Ερώτηση βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

Με πρωτοβουλία του Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Χάρη Μαμουλάκη, 12 βουλευτές ζητούν απαντήσεις στο ποιος αποφασίζει για την απαλλαγή ομίλων από το έγκλημα της φοροδιαφυγής, από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, με σχετική Ερώτηση που κατέθεσαν.

Οι βουλευτές αναφέρονται στο έγκλημα της φοροδιαφυγής και στις προβλεπόμενες ποινές, σε εγκύκλιο που εξαίρεσε de facto τις ενδοομιλικές συναλλαγές και λειτούργησε ως όχημα απόκρυψης ακόμα και εκ προθέσεως φορολογητέας ύλης και αδρανοποίησε τα ποινικά κατώφλια του Κ.Φ.Δ. εν αντιθέσει με τις συνήθεις πρακτικές ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών χωρών.

Τονίζοντας ότι οι πολυεθνικές επιχειρήσεις διαθέτουν τους μηχανισμούς και τις πρακτικές ελαχιστοποίησης της παγκόσμιας φορολογικής τους επιβάρυνσης μέσω της μεταφοράς κερδών σε χώρες με χαμηλό ή και μηδενικό φορολογικό συντελεστή, ότι η επίπτωση των ανωτέρω πρακτικών στις τιμές των αγαθών και υπηρεσιών στην Ελλάδα είναι άμεση, ότι οι ποινές θα έπρεπε να έχουν κατά κύριο λόγο ως σκοπό τη φορολογική συμμόρφωση, την αποτροπή διάπραξης αδικημάτων και να αποτελούν εργαλείο προστασίας της κοινωνικής συνοχής και της ισονομίας, καθώς και ότι μια Ανεξάρτητη Αρχή δεν μπορεί να έχει υπερεξουσίες και να καθορίζει μόνη της τη φορολογική πολιτική χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο, οι βουλευτές ζητούν απαντήσεις στα ερωτήματα:

1. Είχε την αρμοδιότητα ο Διοικητής της Α.Α.Δ.Ε. να εξαιρέσει με την ΠΟΛ.1209/2017 τις ενδοομιλικές συναλλαγές από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 66 του ν.4174/2013 και  νυν άρθρου 79 του ν.5104/2024;
2. Η διάταξη του άρθρου 66 του ν.4174/2013 και  νυν άρθρου 79 του ν.5104/2024 είχε και έχει ως σκοπό να απαλλάξει από το πεδίο εφαρμογής τους τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις που εμφανίζουν μειωμένο φορολογητέο εισόδημα ως απόρροια ενδοομιλικής τιμολόγησης και που οδηγεί στην καταβολή μειωμένου φόρου που υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος;
3. Ποια είναι η εκτιμωμένη δημοσιονομική επίπτωση της εφαρμογής της ΠΟΛ.1209/2017 από την έναρξη ισχύος της μέχρι και σήμερα;
4. Πόσοι έλεγχοι διενεργούνται ετησίως από την έναρξη ισχύος της ΠΟΛ.1209/2017 σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις, ποιο το ύψος των φορολογικών διαφορών συνολικά και κατά μέσο όρο που δ ιαπιστώνονται, ποιος ο αριθμός των περιπτώσεων που διαπιστώθηκε η διάπραξη του αδικήματος της φοροδιαφυγής και υποβλήθηκε μηνυτήρια αναφορά;
5. Σκοπεύετε να προβείτε σε τροποποίηση του άρθρου 79 του Κ.Φ.Δ. προκειμένου σαφώς να ορίζεται εάν και σε ποιο βαθμό οι ενδοομιλικές συναλλαγές που οδηγούν σε προσαρμογή της φορολογικής βάσης συνιστούν ή δε συνιστούν «απόκρυψη» και κατ’ επέκταση  ποινικό αδίκημα; 
6. Σκοπεύετε με διάταξη τυπικού νόμου και με δεδομένο ότι η νομοθετική πρωτοβουλία ανήκει στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να μεταβιβάσετε την αρμοδιότητα έκδοσης ερμηνευτικών εγκυκλίων και οδηγιών σε αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου σας αντί της Α.Α.Δ.Ε.;

Ακολουθεί η σχετική Ερώτηση:

Αθήνα, 27 Μαΐου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Θέμα: «Ποιος αποφασίζει για την απαλλαγή των ομίλων από το έγκλημα της φοροδιαφυγής;»

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ.1 του άρθρου 79 του ν.5104/2024, (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας -Κ.Φ.Δ.-), (αντίστοιχη παρ.1 άρθρου 66 του προϊσχύοντος ν.4174/2013), έγκλημα φοροδιαφυγής διαπράττει όποιος με πρόθεση, μεταξύ άλλων, προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή φόρου εισοδήματος αποκρύπτει από τα όργανα της Φορολογικής Διοίκησης εισοδήματα ιδίως παραλείποντας να υποβάλει δήλωση ή υποβάλλοντας ανακριβή δήλωση ή καταχωρίζοντας στα λογιστικά αρχεία εικονικές (ολικά ή μερικά) δαπάνες ή επικαλούμενος στη φορολογική δήλωση τέτοιες δαπάνες, ώστε να μην εμφανίζεται φορολογητέα ύλη ή να εμφανίζεται αυτή μειωμένη. Στην παρ.2 του ως άνω άρθρου 79, (αντίστοιχη παρ.3 άρθρου 66 προϊσχύοντος ν.4174/2013), ορίζεται ότι όποιος διαπράττει έγκλημα φοροδιαφυγής από τα αναφερόμενα στην παρ.1 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών, μεταξύ άλλων: α) αν ο φόρος που αναλογεί στα φορολογητέα εισοδήματα ή στα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκρυφθεί υπερβαίνει ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ ανά είδος φόρου. Επίσης, στο άρθρο 81 του ν.5104/2024, (αντίστοιχο άρθρο 68 ν.4174/2013), ρυθμίζονται τα ζητήματα της υποβολής μηνυτήριας αναφοράς και της άσκησης ποινικής δίωξης στις περιπτώσεις που συντρέχει περίπτωση τέλεσης ή απόπειρας τέλεσης εγκλήματος του Κ.Φ.Δ., μεταξύ των οποίων και το έγκλημα της φοροδιαφυγής.

Το 2017 εκδίδεται η ΠΟΛ.1209 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων -Α.Α.Δ.Ε.- για παροχή συμπληρωματικών οδηγιών σχετικά με την υποβολή μηνυτήριας αναφοράς για τα εγκλήματα φοροδιαφυγής στη φορολογία εισοδήματος. Στη σχετική ΠΟΛ.1209 ο Διοικητής αποφάσισε ότι όταν οι λογιστικές διαφορές οφείλονται σε διόρθωση κερδών που λαμβάνει χώρα κατ’ εφαρμογή των κανόνων περί ενδοομιλικών τιμολογήσεων τότε δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ.1 του άρθρου 66 του ν.4174/2013 δηλαδή, του νυν άρθρου 79 του ν. 5104/2024, και δεν υποβάλλεται μηνυτήρια αναφορά. Σημειώνεται ότι τόσο στον ισχύοντα όσο και στον καταργηθέντα Κ.Φ.Δ. ως προς το έγκλημα της φοροδιαφυγής το αξιόποινο θεμελιώνεται στη «με πρόθεση απόκρυψη» χωρίς να υπάρχει ρητή πρόβλεψη εξαίρεσης για τις διαφορές φόρου που προκύπτουν από προσαρμογές στη τιμολόγηση ενδοομιλικών συναλλαγών. Επιπλέον, ο νομοθέτης δεν παρείχε μέσω εξουσιοδοτικής διάταξης τη δυνατότητα ερμηνείας των ρητώς οριζόμενων στις διατάξεις. Βέβαια, οι αυξημένες αρμοδιότητες του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. που διαδέχτηκε τον Γενικό Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων προβλέπονταν από το ν.4093/2012. Έτσι, έχει, μεταξύ άλλων, την αρμοδιότητα έκδοσης ερμηνευτικών εγκυκλίων και οδηγιών, υποβολής ερωτημάτων στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους και αποδοχής των γνωμοδοτήσεών του. Τέλος, σύμφωνα με ρητή επιταγή του ν. 4093/2012 οι αρμοδιότητες που μεταβιβάζονται στον Γενικό Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, (νυν Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.), δεν μπορούν να αναμεταβιβασθούν στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με μεταγενέστερη κανονιστική διοικητική πράξη παρά μόνο με διάταξη τυπικού νόμου.

Καθίσταται σαφές ότι με την ΠΟΛ.1209 η Α.Α.Δ.Ε. «αποχαρακτήρισε» και ερμήνευσε ότι δε συνιστούν φοροδιαφυγή οι περιπτώσεις τιμολογήσεων συναλλαγών μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων για τις οποίες δε τηρείται η Αρχή των ίσων Αποστάσεων ακόμα και εάν ο φόρος που αναλογεί στα φορολογητέα εισοδήματα υπερβαίνει ανά φορολογικό έτος τις 100.000 ευρώ. Η εγκύκλιος δηλαδή εξαίρεσε de facto τις ενδοομιλικές συναλλαγές και λειτούργησε ως όχημα απόκρυψης ακόμα και εκ προθέσεως φορολογητέας ύλης και αδρανοποίησε τα ποινικά κατώφλια του Κ.Φ.Δ. εν αντιθέσει με τις συνήθεις πρακτικές ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών χωρών.

Κατά συνέπεια και βάσει των προεκτεθέντων:

Επειδή, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις διαθέτουν τους μηχανισμούς και τις πρακτικές ελαχιστοποίησης της παγκόσμιας φορολογικής τους επιβάρυνσης μέσω της μεταφοράς κερδών σε χώρες με χαμηλό ή και μηδενικό φορολογικό συντελεστή.

Επειδή, η επίπτωση των ανωτέρω πρακτικών στις τιμές των αγαθών και υπηρεσιών στην Ελλάδα είναι άμεση.

Επειδή, οι ποινές θα έπρεπε να έχουν κατά κύριο λόγο ως σκοπό τη φορολογική συμμόρφωση, την αποτροπή διάπραξης αδικημάτων και να αποτελούν εργαλείο προστασίας της κοινωνικής συνοχής και της ισονομίας.

Επειδή, μια Ανεξάρτητη Αρχή δεν μπορεί να έχει υπερεξουσίες και να καθορίζει μόνη της τη φορολογική πολιτική χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο.

Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:

1. Είχε την αρμοδιότητα ο Διοικητής της Α.Α.Δ.Ε. να εξαιρέσει με την ΠΟΛ.1209/2017 τις ενδοομιλικές συναλλαγές από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 66 του ν.4174/2013 και νυν άρθρου 79 του ν.5104/2024;
2. Η διάταξη του άρθρου 66 του ν.4174/2013 και νυν άρθρου 79 του ν.5104/2024 είχε και έχει ως σκοπό να απαλλάξει από το πεδίο εφαρμογής τους τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις που εμφανίζουν μειωμένο φορολογητέο εισόδημα ως απόρροια ενδοομιλικής τιμολόγησης και που οδηγεί στην καταβολή μειωμένου φόρου που υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος;
3. Ποια είναι η εκτιμωμένη δημοσιονομική επίπτωση της εφαρμογής της ΠΟΛ.1209/2017 από την έναρξη ισχύος της μέχρι και σήμερα;
4. Πόσοι έλεγχοι διενεργούνται ετησίως από την έναρξη ισχύος της ΠΟΛ.1209/2017 σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις, ποιο το ύψος των φορολογικών διαφορών συνολικά και κατά μέσο όρο που διαπιστώνονται, ποιος ο αριθμός των περιπτώσεων που διαπιστώθηκε η διάπραξη του αδικήματος της φοροδιαφυγής και υποβλήθηκε μηνυτήρια αναφορά;
5. Σκοπεύετε να προβείτε σε τροποποίηση του άρθρου 79 του Κ.Φ.Δ. προκειμένου σαφώς να ορίζεται εάν και σε ποιο βαθμό οι ενδοομιλικές συναλλαγές που οδηγούν σε προσαρμογή της φορολογικής βάσης συνιστούν ή δε συνιστούν «απόκρυψη» και κατ’ επέκταση ποινικό αδίκημα;
6. Σκοπεύετε με διάταξη τυπικού νόμου και με δεδομένο ότι η νομοθετική πρωτοβουλία ανήκει στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να μεταβιβάσετε την αρμοδιότητα έκδοσης ερμηνευτικών εγκυκλίων και οδηγιών σε αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου σας αντί της Α.Α.Δ.Ε.;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Μαμουλάκης Χάρης

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος