικού) Δήμου και Κοινότητας. Το Συμβούλιο κάθε Δημοτικής Ενότητας προτείνεται να εκλέγεται από τους κατοίκους της περιοχής, ανεξάρτητα από τους κεντρικούς συνδυασμούς για το Δημοτικό Συμβούλιο, ενώ θα ενισχυθεί με σημαντικές αρμοδιότητες που αφορούν την καθημερινότητα.

- Η κατάργηση των σημερινών δημοτικών και τοπικών κοινοτήτων ως δομών ενδοδημοτικής αποκέντρωσης και η μετατροπή τους στο επίκεντρο της οργάνωσης των αμεσοδημοκρατικών και συμμετοχικών διαδικασιών (τοπικών συνελεύσεων κ.λπ.)

2ον. Σε ό,τι αφορά το εκλογικό σύστημα, που μονοπώλησε και τη δημόσια συζήτηση, καθώς έγινε «σημαία» από τις ηγεσίες της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ, οι προτάσεις της Επιτροπής διαμορφώνουν ένα συνολικό πλέγμα ενίσχυσης της τοπικής δημοκρατίας, όχι σε βάρος της αποτελεσματικότητας – της «κυβερνησιμότητας», όπως λέγεται με μια δόση υπερβολής – των Δήμων και των Περιφερειών, αλλά σε βάρος της κομματικής, συνήθως, μονοκρατορίας του εκάστοτε Δημάρχου ή Περιφερειάρχη.

Πιο συγκεκριμένα, τα βασικά σημεία της πρότασης της Επιτροπής, εκτός του ζητήματος της απλής αναλογικής, το οποίο θα αναλύσω λίγο περισσότερο στη συνέχεια, είναι :

- Η αποσύνδεση των αυτοδιοικητικών εκλογών από τη διεξαγωγή των ευρωεκλογών, που με μία τελείως «μπακαλίστικη», επιτρέψτε μου την έκφραση, λογική ταυτίστηκαν με τον «Καλλικράτη», με αποτέλεσμα να υποβαθμιστούν και οι δύο διαδικασίες.

- Η μείωση του ορίου ηλικίας για την κτήση του δικαιώματος του εκλέγειν στα 17 έτη και για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, σε εναρμόνιση προς τη ρύθμιση που υιοθετήθηκε πρόσφατα και για τις εθνικές εκλογές.

- Η κατάργηση της εσωτερικής διαίρεσης των Δήμων σε εκλογικές περιφέρειες και την ενιαία εκλογή των δημοτικών συμβούλων σε όλη την έκταση του Δήμου και, αντίθετα, τη διατήρηση της ισχύουσας ρύθμισης για την εκλογή των περιφερειακών συμβούλων ανά νομό.

- Η αλλαγή των προϋποθέσεων έγκυρης κατάρτισης συνδυασμού, που σήμερα είναι απαγορευτικές, ειδικά για τους μικρότερους συνδυασμούς.

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την εφαρμογή της απλής αναλογικής, η Επιτροπή προτείνει να κατανέμεται το σύνολο των εδρών του Δημοτικού/ Περιφερειακού Συμβουλίου από τον πρώτο γύρο μεταξύ των συνδυασμών, με βάση την «κλασική» μέθοδο της αναλογικής των υπολοίπων, όπως συμβαίνει σήμερα για τον 1ο γύρο.

Ενώ, σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το 50%+1 των ψήφων κατά τον 1ο γύρο (οπότε ο επικεφαλής του αναδεικνύεται, αντίστοιχα, Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης), θα πραγματοποιείται επαναληπτική εκλογή σε 2ο γύρο μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών, οπότε Δήμαρχος/Περιφερειάρχης θα είναι ο επικεφαλής του πλειοψηφήσαντος στο γύρο αυτό συνδυασμού, χωρίς ωστόσο αυτό να επιδρά στην κατανομή των εδρών που έχει ολοκληρωθεί από τον 1ο  γύρο.

Ας δούμε όμως λίγο πιο προσεκτικά το ζήτημα της λεγόμενης «κυβερνησιμότητας» των ΟΤΑ :

Κατ’ αρχάς, είναι δεδομένο ότι ο κίνδυνος ενός θεσμικού αδιεξόδου δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί τελείως.

Άλλωστε και σήμερα, με αυτό το ακραία πλειοψηφικό σύστημα, ξέρουμε όλοι και όλες περιπτώσεις που ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης έχασαν την πλειοψηφία.

Και βέβαια, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η καθιέρωση της απλής αναλογικής δεν είναι απλώς ένα νομικό γεγονός, αλλά ένα στοιχείο που μεσοπρόθεσμα θα επιδράσει και στις επιλογές των ψηφοφόρων, αλλά και και στη συμπεριφορά του πολιτικού προσωπικού, ενισχύοντας μία κουλτούρα συναινέσεων και δημιουργικής αντιπολίτευσης.

Θυμόμαστε, εξάλλου, ότι μέχρι πριν λίγα χρόνια η ύπαρξη κυβερνήσεων συνεργασίας στη χώρα μας θεωρούνταν σχεδόν αδύνατη. Και όμως, σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης, η χώρα διοικείται, σε δύσκολες συνθήκες, από κυβερνήσεις συνεργασίας.

Και βέβαια, πρέπει να πούμε το εξής : Πριν λίγους μήνες, ψηφίστηκε από τη Βουλή και έγινε νόμος του κράτους η απλή αναλογική σε εθνικό επίπεδο.

Θα πρέπει, λοιπόν, να προβληματιστούμε για το εξής : Πώς είναι δυνατόν να επιτυγχάνονται συναινέσεις και να διαμορφώνονται βιώσιμες πλειοψηφίες σε εθνικό επίπεδο, εκεί που τα πολιτικά διακυβεύματα είναι εξ ορισμού πιο έντονα και πιο φορτισμένα ιδεολογικά και είναι αδύνατον το ίδιο πράγμα να γίνει στο τοπικό μικροεπίπεδο;

Θα έλεγα ότι την απάντηση στο γιατί κάποιοι – και όχι το σύνολο των αιρετών – αντιδρούν τόσο έντονα και μόνο στη σκέψη της απλής αναλογικής, θα πρέπει να την αναζητήσουμε στα αποτελέσματα των προηγούμενων εκλογών.

Διότι σήμερα υπάρχουν Δήμαρχοι που κατέχουν το 60% των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου, ελέω εκλογικού νόμου, ενώ έχουν πάρει ακόμα και κάτω από 20% των ψήφων στον πρώτο γύρο.

Όμως, αυτό σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει ανεκτό.

Παρ’ όλα αυτά, παρ’ όλο που το ζήτημα της «κυβερνησιμότητας» είναι πρωτίστως πολιτικό και όχι νομικό, η Επιτροπή κατέθεσε προς συζήτηση κάποιες προτάσεις που είτε διευκολύνουν την επίτευξη της συναίνεσης είτε  καθιερώνουν θεσμικά αντίβαρα, είτε, τέλος, εισάγουν δικλείδες ασφαλείας που θα «εκτονώνουν» την πίεση προς το Δημοτικό/Περιφερειακό Συμβούλιο.

Τέτοιες ρυθμίσεις, είναι ενδεικτικά :

- Η διαμόρφωση θεσμών και διαδικασιών «προδιαβούλευσης» πριν την εισαγωγή και ψήφιση σημαντικών θεμάτων στο Δημοτικό/Περιφερειακό Συμβούλιο, οι οποίοι θα λειτουργούν και «παιδευτικά» ως προς τη διαμόρφωση συναινέσεων.

- Η θέσπιση της «εποικοδομητικής άρνησης ψήφου», προκειμένου μία παράταξη που επιθυμεί να μετέχει στη συζήτηση ενός θέματος να μπορεί – αρνούμενη ψήφο – να επιτρέπει στη Δημοτική/Περιφερειακή Αρχή να διαμορφώσει πλασματική πλειοψηφία. Επομένως, προτείνεται να δίνεται στις παρατάξεις η δυνατότητα να μετέχουν μεν στη συζήτηση, να ψηφίζουν ωστόσο «λευκό», το οποίο θα διευκολύνει τη Δημοτική/Περιφερειακή Αρχή να πετύχει την απαιτούμενη υπέρ της πρότασής της πλειοψηφία.

- Η ενίσχυση του θεσμού του τοπικού δημοψηφίσματος ως ύστατου καταφυγίου για τη λήψη αποφάσεων που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του Δήμου/της Περιφέρειας, εφόσον δεν είναι δυνατή η επίτευξη συναίνεσης εντός του Δημοτικού/Περιφερειακού Συμβουλίου, βάσει ορισμένης διαδικασίας και χρονοδιαγράμματος.

- Η ενίσχυση των διατυπώσεων δημοσιότητας σε σχέση με τις συνεδριάσεις των οργάνων των Ο.Τ.Α., ώστε να έχουν πραγματική ενημέρωση οι πολίτες και να ασκείται στους αιρετούς πίεση και από την κοινή γνώμη.

Και βέβαια, όπως είναι αυτονόητο, θα χρειαστεί να προσαρμοστούν στη νέα φιλοσοφία όλες οι ρυθμίσεις που αφορούν τον τρόπο διοίκησης των ΟΤΑ.

3ον. Η προσπάθεια ενίσχυσης της τοπικής δημοκρατίας δεν εξαντλείται στην αλλαγή του εκλογικού συστήματος, αλλά περιλαμβάνει μία σειρά προτάσεων, προκειμένου να αναβαθμιστούν οι θεσμοί κοινωνικής συμμετοχής και ελέγχου

Συγκεκριμένα, με τις προτάσεις της Επιτροπής, δίνεται στους ΟΤΑ, αλλά πρωτίστως στις τοπικές κοινωνίες, μία βεντάλια επιλογών συμμετοχικών διαδικασιών, που θα είναι στη διάθεσή τους, ώστε να τις αξιοποιούν με τρόπο εύκολο και ευέλικτο, χωρίς να εξαρτώνται από την κρατική εξουσία, ανάλογα με το επίδικο κάθε φορά ζήτημα και τον επιδιωκόμενο σκοπό, και οι οποίες θα οδηγούν σε ορατό αποτέλεσμα, δεσμεύοντας τα αρμόδια όργανα των ΟΤΑ, αλλά και του κράτους, ανάλογα και με τον ειδικότερο χαρακτήρα τους.

Ειδικότερα, από την Επιτροπή προτείνεται :

- Η καθιέρωση τοπικών και περιφερειακών δημοψηφισμάτων όχι μόνο μετά από πρωτοβουλία των οργάνων του Δήμου/της Περιφέρειας, αλλά και κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας, καθώς και η διεύρυνση των περιπτώσεων κατά τις οποίες μπορεί να διεξαχθεί έγκυρα τοπικό δημοψήφισμα, ακόμα και για θέματα που δεν ανάγονται στη με τη στενή έννοια αρμοδιότητα των ΟΤΑ, ώστε να είναι δυνατή η διεξαγωγή (συμβουλευτικού υποχρεωτικά στην περίπτωση αυτή) δημοψηφίσματος για κάθε θέμα τοπικού ενδιαφέροντος.

- Η γενίκευση της ρύθμισης σύμφωνα με την οποία μπορούν να εισάγονται στα συλλογικά όργανα των ΟΤΑ θέματα προς συζήτηση με πρωτοβουλία των πολιτών.

- Η επέκταση του θεσμού των τοπικών συνελεύσεων και – στις μεγαλύτερες πληθυσμιακά περιοχές – των συνελεύσεων γειτονιάς.

- Η θεσμοποίηση των διαδικασιών της δημόσιας ηλεκτρονικής διαβούλευσης και της τοπικής δημοσκόπησης με ηλεκτρονικά μέσα κ.λπ.

Άξονας τρίτος : Διαφάνεια, χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας των ΟΤΑ

Ως γνωστόν, τα τελευταία χρόνια η Αυτοδιοίκηση βρέθηκε στο στόχαστρο της βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής που επιχειρήθηκε, με αποτέλεσμα να δοκιμαστούν τα όρια της οικονομικής της αυτοτέλειας, που αναγνωρίζεται από το Σύνταγμα.

Από την άλλη βέβαια πλευρά, νομίζω ότι όλοι θα συμφωνήσουν ότι επιτεύχθηκε, έστω «δια ροπάλου» ένα συμμάζεμα των οικονομικών των ΟΤΑ.

Ο στόχος, επομένως, των προτεινόμενων αλλαγών είναι, χωρίς να επιστρέψουμε στο κακό, ενίοτε ασύδοτο σε κάποια σημεία παρελθόν, να εξασφαλίσουμε τη διαφάνεια, τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, αλλά κυρίως την πραγματική οικονομική βιωσιμότητα των ΟΤΑ.

Επιτρέψτε μου, για να γίνει κατανοητό αυτό που λέω, να αναφερθώ σε δυο-τρία σημεία από τις προτάσεις της Επιτροπής στο ζήτημα αυτό.

1ον. Σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των προϋπολογισμών των ΟΤΑ και το περιβόητο πια «Παρατηρητήριο».

Όπως γνωρίζετε, το Παρατηρητήριο υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα μνημονιακά μέτρα που λήφθηκαν στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Συνάντησε την – όχι αδικαιολόγητη – αντίδραση των αιρετών και λειτούργησε ως «φόβητρο» έναντι τυχόν δημοσιονομικών εκτροχιασμών.

Σήμερα, με τις προτάσεις της Επιτροπής – οι οποίες επαναφέρουν μία πρόταση που είχε κατατεθεί ήδη επί υπουργίας Νίκου Βούτση – επισημαίνεται το εξής :

Αφ’ ενός, χρειάζεται μεγαλύτερη δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεων που αφορούν τη δημοσιονομική εποπτεία των ΟΤΑ, ώστε οι αποφάσεις που λαμβάνονται να εμπλέκουν άμεσα και τους ενδιαφερόμενους ΟΤΑ. Με άλλα λόγια, θέλουμε οι Δήμοι και οι Περιφέρειες που αντιμετωπίζουν σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα να προτείνουν οι ίδιοι καταρχήν τα μέτρα που απαιτούνται για την εξυγίανσή τους, ώστε αυτά να είναι ρεαλιστικά, βιώσιμα και με τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών.

Αφ’ ετέρου, η εμπειρία του Παρατηρητηρίου αποδεικνύει ότι ο «μπαμπούλας» της υπαγωγής σε πρόγραμμα εξυγίανσης δεν συνέβαλε τόσο στην ουσιαστική αντιμετώπιση των δομικών οικονομικών προβλημάτων των ΟΤΑ, αλλά οδήγησε σε ένα «κρυφτούλι». Σημασία, με άλλα λόγια, δεν είχε να είναι πράγματι εύρωστος οικονομικά ένας ΟΤΑ. Αρκούσε να μην περνούσε το «όριο συναγερμού», που θα ενεργοποιούσε το μηχανισμό του Παρατηρητηρίου.

Η Επιτροπή, λοιπόν, προτείνει αυτό να αλλάξει. Και να δημιουργηθεί ένας νέος μηχανισμός δημοσιονομικής εποπτείας των ΟΤΑ, που θα είναι σε θέση – σε συνεργασία μαζί τους – να εντοπίζει τα δομικά προβλήματα που αυτοί αντιμετωπίζουν και να τους παρέχει υποστήριξη για την οριστική επίλυσή τους.

2ον. Σε ό,τι αφορά την οικονομική διοίκηση και τα ίδια έσοδα των ΟΤΑ, που διέπονται από εξαιρετικά απαρχαιωμένη και διάσπαρτη νομοθεσία, ήδη το Υπουργείο – όπως προτείνεται και από την Επιτροπή – έχει δρομολογήσει την εκ βάθρων αναθεώρηση και εκσυγχρονισμό των σχετικών διατάξεων.

Δεν νοείται, όπως αντιλαμβάνεστε, η οικονομική διοίκηση και τα έσοδα των ΟΤΑ να διέπονται από βασιλικά διατάγματα της δεκαετίας του 1950.

Ούτε βέβαια νοείται να υπάρχουν λόγου χάρη μεγάλοι τουριστικοί Δήμοι με μηδενικά ίδια έσοδα, απλά γιατί κάποια δημοτική αρχή επιλέγει να ασκήσει μικροπολιτική.

3ον. Σε ό,τι αφορά την πολιτική διάσταση του προϋπολογισμού και της οικονομικής διοίκησης των ΟΤΑ.

Στο πλαίσιο της συνολικότερης λογικής για ενίσχυση της διαφάνειας, της κοινωνικής λογοδοσίας και της συμμετοχής των πολιτών, η Επιτροπή προτείνει την ενίσχυση των δομών συμμετοχικού προϋπολογισμού.

Με τον τρόπο αυτό, η κατάρτιση του προϋπολογισμού των ΟΤΑ θα αποτυπώνει, πράγματι, τις κοινωνικές ανάγκες και τις προτεραιότητες της τοπικής κοινωνίες, όπως αυτές θα προκύπτουν μέσα από ανοιχτές, δημοκρατικές διαδικασίες διαβούλευσης.

Άξονας τέταρτος : Αναπτυξιακός αναπροσανατολισμός των Δήμων και των Περιφερειών

Ο τελευταίος αυτός άξονας των προτάσεων που κατέθεσε η Επιτροπή είναι σε άμεση συνάρτηση με τη νέα εθνική αναπτυξιακή στρατηγική που ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες και το στόχο της δίκαιης ανάπτυξης, που έχει θέσει ως κεντρικό η κυβέρνηση.

Στο πλαίσιο αυτό, οι προτάσεις της Επιτροπής αφορούν, μεταξύ άλλων:

1ον. Τον εκσυγχρονισμό του συστήματος των ΚΑΠ, της κρατικής δηλαδή χρηματοδότησης των ΟΤΑ, μέσω της δημιουργίας ενός νέου αλγόριθμου κατανομής τους, που να λαμβάνει υπόψη το ελάχιστο κόστος λειτουργίας  και ιδιαίτερα των μικρών  ΟΤΑ και τη μείωση των ανισοτήτων.

Ως γνωστόν, μέχρι σήμερα το βασικό κριτήριο για την κατανομή της χρηματοδότησης είναι το πληθυσμιακό, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι – είτε έχει 200 είτε έχει 200.000 κατοίκους – ένας Δήμος οφείλει να παρέχει ένα μίνιμουμ υπηρεσιών προς τους πολίτες, το οποίο έχει κόστος.

2ον. Τον αναπροσανατολισμό του δανεισμού των ΟΤΑ, ώστε αφ’ ενός να υπακούει στους κανόνες της χρηστής διαχείρισης, αφ’ ετέρου να δίνει προτεραιότητα στις δημόσιες επενδύσεις της Αυτοδιοίκησης.

Ήδη, το ΥΠΕΣ συνεργάζεται με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων στην κατεύθυνση αυτή.

3ον. Την καταγραφή, παρακολούθηση και αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας ΟΤΑ σε κοινωνική και αναπτυξιακή κατεύθυνση.

4ον. Την αναβάθμιση του ρόλου των ΟΤΑ στο πλαίσιο του δημοκρατικού αναπτυξιακού προγραμματισμού.

Μεταξύ άλλων, ο στόχος αυτός περιλαμβάνει :

- τη σύνδεση του προγραμματισμού μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης

- τη δημιουργία συνεργειών μεταξύ του αναπτυξιακού σχεδιασμού και της χωροταξικής και πολεοδομικής πολιτικής

- την ενίσχυση των διαδικασιών διαβούλευσης και την ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών φορέων στο σχεδιασμό

- την επικαιροποίηση των ρυθμίσεων του Νόμου 1622/1986 ως προς τα όργανα και τις διαδικασίες του αναπτυξιακού προγραμματισμού

- την ενίσχυση θεσμικών σχημάτων όπως η διαβαθμιδική και διαδημοτική συνεργασία κ.λπ.

 

         Φίλες και φίλοι,

         Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Θα σταματήσω κάπου εδώ την παρουσίαση των βασικότερων προτάσεων της Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μιας που φαντάζομαι ότι οι περισσότεροι είχατε ήδη την ευκαιρία να τις μελετήσετε διεξοδικά.

Άλλωστε, για κάθε ενδιαφερόμενο και ενδιαφερόμενη ολόκληρο το πόρισμα είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΣ.

Νομίζω όμως ότι έχει μεγαλύτερη αξία η συζήτηση που θα ακολουθήσει, καθώς είμαι σίγουρος ότι και οι ερωτήσεις και οι προτάσεις σας θα είναι αξιόλογες και πολύτιμες για μας.

Θα ήθελα μόνο, κλείνοντας, να επισημάνω για ακόμη μία φορά το εξής: Οι προτάσεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα – οι οποίες σημειωτέον καταρτίστηκαν μέσα από τη συνεργασία πάνω από 100 ανθρώπων, που όλοι συμμετείχαν και συνεισέφεραν απολύτως αφιλοκερδώς – αποτελούν μία πρώτη, πολύτιμη αλλά όχι οριστική επεξεργασία. Είναι όμως μία πλήρης, έχω τη γνώμη, και χρήσιμη βάση για τη δημόσια συζήτηση.

Νομίζω ότι η διαδικασία που ακολουθούμε αποτελεί, από μόνη της, παρακαταθήκη για τη δημόσια διοίκηση και την πολιτική των μεταρρυθμίσεων.

Είμαι σίγουρος ότι ο πλούτος των ιδεών και των απόψεων που θα κατατεθεί στη δημόσια συζήτηση θα δικαιώσει την επιλογή μας αυτή.

Σας ευχαριστώ.



Επικαιρότητα