Ευχαριστώ κ. πρόεδρε, και πράγματι δεν είστε ο μόνος που αθροίζεται σήμερα στις πολλές ευχές που δέχτηκα – ο κ. Μητσοτάκης περιορίστηκε στο προσωπικό, για να με μαλώσει μετά – γιατί σήμερα στη δύναμη της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας αθροίζονται δύο σπουδαίοι άνθρωποι. Και για τους καλοπροαίρετους λέω: καλοδεχούμενες οι ευχές, γιατί οι Κοινοβουλευτικές Ομάδες οφείλουν να υπηρετούν το κύρος του Κοινοβουλίου και των δημοκρατικών θεσμών.

Και με αυτό το αίσθημα ευθύνης η δική μας Ομάδα δεν συμμετέχει στη σημερινή δεξίωση. Η επέτειος της Αποκατάστασης της Δημοκρατίας δεν μπορεί να συνυπάρχει με παρουσία νοσταλγών της χούντας, εκπροσώπων της ακροδεξιάς, αναθεωρητών της Ιστορίας και πολλών φαλλοκρατών, όπως βλέπουμε μέρα τη μέρα, μήνα το μήνα και είδαμε και σήμερα. Είναι επίσης άρρηκτα συνδεδεμένη με την τραγωδία της Κύπρου και απαιτεί αναστοχασμό, σεβασμό, σοβαρότητα και όχι χαριεντίσματα.

Γι’ αυτό εμείς επιλέγουμε να τιμούμε τη Δημοκρατία και τους ανθρώπους που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν γι’ αυτήν. Και σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει πολλούς και πολλές στις τάξεις του που μαρτύρησαν στην επταετία. Εμείς αυτό το κάνουμε στους τόπους μνήμης, όπως χθες, στο ΕΑΤ-ΕΣΑ.

Και να υπενθυμίσω στον κ. πρωθυπουργό ότι η υπεράσπιση της ιστορικής μνήμης απαιτεί και συνέπεια. Και εμείς ως Διοίκηση στην Περιφέρεια Αττικής στηρίξαμε έμπρακτα και το ΕΑΤ-ΕΣΑ και το Μουσείο Δημοκρατίας στον Ωρωπό, ως ζωντανούς τόπους μνήμης.

Για να δούμε σήμερα, σε σχέση με αυτή την κορυφαία διαδικασία της Αναθεώρησης του Συντάγματος, ποιο είναι το κλίμα, να το πω δημοσιογραφικά; Η σημερινή μας συζήτηση διεξάγεται στη σκιά δύο συν μιας αποκαλυπτικών εξελίξεων που φέρουν τη σφραγίδα της Νέας Δημοκρατίας. Σφραγίδα σκανδάλων μιας κυβέρνησης που όπως βλέπετε, τώρα θέλει να κόψει και να ράψει κατά τα συμφέροντα της και το Σύνταγμα.

Να ξεκινήσω από την πιο πρόσφατη προχθεσινή εξέλιξη;

Είχαμε εδώ τις σοβαρές κατηγορίες του κ. Σαλμά κατά του αντιπροέδρου της ΝΔ για τη Novartis. Ξέρετε… εκείνο το παγκόσμιο σκάνδαλο, το σκάνδαλο στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, το σκάνδαλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πλην όμως που στη χώρα μας, η Δεξιά δεν το βάφτισε σκάνδαλο, το βάφτισε «σκευωρία του ΣΥΡΙΖΑ».

Λοιπόν, ο κος Σαλμάς προχθές μας δικαίωσε. Δικαίωσε τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, δικαίωσε ειδικότερα τον Τομέα Διαφάνειας και τον Παύλο Πολάκη, όταν λέγαμε ότι το σκάνδαλο Novartis είναι το μεγαλύτερο σκάνδαλο της Μεταπολίτευσης. Και τι συζητήθηκε προχθές εντός της Ολομέλειας, τι θυμηθήκαμε;

Συζητήθηκε και ζητήθηκε να ανοίξει ξανά η απόφαση να ακουστούν νέα στοιχεία, ότι υπήρξαν κατηγορίες για ενεργή εμπλοκή στελέχους σε εκφοβισμό προστατευόμενου μάρτυρα, ότι υπήρξε άσκηση πίεσης προς τον μάρτυρα, ότι υπήρχε νταραβέρι με τις φαρμακευτικές εταιρείες για χρηματοδοτήσεις των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Άρα η αρχειοθέτηση -και κοιτάζω τους νομικούς της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΣΠ- μάλλον δεν σημαίνει και αθώωση. Σωστά;

Η δεύτερη εξέλιξη αφορά στη μη αξιοποίηση, με αποκλειστική ευθύνη της κυβέρνησης, των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, την ώρα που η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την πορεία του Ταμείου Ανάκαμψης τα ίδια τα στοιχεία την εκθέτουν. Όπως καταδεικνύουμε με κοινοβουλευτική ερώτηση που καταθέσαμε προς τους αρμόδιους υπουργούς -και να δούμε πότε θα πάρουμε απάντηση- η Ελλάδα μας είναι δυστυχώς ουραγός στη χρήση των συνολικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Βρίσκεται δυστυχώς 23η μεταξύ των 27 κρατών μελών, έχοντας αξιοποιήσει μόλις το 39% των κονδυλίων που της αναλογούν, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται στο 53%. Έργο της κυβέρνησης κι αυτό.

Και τέλος έχουμε το νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού, κ. Γερουλάνο, που προωθείται με fast track διαδικασίες και που ούτε λίγο ούτε πολύ θέλει να παραδώσει τη διαχείριση των μνημείων και της Ιστορίας στη λογική της αγοράς και του κέρδους. Γιατί τελικά, εδώ που τα λέμε, οι άνθρωποι είναι και ειλικρινείς…

Η σχέση της Δεξιάς με τον πολιτισμό είναι ή ξεπούλημα ή μαγάρισμα όταν παίρνουν πανοπλίες και βυζαντινές εικόνες και συμμετέχουν σε διαδηλώσεις μίσους, άλλο δεν ξέρουν. Και με την ίδια μεθοδολογία, με τις ίδιες fast track διαδικασίες, μικρότερες των δύο μηνών, όπως ξέρουμε, έρχονται και αντιμετωπίζουν και τη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Έχει ειπωθεί από όλα μας τα μέλη και στην αρμόδια επιτροπή και στην διαβούλευση ότι η κυβέρνηση επέλεξε εξαρχής να υπονομεύσει αυτή την κορυφαία διαδικασία και αντί να ανταποκρίνεται στα επίπεδα της επιστήμης του Συνταγματικού Δικαίου -όπως τα έχουν ορίσει και σφραγίσει προσωπικότητες όπως ο Ηλίας Ηλιού, όπως ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, όπως ο Αριστόβουλος Μάνεσης, ο Δημήτρης Τσάτσος, ο Γιώργος Παπαδημητρίου και άλλοι- αντί να προκαλέσει σοβαρό διάλογο για την αναβάθμιση της ποιότητας της Δημοκρατίας μας και της λειτουργίας των θεσμών, για την ενίσχυση και την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων, της δημοκρατικής λογοδοσίας, αντιμετωπίζει αυτή την συζήτηση στο πλαίσιο μιας συγκυριακής πολιτικής σκοπιμότητας εν όψει εκλογών.

Ευθύς εξ αρχής λέμε ότι η πρόταση της Συνταγματικής Αναθεώρησης της Νέας Δημοκρατίας είναι συντηρητική, βαθιά αντιδραστική, βαθιά αναχρονιστική. Δεν απαντά σε υπαρκτά θεσμικά προβλήματα, ασχολείται με τη συνταγματική κατοχύρωση της ελληνικής σημαίας, παραπέμποντας, με συγχωρείτε, χωρίς ίχνος υπερβολής, στη μετεμφυλιακή δεκαετία του 1950 παρά στον 21ο αιώνα, όπως θέλει να μας πείσει ο πρωθυπουργός ή ο κ. Στυλιανίδης.

Και επειδή γνωριζόμαστε και ξέρετε πάρα πολύ καλά ότι αποφεύγω το στείρο κομματικό ανταγωνισμό, θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ σε δύο έγκριτους συνταγματολόγους που δεν ανήκουν στις τάξεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για να με κατηγορήσετε για μεροληψία και που έρχονται να επιβεβαιώσουν αυτό που φωνάζουμε τόσον καιρό. Γιώργος Σωτηρέλης, δεν έχει κάρτα μέλους ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ:

«Αναθεωρητική πρωτοβουλία, καταδικασμένη στην ανυποληψία, πλήρης αναξιοπιστία της συνταγματικής πολιτικής του κυβερνώντος κόμματος». Και τονίζει: «Οι προτάσεις της ΝΔ εντάσσουν απροκάλυπτα την Αναθεώρηση στις μικροπολιτικές και ήδη προεκλογικές δεσμεύσεις του κυβερνώντος κόμματος». Ακρίτας Καϊδατζής, αυτός κι αν δεν είναι ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, χαρακτηρίζει την πρωτοβουλία της κυβέρνησης για αυτή την fast track συζήτηση των δύο μηνών «επικοινωνιακό αντιπερισπασμό». Και πώς είναι δυνατόν δηλαδή να μην το λέμε και να μην το λέει; Και πώς είναι δυνατόν κανείς να πιστεύει ότι θα βελτιώσει το Σύνταγμα μια κυβέρνηση που ευθύνεται για βαρύτατες και κατ’ εξακολούθηση παρεκμβάσεις και παραβιάσεις;

Μια κυβέρνηση του εγκλήματος των Τεμπών. Μια κυβέρνηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, της παρακολούθησης υπουργών και δημοσιογράφων, της απευθείας ανάθεσης, της διασπάθισης δημοσίου χρήματος, και σταματώ εδώ τη λίστα της ντροπής. Και την απάντηση βέβαια σε αυτό το ερώτημα που μόλις έθεσα τη δίνουν οι συνεχιζόμενες αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων, με τις επισυνδέσεις, με το Predator, με τις αποκαλύψεις του κ. Ντίλαν… Πάρα πολύ δύσκολο όνομα… Δεν ξέρω αν το έχει μάθει ο κ. πρωθυπουργός, είναι πάρα πολύ δύσκολη λέξη.

Και την ίδια απάντηση στο ρητορικό μου ερώτημα τη δίνει και η διαρκής καταπάτηση της συνταγματικής απαγόρευσης των άσχετων εκπρόθεσμων τροπολογιών σε νομοθετήματα που βαφτίζονται, κ. Μαρκόπουλε, «επείγοντα». Αλλά αυτό είναι άλλη μια πατέντα αντισυνταγματικής νομοθέτησης που δυστυχώς τη βιώνουμε και εδώ μέσα και ολόκληρη η χώρα, επτά χρόνια. Και δεν ξεχνάμε εμείς, ότι δεν έχετε φέρει υπουργέ, ούτε έναν εφαρμοστικό νόμο για την υλοποίηση της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ το 2018, για τη λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία. Προφανώς γιατί περιφρονείτε οτιδήποτε έρχεται από τα κάτω, φοβάστε την κοινωνία, φοβάστε οτιδήποτε δεν μπορείτε να ελέγξετε.

Και επειδή είστε κυβέρνηση της αποδυνάμωσης των θεσμικών εγγυήσεων, και της περαιτέρω συγκέντρωσης εξουσίας -σε αυτό το, κατ’ ευφημισμόν «επιτελικό», για να μην πω τίποτα βαρύτερο- αλλά σίγουρα διεφθαρμένο, κράτος, και της ενίσχυσης ενός πρωθυπουργοκεντρικού χαρακτήρα της εξουσίας, γι’ αυτό απαξιώσατε και το ανώτατο πολιτικό αξίωμα, αυτό της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Να μου επιτρέψετε να πω, κάνατε «Προέδρους μιας χρήσης». Διότι η εκλογή του είναι για εξαετή θητεία, με τις ελάχιστες ψήφους, όπως προτείνετε στο άρθρο 30 και με αυτό τον τρόπο ούτε τον ενοποιητικό ρόλο του θεσμού ενισχύετε, ούτε το κύρος του. Μιλάμε στην καλύτερη περίπτωση για μία αναθεώρηση διανθισμένη με γενικόλογες εκθέσεις ιδεών.

Τι να πω, για την τεχνητή νοημοσύνη; Ακούσατε αγαπητέ σύντροφε Ξανθόπουλε, να γίνεται σοβαρή κουβέντα για τη σειρά εγγυήσεων για την προστασία των πολιτών; Σας είπαν κάτι συγκεκριμένο στην Επιτροπή; Σας είπαν για το δικαίωμα να γνωρίζουμε πότε μας αξιολογεί εκείνος ο αλγόριθμος; Το δικαίωμα επανεξέτασης αυτοματοποιημένων αποφάσεων; Συζητήσατε σοβαρά για την προστασία των εργαζομένων από συστήματα ψηφιακής επιτήρησης;

Διότι όταν δεν προστατεύονται οι πολίτες, όταν δεν προστατεύεται η κοινωνία από τον τρόπο που οι διάφοροι Έλον Μασκ και άλλοι κυρίαρχοι κύκλοι, πολυεθνικές εταιρίες και κράτη, διαχειρίζονται αυτές τις τεχνολογίες, που έχουν μπει στην καθημερινότητά μας, τότε μέρα που ‘ναι, το κόστος το πληρώνει η Δημοκρατία, όχι μόνο η οικονομία.

Για το άρθρο 24, για την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας; Διότι ο κατά τα άλλα «Μένουμε Ευρώπη, φιλελεύθερος πρωθυπουργός» κλείνει τα αυτιά στις επιταγές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη μέλη που το δικαίωμα στο νερό είναι στο Σύνταγμα. Για αυτό είπατε κάτι ή γενικά και αόριστα εκεί στην Επιτροπή; Είπατε κάτι για την προστασία των ζώων ως έμβιων όντων; Γιατί, εντάξει, τον Peanut τον ξέρουμε, αλλά αν εξαιρέσετε τη σπουδαία δουλειά που έχει κάνει η Κοινοβουλευτική Ομάδα μας για τα δικαιώματα των ζώων δια της συντρόφισσας μας Έλενας Ακρίτα, εμείς ένα σκυλί βλέπουμε να το χαϊδεύουν τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, και πέραν τούτου ουδέν.

Ή μήπως επειδή ακριβώς ο πυρήνας της Συνταγματικής Αναθεώρησης σας είναι απολύτως ιδεολογικός, προχωράτε στην εμπορευματοποίηση της ανώτατης παιδείας με το άρθρο 16; Και λυπάμαι πολύ για όσα διαβάζω, δεν είμαι σίγουρη -εδώ είναι ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ να μας πει- διχάζουν το σοσιαλιστικό κόμμα, διχάζουν το νέο φορέα, την Αριστερή Συμπαράταξη.

Ή δεν το μαρτυράει η συνταγματοποίηση της λιτότητας με το άρθρο 79; Ή δεν το μαρτυράει η κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων με το άρθρο 103;

Τώρα για το άρθρο 86 έχουμε πει πολλά. Να το συνοψίσω:

Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή το επικαλείστε, Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο βάζετε τους βουλευτές να ψηφίσουν επιστολικά από το κυλικείο και να μας λένε ότι «θα καινοτομήσετε».

Άρθρο 16, δημόσιος χαρακτήρας των ΑΕΙ, το έχετε παραβιάσει ήδη, τη βοηθεία της γνωστής απόφασης του ΣτΕ, αποδεικνύοντας και τον ιδεολογικό σας δογματισμό. Διότι, κύριοι της κυβέρνησης, αντιμετωπίζετε τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση όχι ως κοινωνικό αγαθό, αλλά ως προϊόν επί πληρωμή. Δεν την αντιμετωπίζετε δε ούτε ως δημοκρατικό μηχανισμό της κοινωνικής κινητικότητας.

Έντιμοι είστε πάλι. Τι μας είπατε;

Εμείς τα παιδιά από το Αιγάλεω και τα παιδιά από το Περιστέρι να γίνουμε ψυκτικοί. Γιατί σας ενδιαφέρει αποκλειστικά η διευκόλυνση των ιδιωτών, των μεγάλων συμφερόντων. Καταργήσατε τη Νομική στην Πάτρα για να έρθει τις προάλλες η υπουργός και να λέει «επιτέλους τα παιδιά θα μπορούν να έχουν και μια παραπάνω επιλογή στη Νομική».

Εμείς λοιπόν σας λέω, με αίσθηση ευθύνης απέναντι και στους γονείς τους δικούς μας που μας σπούδασαν, και στους γονείς που αγωνιούν για το πού θα σπουδάσουν τα παιδιά τους. Και για τα παιδιά δεν αλλάζουμε θέση, θα ανατρέψουμε τις άδικες πολιτικές, γιατί ούτε τις αποδεχόμαστε -αλλά με λύπη μου και το μήνυμα θα πάει εκεί που πρέπει- δεν τις διαχειριζόμαστε. Δεν αποδεχόμαστε το status quo των ιδιωτικών πανεπιστημίων, ζητάμε την κατάργηση του νόμου του κ. Πιερρακάκη, ζητάμε τη στήριξη και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων πανεπιστημίων. Ζητάμε έρευνα και σύγχρονες υποδομές, γιατί η Αριστερά δεν αντιμετωπίζει τέτοιες αποφάσεις και τα τετελεσμένα της Δεξιάς ως κάτι για το οποίο δεν μπορεί να κάνει τίποτα.

Άρθρο 79, νεοφιλελεύθερο τρίπτυχο: μείωση άμεσης φορολογίας, περιορισμός δημοσίων δαπανών, συρρίκνωση αναδιανεμητικών πολιτικών.

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί την οικονομία του πολέμου, την ώρα που έχουμε το πρόγραμμα ReArm Europe, για τον επανεξοπλισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιλέγετε να θεωρήσετε ότι οι κοινωνικές πολιτικές, τα χρήματα που θα πρέπει να δοθούν στην έρευνα και στην Παιδεία, είναι πολυτέλεια.

Άρθρο 103, πρόκειται για την ακύρωση μιας κατάκτησης που αποτέλεσε ανάχωμα στην αυθαιρεσία της εκτελεστικής εξουσίας και προϋπόθεση για τη συγκρότηση μιας επαγγελματικής, ουδέτερης και αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης. Και σήμερα τι κάνετε; Πάτε να την καταργήσετε. Αλλά εμείς δεν ξεχνάμε ότι αυτή η σπουδαία κληρονομιά προστατεύει τον υπάλληλο όσο και τον πολίτη και πάνω από όλα προστατεύει το δημόσιο συμφέρον.

Και τέλος πάντων, εμείς υπερασπιζόμαστε τη μονιμότητα για να έχουμε ένα σύγχρονο, αποτελεσματικό δημόσιο, δεν είχαμε κανένα πατέρα πρωθυπουργό να βάζει 11.000 εργαζόμενους στη ΔΕΗ από τα παράθυρα, και κάπου η υποκρισία περισσεύει. Εμείς έχουμε ξεκάθαρη θέση, έχουμε απόλυτο σεβασμό στο δημοκρατικό πολίτευμα.

«Έχουμε απόλυτη πίστη ότι ο τόπος χρειάζεται ένα δημοκρατικό Σύνταγμα που να εξασφαλίζει τα πλαίσια της αδιακώλυτης ανάπτυξης, όχι μόνο των ατομικών αλλά και των κοινωνικών δικαιωμάτων», Δημήτρης Τσάτσος, γενικός εισηγητής της μειοψηφίας. Ακούστε ονόματα κ. Μάντζιο, Μαύρος, Παπανδρέου, Ηλιού, επί του Συντάγματος κατά την Ε’ Αναθεωρητική Βουλή.

Εμείς λοιπόν δηλώνουμε ότι ως Ριζοσπαστική Προοδευτική Αριστερά, η συνταγματική αναθεώρηση σημαίνει:

Ισχυρό κράτος δικαίου, ενίσχυση της αποκέντρωσης και της αυτοδιοίκησης.

Αποτελεσματική προστασία του δημόσιου χαρακτήρα της Παιδείας και του νερού και ευρύτερα των δημοσίων αγαθών.

Απόλυτος σεβασμός στα ανθρώπινα και στα κοινωνικά δικαιώματα.

Διασφάλιση του δικαιώματος των πολιτών στην ευημερία.

Και επειδή τίποτα από αυτά δεν εκφράζει τη δική σας φιλοσοφία, επειδή τίποτα από αυτά, κ. υπουργέ, δεν προβλέπεται στη δική σας αναθεώρηση των 34 άρθρων του Συντάγματος -επειδή αυτοί είναι άξονες Συνταγματικής Αναθεώρησης που μπορεί να προωθήσει μόνο μια προοδευτική διακυβέρνηση για ένα Σύνταγμα που πάνω από όλα θα καταξιώνεται στη δημοκρατική συνείδηση του λαού μας- κυρίες και κύριοι της κυβέρνησης, δεν σας έχουμε εμπιστοσύνη.

Και ξέρετε, δεν σας έχουν εμπιστοσύνη ούτε οι πολίτες, γι’ αυτό και η Αριστερά, που πάντα ήταν θεματοφύλακας του Συντάγματος, θα είναι απέναντι σας και θα μας βρείτε απέναντι σας.

Φωτογραφία: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ / EUROKINISSI