Ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότιμης πρόσβασης στη μετακίνηση θέτει με κοινοβουλευτική του ερώτηση ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, φέρνοντας στη Βουλή την κατάργηση της δωρεάν διέλευσης των ανέργων από τα διόδια της Εγνατίας Οδού και τη σωρευτική αύξηση των διοδίων που φτάνει το 26%. Η ερώτηση απευθύνεται στους υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και συνυπογράφεται από 13 ακόμη βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Όπως επισημαίνεται, η κατάργηση του μέτρου στερεί από τους ανέργους μια στοιχειώδη διευκόλυνση που λειτουργούσε επί σειρά ετών ως ελάχιστη κοινωνική στήριξη, ιδίως για όσους χρειάζονται συχνή μετακίνηση για αναζήτηση εργασίας ή βασικές ανάγκες. Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των διοδίων αυξάνονται σημαντικά, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί παράλληλα μέτρα ανακούφισης για τις οικονομικά ευάλωτες ομάδες.

Ιδιαίτερη αιχμή της ερώτησης αποτελεί η αιτιολόγηση της κατάργησης, η οποία, σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά, συνδέεται με φαινόμενα καταχρηστικής χρήσης της κάρτας ανεργίας. Ο Λαρισαίος βουλευτής υπογραμμίζει ότι ο έλεγχος τέτοιων φαινομένων αποτελεί ευθύνη της Διοίκησης και των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και της ΔΥΠΑ, και όχι λόγο για την οριζόντια άρση ενός κοινωνικού μέτρου. Κατά την επιχειρηματολογία του, η επιλογή αυτή μετακυλίει τις συνέπειες διοικητικών αδυναμιών στους ίδιους τους ανέργους, επιβαρύνοντάς τους οικονομικά χωρίς δική τους υπαιτιότητα.

Παράλληλα, σημειώνεται η άνιση μεταχείριση σε σχέση με άλλες κοινωνικές ομάδες, καθώς η δωρεάν διέλευση για κατοίκους συγκεκριμένων δήμων, κυρίως στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, διατηρείται μεταβατικά με κρατική χρηματοδότηση, την ώρα που για τους ανέργους το μέτρο καταργείται άμεσα και χωρίς πρόβλεψη εναλλακτικής στήριξης. Σύμφωνα με τον βουλευτή, η μακρόχρονη εφαρμογή της δωρεάν διέλευσης είχε διαμορφώσει εύλογη προσδοκία συνέχειας ή αντικατάστασής της με κοινωνικά ισοδύναμες ρυθμίσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, η ερώτηση συνδέει το ζήτημα με την έναρξη της 35ετούς παραχώρησης της Εγνατίας Οδού σε ιδιώτη παραχωρησιούχο από την 1η Ιανουαρίου 2026, καθώς και με τις αυξημένες τιμές διοδίων σε σειρά βασικών οδικών αξόνων και στη Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου. Οι αυξήσεις αυτές, όπως επισημαίνεται, επιτείνουν την οικονομική πίεση σε χιλιάδες πολίτες και επαγγελματίες, ιδίως σε όσους δεν διαθέτουν εναλλακτικές δυνατότητες μετακίνησης.

Με την ερώτησή του, ο κ. Κόκκαλης ζητά από την κυβέρνηση να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία την αναγκαιότητα των αυξήσεων και της κατάργησης της δωρεάν διέλευσης, καθώς και να διευκρινίσει ποια αντισταθμιστικά μέτρα προτίθεται να λάβει υπέρ των ανέργων και των οικονομικά ευάλωτων πολιτών, και με ποιο χρονοδιάγραμμα. Το θέμα, όπως τονίζεται, δεν αφορά απλώς μια τιμολογιακή αναπροσαρμογή, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής πολιτικής και της πρόσβασης των πολιτών σε βασικές υποδομές.

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα,14 Ιανουαρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς:

• Υποδομών και Μεταφορών
• Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
• Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

ΘΕΜΑ: «Σημαντική και κοινωνικά προκλητική επιβάρυνση των πολιτών από την αύξηση των διοδίων και την κατάργηση της δωρεάν διέλευσης των ανέργων»

Πρόσφατα καταργήθηκε η δυνατότητα δωρεάν διέλευσης από τους σταθμούς διοδίων της Εγνατίας Οδού για τους κατόχους κάρτας ανεργίας, μέτρο το οποίο, μέχρι πρότινος, αποτελούσε στοιχειώδη μορφή κοινωνικής υποστήριξης για την απρόσκοπτη μετακίνηση των ανέργων. Η απόφαση αυτή έρχεται να προστεθεί στην ήδη επιβληθείσα αύξηση της τιμής των διοδίων της τάξης του 26%, χωρίς, μάλιστα, να έχει λάβει χώρα οποιαδήποτε ανακοίνωση συγκεκριμένων μέτρων ανακούφισης για τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Στο ίδιο πλαίσιο, διευκρινίστηκε ότι η δυνατότητα δωρεάν διέλευσης για κατοίκους συγκεκριμένων δήμων της χώρας, κυρίως της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, θα διατηρηθεί για χρονικό διάστημα δύο συν ενός ετών, με δαπάνη του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ενώ η δωρεάν διέλευση για τους κατόχους κάρτας ανεργίας καταργείται άμεσα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η αιτιολόγηση της κατάργησης της δωρεάν διέλευσης για τους ανέργους εδράζεται σε φαινόμενα κατ’ επίφαση καταχρηστικής εξασφάλισης της κάρτας ανεργίας. Η διερεύνηση και η αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων, ωστόσο, αποτελεί ευθύνη της Διοίκησης και ειδικότερα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.), μέσω των προβλεπόμενων διοικητικών και ελεγκτικών μηχανισμών. Η οριζόντια κατάργηση ενός κοινωνικού μέτρου, αντί της στοχευμένης παρέμβασης, μετακυλίει τις συνέπειες ενδεχόμενων διοικητικών αδυναμιών στους ίδιους τους ανέργους, οι οποίοι αναγκάζονται να επωμιστούν πρόσθετο οικονομικό βάρος χωρίς να φέρουν καμία ευθύνη.

Παράλληλα, ενώ διατηρούνται – έστω και μεταβατικά – ευνοϊκές ρυθμίσεις για συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, δεν προκύπτει αντίστοιχη μέριμνα για τους ανέργους και τους οικονομικά ευάλωτους πολίτες, παρά το γεγονός ότι η δωρεάν διέλευση αποτελούσε επί σειρά ετών ένα ελάχιστο αλλά ουσιαστικό μέτρο ανακούφισης, διαμορφώνοντας εύλογη προσδοκία συνέχειας ή αντικατάστασής του με ισοδύναμες κοινωνικά δίκαιες ρυθμίσεις.

Περαιτέρω, στο πλαίσιο της έναρξης της 35ετούς παραχώρησης της Εγνατίας Οδού σε ιδιώτη παραχωρησιούχο από την 1η Ιανουαρίου 2026, ετέθησαν σε ισχύ νέες, αυξημένες τιμές τόσο στα μετωπικά όσο και στα πλευρικά διόδια σε βασικούς οδικούς άξονες της χώρας, όπως στους αυτοκινητοδρόμους Πατρών – Κορίνθου – Ελευσίνας, Πατρών – Πύργου, Αντιρρίου – Ιωαννίνων, Κορίνθου – Τρίπολης – Καλαμάτας και στον κλάδο Λεύκτρου – Σπάρτης, καθώς και στη Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου, εντείνοντας περαιτέρω την οικονομική επιβάρυνση χιλιάδων πολιτών και επαγγελματιών, και ιδίως όσων δεν διαθέτουν εναλλακτικές δυνατότητες μετακίνησης.

Υπό το πρίσμα αυτό, η εφαρμογή των ανωτέρω πολιτικών δεν συνιστά απλώς μια τιμολογιακή αναπροσαρμογή, αλλά εγείρει σοβαρό ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότιμης πρόσβασης στη μετακίνηση.

Επειδή η κατάργηση της δωρεάν διέλευσης των ανέργων και οι αυξήσεις στα διόδια πλήττουν δυσανάλογα τις οικονομικά ευάλωτες ομάδες, χωρίς να συνοδεύονται από μέτρα κοινωνικής ελάφρυνσης ή ανακούφισης,

Επειδή η πολιτική αυτή, δίχως σαφή πρόβλεψη αντισταθμιστικών παρεμβάσεων εγείρει ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης,

Επειδή καθίσταται επιτακτική η λήψη στοχευμένων μέτρων αντιστάθμισης, προκειμένου οι οικονομικά ευάλωτοι πολίτες να μην επωμιστούν δυσανάλογα το βάρος της κατάργησης της δωρεάν διέλευσης και των αυξήσεων στα διόδια.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:

1. Ποια ανάγκη της λειτουργίας, της χρηματοδότησης ή της βιωσιμότητας των οδικών υποδομών επικαλείται το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για να δικαιολογήσει σωρευτικά τις αυξήσεις στα διόδια και την κατάργηση της δωρεάν διέλευσης των ανέργων, και ποια συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία τεκμηριώνουν αυτή την επιλογή;

2. Ποια συγκεκριμένα αντισταθμιστικά των ανωτέρω ρυθμίσεων μέτρα υπέρ των ανέργων και των οικονομικά ευάλωτων πολιτών προτίθεστε να λάβετε και βάση ποιου χρονοδιαγράμματος;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Κόκκαλης Βασίλειος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Γαβρήλος Γιώργος

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος