Απαντήσεις σε μια σειρά από εύλογα ερωτήματα σχετικά με το πρωτοφανές φιάσκο κακοδιαχείρισης και ανικανότητας, που σημάδεψε το μεγαλεπήβολο σχέδιο της κυβέρνησης για την επαγγελματική κατάρτιση 7.500 κρατουμένων στις φυλακές της χώρας μέσω σύμβασης με ιδιωτική εταιρεία, συνολικής αξίας 24 εκ. ευρώ, ζητούν 18 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με Ερώτηση και ΑΚΕ που κατατέθηκε με πρωτοβουλία του βουλευτή Δράμας Θεόφιλου Ξανθόπουλου.
Η Ερώτηση επικαλείται εκτεταμένο δημοσίευμα στο Inside Story, στο οποίο αναφέρεται ότι το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ) έκρινε μη νόμιμη την εν λόγω σύμβαση της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής (ΓΓΑΠ) με ανάδοχο ιδιώτη και μπλόκαρε κάθε πληρωμή, περίπου ένα χρόνο μετά την ολοκλήρωσή της. Ως αιτία για την εξέλιξη αυτή, αναφέρεται η εκ των υστέρων προσθήκη στην αρχική σύμβαση, ρήτρας που επέτρεπε στην ανάδοχο εταιρεία να διενεργεί τα μαθήματα κατάρτισης και εξ αποστάσεως με τηλεκπαίδευση, και όχι μόνο με φυσική παρουσία, όπως προέβλεπε το αρχικό σχέδιο που είχε εγκρίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ΝΣΚ επιλήφθηκε της υπόθεσης μετά από αίτημα της ΓΓΑΠ, το οποίο όμως στάλθηκε έξι μήνες μετά την λήξη της σύμβασης, γνωμοδοτώντας ότι η σύμβαση πάσχει ακυρότητα καθώς δεν αναπροσαρμόσθηκε προς τα κάτω, λόγω μείωσης του κόστους, το τίμημα της σύμβασης.
Αίσθηση προκαλεί επίσης το γεγονός ότι επιλέχθηκε η κατάρτιση 7.500 κρατουμένων (ήτοι του 70% του συνόλου), εκ των οποίων οι 2.000 θα ήταν ανήλικοι, όταν οι ανήλικοι και οι νεαροί ανήλικοι κρατούμενοι, δεν ξεπερνούν τους 295. Eρωτήματα προκαλούνται και από τις αναφορές του δημοσιεύματος ότι το ωριαίο κόστος της κατάρτισης που συμφωνήθηκε με την εταιρεία, ήταν κατά πολύ μεγαλύτερο από το αντίστοιχο κόστος των προγραμμάτων της ΔΥΠΑ στις φυλακές.
Παράλληλα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε έλεγχο που διενήργησε κλιμάκιο της OLAF, διαπίστωσε παρατυπίες, σύμφωνα πάντα με τα αναφερόμενα στην έκθεση και το δημοσίευμα, που οδήγησαν στην άρση της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης του έργου. Ο ιδιώτης ανάδοχος αμφισβητεί την βασιμότητα της γνωμοδότησης του ΝΣΚ καθώς και τα αποτελέσματα της έρευνας της ΕΕ ενώ το αρμόδιο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη δεν έχει εκδώσει ακόμη κάποια πράξη ακύρωσης της σύμβασης, αφήνοντας το μεγαλόπνοο σχέδιο της κατάρτισης του 70% των κρατουμένων, κυριολεκτικά στον αέρα.
Με δεδομένο ότι η ευθύνη του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για το τεράστιο αυτό φιάσκο στη διαδικασία κατάρτισης των κρατουμένων είναι αυταπόδεικτη και πλήρης, οι βουλευτές απευθύνουν στον Υπουργό μια σειρά αναλυτικών ερωτημάτων σχετικά με το γεγονός ότι αποφασίστηκε να διατεθεί ένα τόσο μεγάλο χρηματικό ποσό για την υλοποίησή του έργου αυτού χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί, όπως προέκυψε, ούτε ο σωστός σχεδιασμός του ούτε οι ασφαλιστικές δικλείδες για την ορθή και νόμιμη υλοποίησή του. Οι βουλευτές ρωτούν μεταξύ άλλων, γιατί και ποιος τροποποίησε την αρχική σύμβαση, γιατί η τροποποιημένη σύμβαση δεν στάλθηκε εκ νέου στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έλεγχο, γιατί δεν μειώθηκε το τίμημα, γιατί άργησε τόσο πολύ η ΓΓΑΠ να στείλει το ερώτημα στο ΝΣΚ, με ποιο σκεπτικό ενοποιήθηκαν τα δύο διαφορετικά αντικείμενα της σύμβασης, πώς σχεδιάστηκε το πρόγραμμα για τόσους κρατουμένους, πώς υλοποιήθηκε, ποιος εξοπλισμός παραδόθηκε, ποια είναι η θέση της κυβέρνησης στα ευρήματα των ελέγχων της ΕΕ, πόσοι κρατούμενοι παρακολούθησαν το πρόγραμμα, πόσοι πιστοποιήθηκαν τελικά και ποια η τύχη της πιστοποίησης.
Ζητείται επίσης να κατατεθούν όλα τα κρίσιμα έγγραφα σχετικά με την υλοποίηση της σύμβασης και τους ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί.
Ακολουθεί η Ερώτηση και ΑΚΕ.
Αθήνα, 29 Μαΐου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
ΚΑΙ
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη
Θέμα: Σοβαρά ερωτήματα για το φιάσκο κακοδιαχείρισης με την κατάρτιση 7.500 κρατουμένων στις φυλακές και τίμημα 24 εκ. ευρώ
Ένα απίστευτο αλαλούμ ανικανότητας αλλά και περίεργων χειρισμών κακοδιοίκησης που οδήγησαν το μεγαλεπήβολο σχέδιο επαγγελματικής κατάρτισης 7.500 κρατουμένων σε ένα πρωτοφανές φιάσκο, αποκαλύπτεται σε εκτεταμένο δημοσίευμα στο Ιnside story (https://insidestory.gr/article/fiasko-me-tin-katartisi-stis-fylakes-axias-24-ekat-eyro).
Όπως αναφέρεται σε αυτό, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους(ΝΣΚ) έκρινε μη νόμιμη την σύμβαση της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής με ανάδοχο ιδιώτη, συνολικής αξίας 24 εκ. ευρώ και μπλόκαρε κάθε πληρωμή, περίπου ένα χρόνο μετά την ολοκλήρωσή της. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε έλεγχο που διενήργησε κλιμάκιο της OLAF, διαπίστωσε παρατυπίες που οδήγησαν στην άρση της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησής του έργου. Ο ιδιώτης ανάδοχος αμφισβητεί την βασιμότητα της γνωμοδότησης του ΝΣΚ καθώς και τα αποτελέσματα της έρευνας της ΕΕ ενώ το αρμόδιο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη δεν έχει εκδώσει ακόμη κάποια πράξη ακυρότητας της σύμβασης, αφήνοντας το μεγαλόπνοο σχέδιο της κατάρτισης του 70% των κρατουμένων, κυριολεκτικά στον αέρα. Ειδικότερα, σύμφωνα με το δημοσίευμα:
Ι. Άλλη σύμβαση είχε εγκρίνει αρχικά το Ελεγκτικό Συνέδριο και άλλη σύμβαση υπέγραψε τελικά η Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής (ΓΓΑΠ) με τον ανάδοχο για το έργο εκπαίδευσης και πιστοποίησης χιλιάδων κρατουμένων. Αυτό έκρινε το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους στις 6/11/2025, ένα και πλέον χρόνο μετά την ολοκλήρωση του έργου. καθώς διαπίστωσε ότι η υπογραφείσα σύμβαση διαφέρει ουσιωδώς από αυτήν που εγκρίθηκε. Η ουσιώδης διαφορά έγκειται στον τρόπο υλοποίησης της σύμβασης. Το αρχικά εγκριθέν σχέδιο προέβλεπε αποκλειστικά δια ζώσης διδασκαλία εντός χώρων των φυλακών(face to face) κατάρτιση στην τάξη, με συνολικό τίμημα 16 εκ. ευρώ (συν ΦΠΑ). Τόσο στη διακήρυξη όσο και στο σχέδιο της αρχικής σύμβασης προβλεπόταν σαφώς, ότι “ο Ανάδοχος που θα υλοποιήσει τις ενέργειες Κατάρτισης της Πράξης απαιτείται να διαθέτει την απαιτούμενη επάρκεια και τεχνική ικανότητά ώστε είναι σε θέση να υλοποιήσει τα Προγράμματα Κατάρτισης με τη μέθοδο της συμβατικής (face to face) κατάρτισης στην τάξη». Τα υπόλοιπα 5.419 000 ευρώ (συν ΦΠΑ), της ίδιας σύμβασης, αφορούσαν προμήθεια εξοπλισμού (tablet, υπολογιστών κ.λ.π) και διαμόρφωση εκπαιδευτικών αιθουσών, καθώς επιλέχθηκε να ενοποιηθούν τα δύο αντικείμενα της σύμβασης (διδασκαλία και προμήθεια εξοπλισμού).
Ωστόσο, στη σύμβαση που υπογράφηκε τελικά προστέθηκε εκ των υστέρων και η δυνατότητα εξ αποστάσεως διδασκαλίας, χωρίς να αναπροσαρμοστεί όμως αντίστοιχα προς τα κάτω, λόγω μείωσης του κόστους, το αρχικά προβλεφθέν τίμημα της επαγγελματικής κατάρτισης. Γι’ αυτόν το λόγο, το ΝΣΚ, μετά από καθυστερημένο ερώτημα που του απηύθυνε η ίδια η ΓΓΑΠ, τον Μάιο του 2025, έξι ολόκληρους μήνες μετά την ολοκλήρωση της σύμβασης, γνωμοδότησε ότι η συγκεκριμένη σύμβαση δεν είναι νόμιμη στο σύνολό της, απαγορεύοντας ταυτόχρονα ακόμη και την πληρωμή ενός ευρώ!
Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, ο διαγωνισμός για ένα τόσο σύνθετο έργο, διεξήχθη με περιορισμένο χρονικό ορίζοντα ενός μηνός, χωρίς να δοθεί καμία παράταση. Στόχος του έργου, σύμφωνα με τη προκήρυξη ήταν “η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την ενίσχυση της μελλοντικής επανένταξης αποφυλακιζόμενων κρατούμενων στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας”. Η σύμβαση είχε διάρκεια14 μηνών από την υπογραφή της (24 Απριλίου 2024) και στις 11 Δεκεμβρίου 2023 ο ανάδοχος ζήτησε και πήρε παράταση επτά μηνών (ως την 24η Νοεμβρίου του 2024).
ΙΙ. Η σύμβαση αφορούσε την επαγγελματική κατάρτιση 7.500 συνολικά κρατουμένων σε 35 σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας, από τους οποίους οι 2.000 θα ήταν ανήλικοι. Οι αριθμοί προκαλούν επίσης εύλογα ερωτήματα, δεδομένου ότι το σύνολο των ανηλίκων κρατουμένων, σύμφωνα με τα στατιστικά της ΓΓΑΠ, ανέρχονταν τη στιγμή της υπογραφής της σύμβασης σε 30 άτομα και των νεαρών ενηλίκων σε 295!
Ένα άλλο παράδοξο της προκήρυξης είναι και το γεγονός ότι το πρόγραμμα κατάρτισης που θα γινόταν στην ελληνική γλώσσα, απευθυνόταν σχεδόν στο 70% του τότε έγκλειστου πληθυσμού, όταν, σύμφωνα με τα δεδομένα, περίπου το 50% των κρατουμένων εμφανίζονται στατιστικά να μην έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση ή να μην έχουν πάει καθόλου σχολείο ενώ το 30% των κρατουμένων στον Κορυδαλλό το 2023 δεν γνώριζαν, σύμφωνα με δήλωσή τους, ελληνικά, όπως υπογραμμίζεται στο δημοσίευμα.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το ΝΣΚ, Η φυσική υλοποίηση της σύμβασης έγινε τόσο δια ζώσης όσο και με τηλεκατάρτιση. Στα Σωφρονιστικά Καταστήματα Ενηλίκων, Ανηλίκων και Νεαρών Ενηλίκων, υλοποιήθηκαν 10.940 συνεδρίες δια ζώσης συμβουλευτικής, με ποσοστό υλοποίησης 57,6%. Στα σωφρονιστικά καταστήματα ανηλίκων και νεαρών ανηλίκων υλοποιήθηκαν συνολικά 19 τμήματα επαγγελματικής κατάρτισης, με 343 ωφελούμενους ενώ στα Σωφρονιστικά Καταστήματα Ενηλίκων, υλοποιήθηκαν συνολικά 217 τμήματα επαγγελματικής κατάρτισης με 4.096 ωφελούμενους.
ΙΙΙ. Επιπροσθέτως, όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, που επικαλείται μαρτυρία και στοιχεία ειδικής επιστήμονος, το τίμημα των €16.097.500,00 της σύμβασης για την κατάρτιση, αφορά μαθήματα κατάρτισης 300-350 ωρών και αντιστοιχεί σε προϋπολογιζόμενο μέγιστο κόστος 6,85 ευρώ ανά ανθρωποώρα κατάρτισης. Ωστόσο, σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα που έχει δημοσιευθεί και μνημονεύεται στο δημοσίευμα, το ωριαίο κόστος της δια ζώσης επαγγελματικής κατάρτισης στο πλαίσιο προγράμματος 350 ωρών της ΔΥΠΑ σε Κατάστημα Κράτησης, την ίδια περίπου περίοδο, ανερχόταν κατά μέσο όρο 2,4 ευρώ. Η διαφορά κόστους εδώ είναι κάτι παραπάνω από εμφανής. Αγγίζει το 300% και προκαλεί ευλόγως πολλαπλά ερωτήματα.
Στην ίδια έρευνα επισημαίνεται χαρακτηριστικά, ότι η συνολική (συγχρηματοδοτούμενη) δημόσια δαπάνη για 4 χρόνια λειτουργίας των 99 Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας [ΣΔΕ] της χώρας (1/9/23- 31/12/27) είναι 25.303.024 ευρώ. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα ΣΔΕ εξυπηρετούν πάνω από 6.000 μαθητές τον χρόνο (6194 για το 2020-2021), καθημερινά, δια ζώσης.
ΙV. Το πρόγραμμα ήταν ένα από αυτά που υλοποιήθηκαν και υλοποιούνται στη χώρα την περίοδο 2021-2027 για την καταπολέμηση της ανεργίας, με χρηματοδότηση από την ΕΕ. Στις 27 Φεβρουαρίου 2026 η ΕΕ κοινοποίησε στην ελληνική κυβέρνηση τα αποτελέσματα του ελέγχου που διενεργήθηκε από τον OLAF, τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, όπου επισημαίνονται τεράστια προβλήματα στον τρόπο με τον οποίον υλοποιήθηκαν τα προγράμματα κατάρτισης.
Ανάμεσα στα συμπεράσματα του κλιμακίου της Κομισιόν, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, ήταν ότι ο τρόπος διαχείρισης των προγραμμάτων παρέχει ενδείξεις, με βάση την αυτοψία, ότι «μπορεί να δημιουργηθεί μία κατάσταση όπου δεν αποτρέπεται με βεβαιότητα η χειραγώγησή τους, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος της απάτης». Ειδικότερα, για το πρόγραμμα εκπαίδευσης και πιστοποίησης κρατουμένων –στο οποίο όπως αναφέρουν συμμετείχε μόλις το 57% των δηλωμένων προς κατάρτιση– οι Ελεγκτές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διαπίστωσαν, μεταξύ άλλων, ότι: «Αρκετοί συμμετέχοντες αντιμετώπισαν γλωσσικά εμπόδια, καθώς ορισμένοι κρατούμενοι δεν μιλούσαν τη γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε στην εκπαίδευση, με αποτέλεσμα να ελαχιστοποιείται η κατανόηση και η εποικοδομητική συμμετοχή τους». Σημειώνεται επίσης ότι και στην περίπτωση του προγράμματος εκπαίδευσης και κατάρτισης κρατουμένων, οι πιθανοί δικαιούχοι (beneficiaries) συμμετείχαν ενεργά στη διαμόρφωση του σχεδιασμού, του πεδίου εφαρμογής και των αναγκών των πράξεων πριν από τη δημοσίευση της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων όπου η πρωτοβουλία προήλθε από τον ίδιο τον δικαιούχο.
Σύμφωνα με το ίδιο προκαταρκτικό πόρισμα ελέγχου, που αφορούσε τση συμμετοχή ενός δείγματος 30 ατόμων από τους ωφελούμενους του προγράμματος: «Δεν κατέστη δυνατή η καταγραφή υπογραφών στο μητρώο παρουσιών για κανέναν από τους συμμετέχοντες του δείγματος, ούτε στην αρχή ούτε στο τέλος του μαθήματος – υπέγραφε μόνο ο εκπαιδευτής». Ο ίδιος έλεγχος διαπίστωσε ότι 26 από τους 30 συμμετέχοντες του δείγματος δεν συμπλήρωσαν τις απαιτούμενες ώρες Όλες τις παραπάνω αιτιάσεις, αρνείται κατηγορηματικά ο εκπρόσωπος της εταιρείας που ανέλαβε και υλοποίησε το έργο. Στον ίδιο έλεγχο του ευρωπαϊκού κλιμακίου διαβάζουμε: «Σημειώνεται ότι η Διαχειριστική Αρχή [του προγράμματος] πραγματοποίησε αιφνιδιαστικούς επιτόπιους ελέγχους μεταξύ 15/10/2024 και 18/10/2024, οι οποίοι επιβεβαίωσαν ότι τα συμβατικά φυσικά παραδοτέα δεν είχαν επιτευχθεί […] Κατά τον επιτόπιο έλεγχο, η ΔΑ ανέφερε ότι είχε ληφθεί απόφαση για την απόσυρση της πράξης από τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ». Συμπερασματικά, «οι ελεγκτές της Επιτροπής θεωρούν ότι οι δραστηριότητες κατάρτισης στο πλαίσιο του έργου […] δεν συμμορφώνονταν με τις συμβατικές και κανονιστικές απαιτήσεις και καταλήγουν ότι «καμία δαπάνη δεν μπορεί να θεωρηθεί επιλέξιμη στο πλαίσιο αυτού του έργου/ενέργειας […]». Σημειώνεται επίσης ότι ανάδοχος του έργου απορρίπτει όλες τις αιτιάσεις του πορίσματος ελέγχου της ΕΕ.
Κατόπιν τούτων
Επειδή, η επαγγελματική κατάρτιση των κρατουμένων αποτελεί σημαντικό εργαλείο της σωφρονιστικής πολιτικής με θετικό αντίκτυπο τόσο στην κοινωνική τους επανένταξη όσο και στη μείωση των υποτροπών,
Επειδή, αποφασίστηκε να διατεθεί ένα τόσο μεγάλο χρηματικό ποσό για την υλοποίησή του έργου αυτού, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί, όπως προέκυψε, ούτε ο σωστός σχεδιασμός του ούτε οι ασφαλιστικές δικλείδες για την ορθή και νόμιμη υλοποίησή του,
Επειδή, μετά την γνωμοδότηση του ΝΣΚ για το μη νόμιμο της σύμβασης έχουν ανακύψει σοβαρά ζητήματα για τη νομιμότητα των κυβερνητικών ενεργειών και πληρωμών αλλά και για την εγκυρότητα των πιστοποιήσεων των κρατουμένων που συμμετείχαν στο πρόγραμμα,
Επειδή, η ευθύνη του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για το τεράστιο αυτό φιάσκο στη διαδικασία κατάρτισης των κρατουμένων είναι αυταπόδεικτη και πλήρης,
Επειδή από τα στοιχεία του αναλυτικού δημοσιεύματος δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα σχετικά με το τρόπο λειτουργίας της ΓΓΑΠ και την πολιτική που ακολουθεί
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Ζητείται επίσης να κατατεθούν στη Βουλή:
Οι Ερωτώντες και Αιτούντες Βουλευτές
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Μπάρκας Κώστας
Ακρίτα Έλενα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γιώργος
Γιαννούλης Χρήστος
Δούρου Ρένα
Ζαμπάρας Μίλτος
Κασιμάτη Νίνα
Κεδίκογλου Συμεών
Κοντοτόλη Μαρίνα
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Νοτοπούλου Κατερίνα
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γιώργος
Παππάς Νίκος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γιώργος