Το πολύ σοβαρό θέμα των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι που επλήγησαν από την παρατεταμένη κρίση της Ευλογιάς των αιγοπροβάτων, στην προσπάθειά τους για επανεκκίνηση των εκμεταλλεύσεών τους, φέρνουν στη Βουλή 7 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με Ερώτηση που κατατέθηκε με πρωτοβουλία του βουλευτή Δράμας και Τομεάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θ. Ξανθόπουλου.
Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι οι ζωονόσοι έχουν προκαλέσει τεράστιες απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο της χώρας με τις υποχρεωτικές θανατώσεις ζώων, οδηγώντας χιλιάδες κτηνοτρόφους σε οικονομικό αδιέξοδο και θέτοντας σε κίνδυνο τη συνέχιση της παραγωγικής τους δραστηριότητας. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ανέκυψε και ένα ακόμη πρόβλημα που αφορά στη δυνατότητα συμμετοχής των πληγέντων κτηνοτρόφων στα νέα Σχέδια Βελτίωσης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023–2027, όπου σύμφωνα με την πρόσκληση, η επιλεξιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων συνδέεται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του 2025, προβλέποντας ελάχιστη τυπική απόδοση 12.000 ευρώ για την ηπειρωτική χώρα, την Κρήτη και την Εύβοια και 8.000 ευρώ για τα υπόλοιπα νησιά.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση, σημειώνουν, δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αποκλεισμού για κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που υπέστησαν υποχρεωτικές θανατώσεις κατά την περίοδο 2024–2025 αλλά και όσες επλήγησαν εντός του 2026, καθώς δεν προβλέπεται με σαφήνεια ειδική διαδικασία που να διασφαλίζει ότι οι υποχρεωτικές θανατώσεις λόγω ευλογιάς δεν θα οδηγούν σε αποκλεισμό κατά την αρχική αξιολόγηση της επιλεξιμότητας. Δημιουργείται έτσι το παράδοξο κτηνοτρόφοι που υποχρεώθηκαν να χάσουν το ζωικό τους κεφάλαιο, εφαρμόζοντας τα προβλεπόμενα υγειονομικά μέτρα, να κινδυνεύουν να στερηθούν την πρόσβαση σε ένα βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεών τους.
Η κυβέρνηση οφείλει να εξασφαλίσει ότι οι πληγέντες κτηνοτρόφοι δεν θα υφίστανται πρόσθετες δυσμενείς συνέπειες εξαιτίας της εφαρμογής των υποχρεωτικών μέτρων αντιμετώπισης της επιζωοτίας. Η αναγνώριση της πραγματικής παραγωγικής δυναμικότητας των εκμεταλλεύσεων πριν από τις θανατώσεις, με βάση επίσημα και διασταυρωμένα στοιχεία, αποτελεί μια δυνατότητα που πρέπει να εξεταστεί άμεσα, στο πλαίσιο των ενωσιακών κανόνων, τονίζουν οι βουλευτές. Κατόπιν τούτων ρωτούν τον αρμόδιο υπουργό, πόσες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που υπέστησαν υποχρεωτικές θανατώσεις λόγω ευλογιάς από το 2024 και μετά δεν πληρούν το ελάχιστο όριο τυπικής απόδοσης βάσει της ΕΑΕ 2025, αν προτίθεται να τροποποιήσει την σχετική πρόσκληση, πως θα εφαρμόσει τις διατάξεις περί ανωτέρας βίας για τους πληγέντες κτηνοτρόφους καθώς και ποια ειδική πρόβλεψη θα υπάρξει για τη συμμετοχή στα νέα Σχέδια Βελτίωσης, των εκμεταλλεύσεων που βρίσκονται σε διαδικασία ανασύστασης του ζωικού τους κεφαλαίου ή εξακολουθούν να υπόκεινται σε υγειονομικούς περιορισμούς.
Ακολουθεί η σχετική Ερώτηση:
Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Θέμα: «Κίνδυνος αποκλεισμού από τα νέα Σχέδια Βελτίωσης των κτηνοτρόφων που έχασαν τα κοπάδια τους λόγω ευλογιάς»
Η παρατεταμένη κρίση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων έχει προκαλέσει τεράστιες απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο της χώρας, οδηγώντας χιλιάδες κτηνοτρόφους σε οικονομικό αδιέξοδο και θέτοντας σε κίνδυνο τη συνέχιση της παραγωγικής τους δραστηριότητας. Πέρα από τις άμεσες οικονομικές απώλειες, οι υποχρεωτικές θανατώσεις ζώων και οι περιορισμοί στην ανασύσταση των εκτροφών δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στην προσπάθεια επανεκκίνησης των πληγεισών εκμεταλλεύσεων.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ανακύπτει ένα πρόσθετο πρόβλημα που αφορά στη δυνατότητα συμμετοχής των πληγέντων κτηνοτρόφων στα νέα Σχέδια Βελτίωσης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023–2027.
Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 229623/8.9.2026 πρόσκληση για τις παρεμβάσεις Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6, όπως τροποποιήθηκε, η επιλεξιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων συνδέεται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του 2025. Ειδικότερα, το άρθρο 7 προβλέπει ελάχιστη τυπική απόδοση 12.000 ευρώ για την ηπειρωτική χώρα, την Κρήτη και την Εύβοια και 8.000 ευρώ για τα υπόλοιπα νησιά.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αποκλεισμού για κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που υπέστησαν υποχρεωτικές θανατώσεις κατά την περίοδο 2024–2025, με αποτέλεσμα τη δραστική μείωση ή τον μηδενισμό του ζωικού τους κεφαλαίου και, συνακόλουθα, της τυπικής απόδοσης που αποτυπώνεται στην ΕΑΕ του 2025.
Παράλληλα, προβλήματα ανακύπτουν και για εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν εντός του 2026. Ακόμη και όταν πληρούν το κριτήριο της αρχικής επιλεξιμότητας, η απώλεια του ζωικού κεφαλαίου και οι υγειονομικοί περιορισμοί ενδέχεται να δυσχεραίνουν την εκπλήρωση των υποχρεώσεων υλοποίησης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η διατήρηση συγκεκριμένου επιπέδου τυπικής απόδοσης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το άρθρο 26 της ίδιας πρόσκλησης αναγνωρίζει ρητά τις επιζωοτίες ως περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων. Ωστόσο, δεν προβλέπεται με σαφήνεια ειδική διαδικασία που να διασφαλίζει ότι οι υποχρεωτικές θανατώσεις λόγω ευλογιάς δεν θα οδηγούν σε αποκλεισμό κατά την αρχική αξιολόγηση της επιλεξιμότητας. Αντίστοιχα, απαιτούνται σαφείς προβλέψεις για την αντιμετώπιση των συνεπειών της επιζωοτίας κατά την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων.
Δημιουργείται έτσι το παράδοξο κτηνοτρόφοι που υποχρεώθηκαν να χάσουν το ζωικό τους κεφάλαιο, εφαρμόζοντας τα προβλεπόμενα υγειονομικά μέτρα, να κινδυνεύουν να στερηθούν την πρόσβαση σε ένα βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεών τους.
Η κυβέρνηση οφείλει να εξασφαλίσει ότι οι πληγέντες κτηνοτρόφοι δεν θα υφίστανται πρόσθετες δυσμενείς συνέπειες εξαιτίας της εφαρμογής των υποχρεωτικών μέτρων αντιμετώπισης της επιζωοτίας. Η αναγνώριση της πραγματικής παραγωγικής δυναμικότητας των εκμεταλλεύσεων πριν από τις θανατώσεις, με βάση επίσημα και διασταυρωμένα στοιχεία, αποτελεί μια δυνατότητα που πρέπει να εξεταστεί άμεσα, στο πλαίσιο των ενωσιακών κανόνων.
Με δεδομένο ότι η έναρξη υποβολής αιτήσεων για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης έχει οριστεί για τις 10 Νοεμβρίου 2026, είναι αναγκαίο να υπάρξει έγκαιρη αντιμετώπιση του προβλήματος, ώστε οι πληγέντες κτηνοτρόφοι να μη βρεθούν προ τετελεσμένων.
Επειδή η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει προκαλέσει σοβαρή και σε πολλές περιπτώσεις ολοκληρωτική απώλεια της παραγωγικής δυναμικότητας κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,
Επειδή οι υποχρεωτικές θανατώσεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο εφαρμογής των προβλεπόμενων υγειονομικών μέτρων και δεν αποτελούν επιλογή των παραγωγών,
Επειδή τα νέα Σχέδια Βελτίωσης πρέπει να λειτουργήσουν ως εργαλείο ανασυγκρότησης της κτηνοτροφίας και όχι να δημιουργήσουν πρόσθετους αποκλεισμούς,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Πόσες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που υπέστησαν υποχρεωτικές θανατώσεις λόγω ευλογιάς από το 2024 και μετά, ανά Περιφερειακή Ενότητα, δεν πληρούν το ελάχιστο όριο τυπικής απόδοσης βάσει της ΕΑΕ 2025;
- Προτίθεται το Υπουργείο να τροποποιήσει την πρόσκληση των νέων Σχεδίων Βελτίωσης, ώστε για τις αποδεδειγμένα πληγείσες εκμεταλλεύσεις να προβλέπεται, κατά τον έλεγχο επιλεξιμότητας, η δυνατότητα υπολογισμού της τυπικής απόδοσης με βάση το τελευταίο έτος πριν από τις υποχρεωτικές θανατώσεις;
- Πώς προτίθεται να εφαρμόσει τις διατάξεις περί ανωτέρας βίας για τους πληγέντες κτηνοτρόφους, τόσο κατά την αρχική αξιολόγηση όσο και ως προς τις υποχρεώσεις διατήρησης της παραγωγικής δυναμικότητας κατά την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων;
- Ποια ειδική πρόβλεψη θα υπάρξει για τη συμμετοχή στα νέα Σχέδια Βελτίωσης των εκμεταλλεύσεων που βρίσκονται σε διαδικασία ανασύστασης του ζωικού τους κεφαλαίου ή εξακολουθούν να υπόκεινται σε υγειονομικούς περιορισμούς, και με ποιο χρονοδιάγραμμα θα ληφθούν οι αναγκαίες αποφάσεις;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές και οι Ερωτώσες Βουλευτριες
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Δούρου Ρένα
Αμανατίδης Ιωάννης
Ακριώτου Θεοδώρα
Γιαννούλης Χρήστος
Καριπίδης Ιωάννης
Παπαηλιού Γιώργος
