Ερώτηση βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προς τον Υπουργό Υγείας

Έλενα Ακρίτα: Συνεχιζόμενη κατάρρευση της παιδοψυχιατρικής φροντίδας – Τα νέα στοιχεία του Συνηγόρου του Πολίτη επιβεβαιώνουν την κοινοβουλευτική παρέμβασή μας» 

Με πρωτοβουλία της βουλευτή Επικρατείας και Τομεάρχη Ισότητας και Δικαιωμάτων Έλενας Ακρίτα, 17 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ κατέθεσαν νέα κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας, μετά τα πρόσφατα στοιχεία του Συνηγόρου του Πολίτη που αποτυπώνουν την τραγική κατάσταση της παιδοψυχιατρικής φροντίδας στη χώρα. Σύμφωνα με την καταγραφή, ανήλικοι με σοβαρά ψυχικά προβλήματα και έφηβοι με αυτοκτονικό ιδεασμό εξακολουθούν να νοσηλεύονται σε τμήματα ενηλίκων, ενώ εξειδικευμένες κλίνες παραμένουν κλειστές παρά την αυξημένη ζήτηση.

Οι διαπιστώσεις αυτές επιβεβαιώνουν όσα έχουμε ήδη αναδείξει σε προηγούμενες παρεμβάσεις. Το ίδιο το Υπουργείο Υγείας, στην περσινή του απάντηση, παραδέχθηκε πλήθος εισαγωγών ανηλίκων σε τμήματα ενηλίκων, υψηλά ποσοστά ακούσιων νοσηλειών και άγονες θέσεις παιδοψυχιάτρων – χωρίς καμία εξήγηση για τις κλειστές κλίνες και χωρίς σχέδιο λειτουργίας τους.

Ένα χρόνο μετά, η κατάσταση επιδεινώνεται: περισσότερες απόπειρες αυτοκτονίας και εξαρτήσεις, περισσότερη βία στους εφήβους. Κι όμως, η κυβέρνηση επιμένει στην ίδια συνταγή: βιτρίνες, παρουσιάσεις, δελτία Τύπου. Η πρόσφατη «Εθνική Δράση για την Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Οικογένειας» μπορεί να παράγει ωραίες εικόνες, αλλά δεν κρύβει την αλήθεια: το Δημόσιο σύστημα παιδοψυχιατρικής φροντίδας καταρρέει. Και πίσω από το επικοινωνιακό περιτύλιγμα λείπει το αυτονόητο: ένα σταθερό, επαρκές και προσβάσιμο δίκτυο ψυχικής υγείας για κάθε παιδί.

Οι βουλευτές ζητούν άμεσα πλήρη στοιχεία για τη στελέχωση των διαθέσιμων κλινών, τον αριθμό ανηλίκων που νοσηλεύθηκαν σε τμήματα ενηλίκων το 2024–2025, καθώς και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης όλων των παιδοψυχιατρικών μονάδων.

Αναλυτικά η Ερώτηση:

Ερώτηση

Προς τον κ. Υπουργό Υγείας

Θέμα: Συνεχιζόμενη κατάρρευση της παιδοψυχιατρικής φροντίδας – Νέα στοιχεία του Συνηγόρου του Πολίτη αποκαλύπτουν τραγικές ελλείψεις

Σύμφωνα με πρόσφατη παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη, το σύστημα ψυχικής υγείας των εφήβων στη χώρα βρίσκεται σε οριακή κατάσταση, με τεράστιες ελλείψεις σε δομές, ανθρώπινο δυναμικό και διαθέσιμες κλίνες. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι ανήλικοι με σοβαρά ψυχικά νοσήματα, αλλά και έφηβοι που έχουν προβεί σε απόπειρες αυτοκτονίας και χρήζουν άμεσης νοσηλείας σε εξειδικευμένο παιδοψυχιατρικό περιβάλλον, εξακολουθούν να παραπέμπονται σε ψυχιατρικές δομές ενηλίκων, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν διαθέσιμες αλλά παραμένουν κλειστές κατάλληλες κλίνες για παιδιά και εφήβους.

Τα πορίσματα αυτά επιβεβαιώνουν όσα έχουμε εγκαίρως αναδείξει με κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουμε καταθέσει σχετικές Ερωτήσεις όπου επισημαίνονται τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι ασθενείς και οι οικογένειές τους, καθώς και οι εναπομείναντες παιδοψυχίατροι του ΕΣΥ. Η έλλειψη υποδομών, οι μεγάλες λίστες αναμονής, η δραματική υποστελέχωση και η απουσία ενός λειτουργικού δικτύου εξειδικευμένων μονάδων νοσηλείας συνθέτουν ένα περιβάλλον  που δεν επιτρέπει την παροχή ασφαλούς και κατάλληλης θεραπευτικής φροντίδας.

Για την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης των παιδοψυχιατρικών δομών, το Υπουργείο Υγείας , στην περσινή απάντησή του (Αριθ. Πρωτ. 10775/12.4.2024):

• Κατέγραψε εκατοντάδες εισαγωγές ανηλίκων σε τμήματα ενηλίκων, αποδεχόμενο ουσιαστικά ότι η πρακτική αυτή αποτελεί πλέον συστηματικό φαινόμενο.
• Αναγνώρισε ότι στις μεγαλύτερες υγειονομικές περιφέρειες η πλειονότητα των νοσηλειών είναι ακούσιες, συχνά με τοποθέτηση ανηλίκων σε χώρους ενηλίκων για εβδομάδες (στο ΨΝΑ «Δαφνί» 69%–73% ακούσιες εισαγωγές ανηλίκων ανά έτος, στο «Σισμανόγλειο» υψηλά ποσοστά ακούσιων νοσηλειών, δεκάδες εισαγωγές ετησίως από την Εισαγγελία Ανηλίκων).
• Παραδέχθηκε ότι πολλές θέσεις παιδοψυχιάτρων έχουν προκηρυχθεί αλλά παραμένουν άγονες,
• Δεν απάντησε όμως σε κανένα από τα κρίσιμα ερωτήματα για το γιατί κλίνες παραμένουν κλειστές, ποια είναι η κατάσταση των παιδοψυχιατρικών μονάδων και ποιο είναι το σχέδιο πλήρους λειτουργίας τους.

Η νέα καταγραφή του Συνηγόρου του Πολίτη επιβεβαιώνει ότι, ένα χρόνο μετά, όχι μόνο δεν έχουν λυθεί τα προβλήματα, αλλά πλέον επιτείνονται καθώς το τελευταίο διάστημα παρατηρείται σημαντική αύξηση της αυτοκτονικότητας στους εφήβους, κλιμάκωση εξαρτήσεων, καθώς και εντονότερη εμφάνιση βίαιων και παραβατικών συμπεριφορών.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Πώς εξηγεί ότι παραμένουν κλειστές διαθέσιμες κλίνες παιδοψυχιατρικών νοσηλειών, τη στιγμή που ο Συνήγορος του Πολίτη καταγράφει έκρηξη περιστατικών και συστηματική παραπομπή ανηλίκων σε τμήματα ενηλίκων;

• Ποιες από τις θέσεις παιδοψυχιάτρων και λοιπού προσωπικού που είχαν εγκριθεί το 2023 έχουν πράγματι καλυφθεί και πόσες εξακολουθούν να παραμένουν άγονες; Ποιο είναι το τρέχον ποσοστό κάλυψης οργανικών θέσεων;

• Ποιος είναι ο ακριβής αριθμός ανηλίκων που νοσηλεύθηκαν το 2024–2025 σε τμήματα ενηλίκων και ποιο ποσοστό αφορά ακούσιες νοσηλείες;

• Γιατί δεν έχει ακόμη καταρτιστεί και δημοσιοποιηθεί εθνικό σχέδιο ανάπτυξης της παιδοψυχιατρικής φροντίδας με σαφή χρονοδιαγράμματα;

• Πότε θα λειτουργήσουν στο σύνολο οι κλίνες και οι μονάδες που προβλέπονται; Υπάρχει δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης;

• Πώς θα διασφαλίσει ότι οι ανήλικοι δεν θα συνεχίσουν να νοσηλεύονται σε τμήματα ενηλίκων, κατά παράβαση διεθνών προτύπων, ιατρικής πρακτικής και των πορισμάτων του Συνηγόρου;

• Ποια μέτρα λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης αυτοκτονικότητας, των εξαρτήσεων και της βίαιης/παραβατικής συμπεριφοράς στους εφήβους;

Οι Ερωτώσες Βουλεύτριες και οι Ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Καλαματιανός Διονύσης

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Δούρου Ρένα

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Κασιμάτη Νίνα

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παπαηλιού Γιώργος

Παππάς Νικόλαος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος