Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και Τουρισμού κατέθεσαν 13 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του Βουλευτή Μαγνησίας και Τομεάρχη Ναυτιλίας της Κ.Ο., Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία του για τις σοβαρές περιβαλλοντικές, κοινωνικές, αναπτυξιακές και ζητήματα ασφάλειας που προκύπτουν από την εφαρμογή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 3000.0/44137/2025 σχετικά με την τοποθέτηση και εκμετάλλευση ναυδέτων εκτός θαλάσσιων ζωνών λιμένα.

 Στην Ερώτηση αναφέρεται ότι «Η συγκεκριμένη ΚΥΑ ανοίγει τον δρόμο για την ανεξέλεγκτη ιδιωτικοποίηση θαλάσσιων περιοχών και ακτών, επιτρέποντας την εγκατάσταση ναυδέτων σχεδόν σε οποιοδήποτε σημείο της ελληνικής επικράτειας, χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς ουσιαστικά περιβαλλοντικά κριτήρια και χωρίς διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, την αυτοδιοίκηση και τους επαγγελματικούς φορείς. Ενώ από το 2017 υπήρχε σαφές θεσμικό πλαίσιο που επέτρεπε την τοποθέτηση ναυδέτων αποκλειστικά εντός θαλάσσιων ζωνών λιμένα, η κυβέρνηση της ΝΔ αξιοποίησε εξουσιοδοτική διάταξη του 2014 προκειμένου να επεκτείνει τη δυνατότητα αυτή εκτός οργανωμένων λιμενικών περιοχών, μετατρέποντας ουσιαστικά τις ελληνικές ακτές σε ένα απέραντο πεδίο εμπορικής εκμετάλλευσης».

 Σύμφωνα με τους βουλευτές, η ΚΥΑ περιλαμβάνει σωρεία προβληματικών διατάξεων, όπως την παραχώρηση της δυνατότητας σε ιδιώτες να δεσμεύουν θαλάσσιες περιοχές ακόμη και κοντά σε παραλίες και κατοικίες υψηλής αξίας, εξυπηρετώντας ιδιωτικά συμφέροντα. Παρέχεται η δυνατότητα εμπορικής εκμετάλλευσης θαλάσσιων χώρων από ιδιώτες έναντι εξαιρετικά χαμηλού ανταλλάγματος προς το Δημόσιο και δημιουργούνται αποκλεισμοί για άλλα σκάφη σε ακτίνα 50 μέτρων γύρω από τα ναύδετα, περιορίζοντας την ελεύθερη χρήση όρμων και ακτών. Ταυτόχρονα, δεν προβλέπεται ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός ούτε αξιολόγηση παραμέτρων όπως η περιβαλλοντική επιβάρυνση, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η προστασία λουομένων ή λόγοι εθνικής ασφάλειας και δεν προβλέπονται διαφανείς διαδικασίες παραχώρησης, όπως διαγωνισμοί ή συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια. «Το ετήσιο αντάλλαγμα για την παραχώρηση θαλάσσιων εκτάσεων ορίζεται στο εξευτελιστικά χαμηλό ποσό των 5 έως 10 ευρώ ανά στρέμμακαι η αγκυροβολία στα ναύδετα δεν θεωρείται «κατάπλους», γεγονός που σημαίνει ότι δεν εφαρμόζονται οι συνήθεις διαδικασίες ελέγχου και καταγραφής από το Λιμενικό Σώμα».

 Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επιπτώσεις που ενδέχεται να προκληθούν στον θαλάσσιο τουρισμό και στις οργανωμένες μαρίνες, καθώς δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των νόμιμων και οργανωμένων υποδομών ελλιμενισμού. «Επαγγελματίες του κλάδου προειδοποιούν ότι το μοντέλο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της χώρας και να προκαλέσει προβλήματα αντίστοιχα με εκείνα που εμφανίστηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου εφαρμόστηκαν ανάλογες πρακτικές», αναφέρουν οι βουλευτές.

 Στην Ερώτηση ζητείται από τους αρμόδιους Υπουργούς να απαντήσουν στο γιατί προχώρησαν στην έκδοση της ΚΥΑ χωρίς προηγούμενη διαβούλευση, αν έχουν ήδη εγκριθεί ή κατατεθεί αιτήσεις για ναύδετα και σε ποιες περιοχές, καθώς και αν προτίθενται να αναστείλουν και να επανεξετάσουν το ισχύον πλαίσιο μέσω ουσιαστικού διαλόγου με την αυτοδιοίκηση, τους επαγγελματίες και τους κοινωνικούς φορείς.

Υπογραμμίζεται, τέλος, ότι: «Η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα των ακτών, του θαλάσσιου περιβάλλοντος, της ασφάλειας των πολιτών και της βιώσιμης ανάπτυξης του θαλάσσιου τουρισμού δεν μπορεί να παραχωρείται χωρίς σχέδιο και χωρίς διαφάνεια σε ιδιωτικά συμφέροντα».

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα,12 Μαΐου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής

Τουρισμού

ΘΕΜΑ: «Έντονο προβληματισμό και ανησυχία προκαλούν οι πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην ασφάλεια των πολιτών και την οικονομία από την εφαρμογή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τα ναύδετα».

Το τελευταίο διάστημα πλήθος δημοσιευμάτων και αναφορών αναδεικνύουν τις αντιδράσεις που έχουν προκληθεί από πολίτες, στελέχη της αυτοδιοίκησης και εκπροσώπους επιχειρηματικών φορέων για τις διατάξεις της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) με Αριθ. 3000.0/44137/2025 και θέμα «Όροι και διαδικασία τοποθέτησης και εκμετάλλευσης ναυδέτων για τουριστικά πλοία και μικρά σκάφη, εκτός θαλασσίων ζωνών λιμένα». Παρά το γεγονός ότι η ΚΥΑ εκδόθηκε το 2025 η επικείμενη εφαρμογή της προκάλεσε, το τελευταίο μόλις διάστημα, σειρά αντιδράσεων.

Με την εφαρμογή των διατάξεων της ΚΥΑ υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μετατραπεί η ακτογραμμή της χώρας σε ένα ανεξέλεγκτο αγκυροβόλιο σκαφών αναψυχής, στο οποίο ιδιώτες με αδιαφανή τρόπο θα δεσμεύουν, έναντι ευτελούς τιμήματος, θαλάσσιες περιοχές κοντά σε παραλίες και ακτές, για την πρόσδεση σκαφών.

Κανείς δεν παραγνωρίζει την ανάγκη, σε ορισμένες περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής σε μια μεγάλη περιοχή, να αξιοποιηθεί η δυνατότητα να εγκατασταθούν ναύδετα. Γι’ αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις, το 2017 με το άρθρο 103 του Νόμου 4504 της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δόθηκε η δυνατότητα να τοποθετούνται ναύδετα μόνο στις περιοχές που έχουν οριστεί για λιμενική χρήση, δηλαδή στις θαλάσσιες ζώνες λιμένα.

Παρά το γεγονός ότι υπήρξε η σχετική ρύθμιση το 2017, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προχώρησε σε νέα ρύθμιση για τις περιοχές εκτός θαλάσσιας ζώνης λιμένα, αξιοποιώντας διάταξη νόμου του 2014, μετατρέποντας με αυτό τον τρόπο όλη την Ελλάδα σε ένα τεράστιο αγκυροβόλιο.

Με τις διατάξεις της συγκεκριμένης ΚΥΑ:

• Η κυβέρνηση υπέκυψε σε απαιτήσεις εύπορων ιδιωτών δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν με τρόπο «νόμιμο» θαλάσσιες περιοχές που αυτοί επιθυμούν, συχνά κοντά σε βίλες ιδιοκτησίας τους, προκειμένου να αγκυροβολούν αυτοί και μόνο αυτοί τα σκάφη τους.
• Δίνεται η δυνατότητα σε ιδιώτες να τοποθετήσουν ναύδετα σε θαλάσσιες περιοχές παντού στην επικράτεια για εμπορικούς σκοπούς, δηλαδή για να παρέχουν τη δυνατότητα πρόσδεσης σε επαγγελματικά και ιδιωτικά σκάφη, έναντι υψηλού τιμήματος.
• Αποκλείονται μικρά ή μεγαλύτερα σκάφη αναψυχής, αλλά και άλλες κατηγορίες σκαφών, από τη δυνατότητα αγκυροβολίας σε θαλάσσιες περιοχές που έχουν τοποθετηθεί ναύδετα, καθώς και πέριξ της περιοχής, σε ακτίνα πενήντα (50) μέτρων. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι παραλίες, όρμοι, κόλποι κλπ, μικρής ή μεσαίας έκτασης, μετατρέπονται στην πράξη σε περιοχές ελεγχόμενες από συγκεκριμένους επιχειρηματίες ή ιδιώτες.
• Δεν ορίζονται, όπως θα έπρεπε, συγκεκριμένες περιοχές στη βάση ενός χωροταξικού σχεδίου στις οποίες θα τοποθετούνται ναύδετα, με κριτήρια όπως η ύπαρξη λιμενικών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή, οι κίνδυνοι που δημιουργούνται για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και των πολιτών, η περιβαλλοντική προστασία, λόγοι εθνικής άμυνας και ασφάλειας κα. Με αυτό τον τρόπο, το σύνολο των ακτών της χώρας αποτελεί πλέον ένα εν δυνάμει αγκυροβόλιο. Το επιχείρημα ορισμένων ότι με τη συγκεκριμένη ρύθμιση προστατεύεται ο βυθός από την ανεξέλεγκτη αγκυροβολία δεν ευσταθεί, καθώς και τα ναύδετα τοποθετούνται και η αγκυροβολία, όπου αυτά δεν υπάρχουν, επιτρέπεται.
• Δεν καθορίζονται συγκεκριμένες διαδικασίες για την ανάθεση της δυνατότητας τοποθέτησης ναυδέτων σε ιδιώτες, όπως πχ διαγωνιστικές διαδικασίες, δημιουργώντας ένα πλαίσιο αδιαφάνειας. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στον ιδιώτη που έχει λάβει με αδιαφανή διαδικασία την παραχώρηση της θαλάσσιας περιοχής, να εκμεταλλεύεται οικονομικά αυτή την παραχώρηση, μεταβιβάζοντας τα δικαιώματά του σε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
• Ορίζεται το ύψος του ετήσιου οικονομικού ανταλλάγματος που καλείται να καταβάλλει ένας ιδιώτης για την τοποθέτηση και εκμετάλλευση ναυδέτων σε εξευτελιστικά χαμηλά ποσά, που ξεκινούν από 5 έως 10 ευρώ το στρέμμα.
• Ορίζεται ότι η αγκυροβολία των τουριστικών σκαφών και των μικρών πλοίων στα ναύδετα δεν εμπίπτει στην έννοια του «κατάπλου», με αποτέλεσμα να μην ακολουθούνται οι διαδικασίες καταγραφής και ελέγχου από το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, που ακολουθούνται στα λιμάνια και στις μαρίνες.
• Καθορίζεται απόσταση εκατό (100) μέτρων από τις παραλίες κολύμβησης για την τοποθέτηση των ναυδέτων, διάταξη που έρχεται σε αντίθεση με τα ισχύοντα στη νομοθεσία για την απόσταση ασφάλειας πλεύσης των σκαφών σε σχέση με τους λουόμενους και θέτει σε κίνδυνο την ασφάλειά τους.
• Δεν απαιτείται, για την τοποθέτηση μεμονωμένου ιδιωτικού ναύδετου, η εκπόνηση και κατάθεση μελέτης για την τεκμηρίωση της επιλογής της θέσης, ανάλογα με τον αριθμό διερχόμενων τουριστικών σκαφών, την εγγύτητα στις παραλίες κολύμβησης μεγάλης επισκεψιμότητας δια θαλάσσης, την ύπαρξη ή μη άλλων ναυδέτων στην περιοχή, επιτείνοντας την ανασφάλεια που προκαλείται από την τοποθέτησή τους.

Πέραν των άλλων, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η «κανονικοποίηση» της ανεξέλεγκτης αγκυροβολίας σκαφών ανά την επικράτεια θέτει ζητήματα σε σχέση με κινδύνους που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών, την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών (πχ εκδήλωση πυρκαγιάς) κ.α., για τα οποία στους οργανωμένους χώρους ελλιμενισμού υπάρχουν υποδομές και εξοπλισμός αντιμετώπισής τους, καθώς και προσωπικό με τη σχετική τεχνογνωσία.

Μεγάλη είναι επίσης η ανησυχία που έχει προκληθεί στους επαγγελματίες του θαλάσσιου τουρισμού τόσο γιατί η ΚΥΑ δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των μαρινών, όσο και για τον αποκλεισμό από θαλάσσιες περιοχές ή την επιβολή υπέρογκων χρεώσεων στα επαγγελματικά σκάφη, προκειμένου να μπορούν να «δέσουν» στα ιδιωτικά ναύδετα. Σύμφωνα πάντα με επαγγελματίες του κλάδου, σε λίγες χώρες της Ευρώπης που επιχειρήθηκε να επιτραπεί κατ’ αντίστοιχο τρόπο η χρήση ναυδέτων προκλήθηκε μεγάλη ζημιά στον θαλάσσιο τουρισμό.

Τέλος, όπως καταγγέλλεται, δεν προηγήθηκε της έκδοσης της ΚΥΑ καμία διαβούλευση με την αυτοδιοίκηση, τους επαγγελματίες τους κλάδου, περιβαλλοντικές οργανώσεις κλπ, ώστε όχι μόνο να μην προκύψουν οι αστοχίες που περιέχονται στην ΚΥΑ, αλλά και για να ρυθμιστούν με τον καλύτερο τρόπο υπαρκτές ανάγκες.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Για ποιον λόγο εσπευσμένα προχώρησαν στην έκδοση της συγκεκριμένης Κοινής Υπουργικής Απόφασης, χωρίς να προηγηθεί διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς, αξιοποιώντας μάλιστα εξουσιοδοτική διάταξη νόμου από το μακρινό 2014;
2. Έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα αποφάσεις από τη διοίκηση για την τοποθέτηση και την εκμετάλλευση ναυδέτων;

2α) Αν ναι, σε πόσες περιπτώσεις αφορούν, σε ποιες περιοχές, πόσες θέσεις πρόσδεσης προβλέπουν και ποια είναι η έκταση του θαλάσσιου χώρου που έχει παραχωρηθεί στους ιδιώτες;

2β) Αν όχι, έχουν κατατεθεί σχετικές αιτήσεις, για ποιες περιοχές, σε πόσες θέσεις πρόσδεσης αφορούν και ποια είναι η έκταση που αιτούνται οι ιδιώτες να τους παραχωρηθεί;

3. Προτίθενται οι αρμόδιοι Υπουργοί να εκκινήσουν άμεσα διαδικασία διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα των διατάξεων της υφιστάμενης ΚΥΑ, ώστε αυτή να καταργηθεί μέσω της έκδοσης νέας, με διατάξεις που θα δίνουν λύσεις σε υπαρκτές ανάγκες;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Βέττα Καλλιόπη

Ακρίτα Έλενα

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νικόλαος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος